Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

Achos pwysig o lawn-daliad…

RHOS.-

Advertising

IfwEpudau.

,-PONKEY*

CYFARFOD PLWYFOL.

...1tiItM1 ._----Y GLOWR A'R…

News
Cite
Share

1tiItM 1 Y GLOWR A'R WYfH AWR. GWEITWYR YR HAFOD A'R AGENT. Ymddengys nad yw pethau yn gweithio yn nglyna resur yr Wyth Awr mor es- mwyth ag y gellid dymuno. Nid yw hyn ond peth i'w ddisgwyl, gan fod y Mesur yn gosod i lawr egwyddorion newydd, ac yn croesi hen arferion fu mewn grym yn y glofeydd ers blynyddau. Da genym ddeall, er hyny, nad yw y sefyllfa yn Ngogledd Cymru mewn un modd yn beryglus iawn, ac fod teimladau goreu yn bodoli rhwng y gweithwyr a'r meistradoedd—y naill a'r llall yr un mor awyddus a'u gilydd i gael y ffordd oreu i sicrhau cyd-weithrediad teg a heddychol Mae hyn yn siarad yn uchel am ddeheurwydd yr arweinwyr ar y ddau du, yn enwedig pan gofir fod yr un cwes- tiwn mewn rhanau eraill o'r wlad yn achosi gwaed drwg, ac yn terfynu mewn rhai am-, gylchiadau mewn terfysgoedd difrifol. CYFARFOD GLOWYA YR HAFOD. Nos Wenei diweddaf cynhaliwyd cyfarfod o weithwyr yr Hafod yn y Public Hall, pryd y daeth cynulliad cryno yn nghyd. Cymer- wyd y gadair gan Mr Enoch Smith, yn cael ei gefnogi gan Mr Richard Jones (ysgrifen- ydd), a Phwyllgor y gwaith. Y mater fu dan sylw oedd adroddiad y Pwyllgor o'r hyn gymerodd le rhyngddynt a meistriaid y gwaith, yn nglyn a Mesur yr Wyth Awr. Bu gryn lawer o siarad ar y cwestiwn, ond ni ddaethpwyd i un periderfyniad, er yr anogai y Pwyllgor a'r yr holl weithwyr i fod yn ofalus a llygad agored yn y mater. Hefyd datganent fod y meistriaid yn awyddus i gymeryd y Dydd Llun Chwareu" oddi- arnynt, a chynghorwyd hwynt i fod yn wyl- iadwrus rhag iddynt lwyddo yn hyn. Yn ddiweddarach daeth y cylch-lythyr a anfonwyd i'r gweithfeydd gan yr Agent ger- bron. Yn hwri dywedai yr Agent y byddai yn debygol y gofynid i r gweithwyr barhau i weithio yr wyth awr heb roddi amser bryd, ac yn mhellach dywedai iddo gael allan ei bod yn arfeiiad yn flaenorol i hyn yn mhob glofa, oddigerth yr Hafod, i atal y llaesu a'r peirianau am haner awr ar amser brecwest, ac anogai aelodau yr Undeb i hawlio yr haner awr brecwest fel arfer. Yr oedd teimlad cryf o wrthwynebiad yn y cyfarfod at waith yr Agent yn cyfeirio nad oedd yr Hatod yn cael amser brecwest, a I datganwyd ei fod wedi gwneyd hyny heb fod mewn meddiant o wir sefyllfa pethau. Cynygiwyd'ac eiliwyd penderfyniad o gon- demniad arno, ond tynwyd hyn yn ol yn ddilynol. Yr oedd y pwyllgor wedi anfon llythyr i'r newyddiaduron, wedi ei arwyddo gan y Llywydd a'r Ysgrifenydd, yn yr hyn y I galwent sylw at gyfeiriad Mr Hughes Yn- i ddo dywedent: Nid ydym yn awyddus i I ameu priodoldeb cynghor mewn perthynas a Glofeydd eraill yn Ngogledd Cymru; ond I dymunwn egluro fod cynllun gwirfoddol wedi bod mewn grym yn yr Hafod er's am- ryw flynyddau, trwy yr hwn yr oedd bob dyn a bachgen yn y lofa yn cael digonedd o amser i gael pryd, a hyny heb or fod atal y amser i gael pryd, a hyny heb orfod atal y cpdi a'r Ilaesu o'r peirianau, nac mewn un modd ymyryd a gweithiad parhaol y lofa. I Mae'r trefniant hwn wedi profi ei hun yn neillduol foddhaol ac ymarferoi, a gwnawn y datganiad hwn mewn trefa i glirio unrhyw gamddealldwriaeth allasai fod wedi codi I. trwy gyhoeddiad cylch-lythyr yr Ysgrifenydd Cyffredinol." Pasiodd y cyfarfod benderfyniad yn der- byn adroddiad y Pwyllgor, a phleidlais o gymeradwyaeth ac ymddiriedaeth yn eu gwaith y cyhoeddi y llythyr uchod er symud pob camargraff a allesid fod wedi ei gyn- yrchu trwy waith yr Agent. GWEITHWYR WREXHAM AC ACTON. Yn nglyn a Mesur yr Wyth Awr gwnaed cyfnewidiadau gan feistriaid Glofa Gwrecsam I ac Acton yn nglyn a Uaesu dynion i lawr a'u dwyn i fyny. Gwrthwynebai y dynion i'r rhai hyn, a nos Sul diweddaf aethant at eu gwaith fel yr arferent wneyd, ond ni chan- latawyd iddynt fyned 1 lawr. Dydd Llun cynhaliodd y dynion, y rhai a rifent o 800 i 900, gyfarfod cyffredinol ar Ga6 Ras Gwrec- sam. Pasiwyd penderfyniad yno yn gosod yr oriau gwaith, ac appwyntiwyd dirprwy. aeth i osod hyn gerbron y perchenogion. Cyfarfyddwyd dydd Mawrth, gyda'r canlyn- iad fod y dynion wedi cael myned at eu gwaith dydd Mercher. Caniatawyd rai o'r pethau y gofynent am danynt, ond gohiriwyd rhai eraillhyd y gynhadledd unedig sydd i'w 9, Chynal yn fuan rhwng y perchenogion a chyn- rychiolwyr y gweithwyr. GWEITHWYR BRVNKINALLT. Cyn i'r Wyth Awr ddod i rym, yr oedd yn arferiad gan weithwyr Glofa Brynkinallt i roddi fyny gwaith am un o'r gloch ax ddydd Sadwrn, ond yn awr mae'r perchenogion yn hawlio arnynt weithio yn mlaen hyd ddau o'r gloch, yn unol a darpariadau y Ddeddf. Y Sadwrn diweddaf bu cynrychiolaeth oddi- Wrth y gweithwyr yn trafod. y mater gyda'r perchenogion, ond methwyd cael boddlon- rwydd, ac er hyny maent allan ar streic. Bydd cyfarfod unedig o gynrychiolwyr y gweithwyr a'r perchenogion yn cael ei gynal yn Ngwrecsam, dydd Sadwrn nesaf, pryd y bydd y cwestiwn hwn yn mysg lluaws eraill yn dod o dan ystyriaeth. PLANT A'R WYTH Awa. Mae cwestiwn yr Wyth Awr fel y thsie'n effeithio ar y plant yn y glofeydd) wedi cael gryn sylw trwy'r wlad yn gyffredinol y dydd- iau diweddaf. Yn Nortjbf; Staffordshire, yn enwedig maeanlhydfod, mawr wedi ei ach- osi trwy waith 1 meistradoedd ynjgwrthod i't plipt SIMWJ IL firytti Canlyoiiid hyn f" ¡'t' "t:f,I. oedd iddynt fyned fel un corph allai) ar streic, gan daflu'r holi lofeydd trwy'r rhandir hono allan o waith. Cododd yr amgylchiadau i wedd anymuriol iawn trwy waith rhai o r elfenau mwyaf ymosodol yn ceisio gwneyd niweidiau i eiddo ar y glofeydd. Bu raid galw am gynorthwy ychwanegol o heddgeid- waid i gadw trefn, ac ymddengys i hyn ach- osi cyffco neillduol yn mhob dosbarth, a therfynu mewn ymrafaelion blinion rhwng y dynion. a'r heddgeidweid.