Hide Articles List

14 articles on this Page

"GWEITHIWR" ARALL YN APELIO…

0 FOR Y WERYDD I'R MOB TAWELOG;…

Y FERCH O'E SCER:

News
Cite
Share

Y FERCH O'E SCER: nil AM ANT YN DESGRIFIO B YWYD G WLEDIG CYMREIG YN Y DDEU- NAWFED GANltlF. [BUDDUGOL YN EISTEDDFOD LLANGEFNI, 1883] GAN CREIGFBYX HUGHTCS, PONTYPRIDD. TkNNOD III.—W/tTH Y SCElt.—YII YSPRYD YN EULID lIOiYEL. Treuliwyd y dydd canlynol, oddeutu canol y ffordd, rhwng gobaith ac ofn gan Howel, Ond gobaith oedd gryfaf, waith yr' oedd ganddo dyst- iolaeth ysprydoiedig am sicrwydd ei lwyddiant. Ymddangosai yr amser iddo yn llawer iawn hirach y diwrnod liwnw nac orioed o'r blaen. Yr oedd yr haul yn ymlwybro yn arafach drwy fro Assur nag arferoi yn ei dyb, ac yr oedd pobpeth avail yn symud yn llawer iawn mwy araf, ac fel pe y byddai rhyw duiogi wedi cymeryd o bobpeth mewn cysylltiad ag amser. Ond o'r diwedd—ar ol dfsgwyf, hiraethu, ac erfyn, daeth chwech o'r gloch y prydnawn, ac erbyn yr awr hono yr oedd llowel wedi cwblhau ei ddar- pariadau gogyfer Civ daith fwriadedig i'r Seer. Yr oedd wedi gosod ei ddiliad goreu am dano, a chredai am dano ei hun ei fod yn edrych yn fendigedig. Ilngan lwyd-ddu o doriad ffasiynol, a botymau pres gloew yn addurno ei mynwes, a dau y tu ol yn.ineinder ei chefn. Crys llian gwyn, a'i fynwes lydan o liw yr eira yn ymwthio i sylw yr •drychydd, clos peniin, a phantalfrn drosto, ac yn cysgodi ei ben yr oedd mam lioll hetiau y deyrnas. Yr oedd yn foneddwr gwych o ran ymddangosiad fel y tybiai. Yr oedd Twmi y gwas gydag ef, ond heb ymdrwsio fel ei feistr. Teimlai Howel ei hun » yn hyf a gwrol ar ei waith yn cycliwyn o'r ty, ond fel yr oeddynt yn ne&bau at y Seer, teimlai fod ei go-Ion yn euro yn gynym- -a rhyw gryndod rhyfedd yn ymweithio drwy i gyfansoddiad, a diangai ambell i ochenaid dromlwythog o eigion ei galon dros ei wefusau. Nid oedd yn siaradus fel arferol, a deallodd Twmi yn fuan y sefvllfa ag oedd ei feddwl ynddi ar y pryd. Yr ydych yn liynod o ddistaw, meistr." ,« Tyc ¥r yn ceisio cael allan beth a ddywedaf wrth Betti." flowel "'1360'1 W8(^ astuclio hyny er ys amser, J 61 Dyii byw, y mae yr hen garu yma mor ddyeithr i MI, NiS gwn yn y byd beth i'w ddyweyd. Ai ni elh rddl un gair 0 gyfarwyddyd i mi P" 11 Eich mater chwi ydyw, ae,-ef&IW na fyddai yr hyn a ddywedwn i yn taro i chwi." Beth ydyw y gair cyntaf yr wyt ti yn arfer ei ddyweyd wrth ferched pan y byddot yn myned i garu a hwy y tro cyntaf ?" "Bydd hyny yn ymddibynu yn hollol ar yr amgylchiad." Wyt ti ddim yn cofio unrhyw air a ddywedaist un tro?" Na, nis gallaf alw i gof ar hyn o bryd," Beth a ddywedaist wrth Shan o'r Ynys nos Sul pastai y Ddraenen ?' Yr wyf yn sicr mai dyna y tro cyntaf i ti fod gyda hi." Ond y mae eich mater chwi yn hollol wahanol, «c nid yw yr amgylchiad yr un peth o. lawer; ac o ganlyniad y mae yn angenrheidiol i'r ystori fod yn wahanol. Y mae natur a chwaotli merched yn amrywio yn fawr iawn, a'r hyn ag sydd yn dder- byniol gan un a fyddai yn hollol annerbyniol gan y Hall." Ond beth a ddywedaist wrth Shan? Yr wyf yn rhwym o gael clywed." lvel, gan eich bod yn rhwym o gael gwybod, aethum yn mlaen-tuag ati, ac ymaflais am dam gan ddywedyd fod yr yspryd, yn gorchymyn i mi i ym- -jrijldi." Beth oedd yr dwdiaa a Gofynodd a oedd yr yspryd wedi rhoddi nagval i. mi i'w thraethu wrthi, ac atebais inau, fod yr yspryd wedi fy hysbysu y buasai iddi hi ddeall fy negss ar tinwaith, ond os nad oedd yn cleallfy negea, fy mod am gael y fraint o gael ei hebrwng gartref." Beth ddywedodd hi wedi hyny ? Pel pob merch arall, dywed'odd nad oedd hi yn prisio am gwmni yr un dyn, gan ei bod am fyw yn < weddw." A ydynt i gyd yn arfer dywedyd felly y tro cyntaf ? mae naw o bob deg ohonynt yn defnyddio yr un gair." Beth y maent yn ei feddwl, fachgen, wrth eiriad "Ceisio dangos eu bod o YSt ryd a thuedd anni- bynol, ac r.ad ydynt-Wy yn f^isio pa un a ddaw y« iOU beidio, Ond nid yw y cwbl oi A- ffug", "Efallai mai dyna ddywed Betti wrthyf finau. Oad y mae yr yspryc1 wcdihysbYSII yn wahanol." M Gwir. Yr ydych chwi yn iawn, ond cofiwch fod yn rhaid i chwi ddechrea ar y liwybr priodol." Yr oeddynt erbyn hyn wedi cyrhaedd liyd at Seer, ond nid oedd yr un dyn na dynes i'w waled oddeutu y lie. "Beth wnawn nL YA. awr tybed?" ebai Howel wrth ei gydymaith. Y mae yn rbaid i chwi fyned hyd at y ffenestr or cael gweled a ydyw Betti gartref, ac os yw, rhoddi ergyd yegafn ar y gwydr er ei thynu allan." B|K^ Aeth Howel yn ol cyfarwyddyd Twmi at y PIP ffenestr, a thrwy gynorthwy goleuni gwanaidd y ganwyll frwyn a losgai ar y bwrdd, canfyddai y teula yn amgylchynedig oddeuta y bwrdd, yn swpera. Yn nghyfero y foment, collodd Howel bob llywodraeth arno ei hun yn liwyr, pan y gwelodd yr hon ag oedd yn ei charu mor fawr yn eu plith, a rhoddodd y fath ergyd trwagl i'r ffenestr nes tori y gwydr yn ddarn- au matt. Mor gynted ag y gwelodd yr hyn oedd wedi ei wneyd, rhedodd ymaith nerth ei draed gan gyfeirio ei olwg gartref, heb gofio am na gwneuthur yr un ymchwihaa am ei gyfaili Twmi. Gan nad pa faint oedd y braw ag oedd wedi medd- tannu Howel, yr oedd teuiu gwladaidd y Seer wedi Cael llawn cymaint o fraw a dychryn ag yntau. Gwnaeth Howel ei oreu o'i draed, gan xedeg drwy y caeau o dan v ty, heb gymeryd sylwo ddim ar y flfQrdd. Ond cyn hir, arafodd ei gerddediad, ar ei waith yn canfod rhyw wrthrych yn ymwisgedig mewn yn, yn neshau draw yn y pellder tuagato. Safodd am enyd, a safodd y gwrthrych yr un pryd. Safodd eilwaith, ac erbyn hyn, yr oodd braw yn dechreu ymgripian drosto, a theimlai ei wallt yn sefyll yn syth ar ei ben. Nid oedd y pellder yn awr rhyngddo a'r ddrych- iolaeth ond oddeutu deg llath, ac ni wyddai yn iawn pa un ai dychwelyd yn ei ol ai anturio yn snlaen fyddai oreu iddo. Myned rh'ag ei flaen a ystyriai fyddai yn rhyfyg ynddo, ac os troi £ n ol a wnelai, byddai o dan orfodaeth i fyned ar hyd y fFordd fawr tua chartref, yr hyn a yehwanegai fill- dir a haner ar ei daith. Ond nid yu I y bu yn ym^yugliori & chig agwaed, gan fod y dJBychiolaeth yn nesau ato, fel y tybiai, a throdd ytfrei ol ar un- wailb. Parhaodd yr yspryd i'w ddilyn, nes o'r diwedd i Howel lwyddo i dd'od o hyd iYW fawr, pryd y rhoddodd ei draed yn y tir mor gynted ag y gallai. Ond er mor gyflym y rhedai, yr oedd yr yspryd yn ei ddilyn, ac yn en ill tir arno. Er fod yr heol yn cael ei bystyried yn brif heol yplwjrf, eto nid oedd ond un hyuod o gul, a pherthi trwehus o bob ochr iddi, nes ei gwneyd yn hynod o dywyll. Heb fod yn mhell yr oedd pont fechan yn rliy- chwantu nant redegog a ranai y cwm yn ddau. Nid oedd canllawiau yn digwydd bod i'r bont, yr hyn a'i gwnelai yn hynod o beryglus i'w chroesi yn nhywyllwch y nos. Ond yn mlaen elai Howel nert.ii ei draed, a'r yspryd yn parhau i'w ddilyn, hyd nes cyrhaedd ohono i ymyl y bont, ac yn gwbl ddi- ystyr o'r perygl o groesi dros y bont, rhuthrodd yn wyllt dvosti, ond ar ei .v:iit.h yn cyrhaedd o^Ml^u ei chanol, llithrodd ;ivoe'd, a'r eiliad dily \yr oedd Howel yn y i wfr o dan y bont dros e Jfen, ac mor fuan ag i iodd gael ei bea u y Jwfr, gwaeddodd ;t!ln nerth ei geg,— O fy mam a iv. yl, yr wyf wedi taro fy ymeu- vdd, a boddi liefy-i."

PEITNOD IY,—GWYL MABSANT Y…

[No title]

iitamon iEirlurgiou

DYJSTI0i\ CYHOEDDUS AE BYNCIAU…

ARDALYDD LORNE AR GYFLWR CANADA.

ME TREVELYAN Â'R WEEBDON.

MR STANHOPE, A.S., A'R ETHOLFRAINT.

AEDALFDD SALISBURY A CHEID-WADWYR…

LLEFARYDD TY'R CYRYREDIN-

ilotlTOtt etu IttlJbbol.

[No title]