Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

Co-operation enwadol.

News
Cite
Share

Co-operation enwadol. Os oes angen am engraifft o lwyddiant y mudiad cydweidredol co-opeia live ni raid myned ym mhellach nag i'r Bookrooms ynglyn a'r enwadau Cymreig. Mae y rhai hyn yn talu yn rhagorol i'r enwad am eu sefydlu. Mae elw Llyfrfa'r Methodistiaid yn filoedd o bunnau bob blwyddyn, ac yn ol adroddiad blynyddol yr Anibynwyr, gwneir elw dirfawr oddiwrth y Caniedydd a ddefnyddir gan yr enwad. Yr un yw'r hanes gyda'r Bedyddwyr; ac ar ol profi y gellir gwneud elw mor hawdd ynglyn a'r fasnach lyfrau paham nas eangir y maes ? Mae digon o adrannau ereill ym myd mas- nach y gellid yn hawdd gwneud elw oddi- wrthynt, a'r hyn sy'n pery syndod i bob awdwr yw paham y rhaid i'r enwadau ymyrryd a'u masnach hwy, rhagor na mas- nach pobl ereill ? Yr ateb cyffredin yw nad yw'r enwadau yn cyhoeddi dim ond a fo o werth neillduol i'r enwad-megys Llyfrau hymnau, esponiadau, llawlyfrau, a'r cyffelyb. Ac mae'r ffaith eu bod yn llyfrau'r enwad yn rhoddi rhyw fath o hawl i'r bobl i fasnachu ynddynt ar y Sabboth! Cyhoeddiadau'r Enwad. Os dygir allan unrhyw gyhoeddiad tan nawdd yr enwad rhydd hyn fath o drwydded iddo i gael ei werthu ar y Sul; ond naw wfft i'r gwr a feiddia gynnyg cyhoeddiad o enwad arall, neu waith anenwadol ar yr un adeg. Gwyddom am gapelau yn Llundain lie y caniateir gwerthu'r Tyst, ond byddai'n heresi i werthu'r Drysorfa neu y caniateid gwer- thu'r Golenad, tra byddai'n bechod i gynnyg y CELT yn ei gysgod. A'r gwrthwynebwyr mwyaf yw'r llaethwyr eu hunain sy'n mas- nachu yn egniol ddigon tan hanner ddydd Sul! Mae'r Anibynwyr, drwy sefydlu Llyfrfa newydd yn Abertawe, yn dechreu cangen newydd o waith, a dengys adroddiad y flwyddyn gyntaf fod y rhagolygon yn bur addawol. Llenyddiaeth yr Enwad. Yn anffodus, llenyddiaeth gwneud yw llenyddiaeth yr enwad bob amser. Llyfrau wedi eu paratoi to order ydynt, fel rheol, ac fel pob math o waith llenyddol sydd yn cael ei wneud er mwyn elw yn unig, nid oes gwerth parhaol ynddo. Yn wir, ni cheir fod gan y Methodistiaid na'r Anibynwyr ond gweithiau hynod o ail-raddol yn eu rhestri. Rhyw fan lawlyfrau ydynt gan mwyaf, a'r rhai hynny wedi eu troi allan yn ddigon sal hefyd. Gan fod y gwahanol Bookrooms yma yn gwneud y fath elw, onid doeth fyddai i'r pwyllgor ynglyn a hwy i sicrhau rhyw waith safonol bob blwyddyn a'i gyhoeddi er lies eu darllenwyr a'u cefnogwyr? Gormod o awydd i wneud pres sydd wrth wraidd y mudiadau cydweithredol enwadol yma, ac nid awydd am fod o les i'r rhaid sydd yn eu cefnogi. Newyddiadur i' Enwad. Dyma hen fater sydd wedi bod o flaen y ddau enwad-Methodistiaid ac Anibynwyr -ers talm. Mae gan y blaenaf y Goleuad, fel newyddiadur hanner swyddogol, ond teimla rhai o'r brodyr, nad ydyw yn rhoddi'r sylw priodol i brif faterion yr enwad, ac yn enwedig ddim yn talu digon o sylw i brif bersonau y pulpud. Y mae'r Tyst yn fath o newyddiadur cyffelyb gan yr Anibynwyr, ond eiddo personol yw. y naill a'r Hall, a chred rhai o'r bobl anfoddog y buasai gwell mantais ganddynt hwy i gael eu henwau i fewn yn amlach yn y papur pe buasent hwy yn cael rhedeg papur enwadol! Ow'r fath ffoledd! Dyna'r hanes erioed. Cred rhai pobl nas gall neb olygu papur ond hwynt- hwy, a phan roddir cyfle iddynt, wfft i'r fath gawlwaith wneir ganddynt. Angen pennaf Cymru heddyw yw rhoddi gwell cefnogaeth i'r cyhoeddiadau sydd ar y maes yn barod, ac nid rhedeg cylchgronau newydd, y rhai sy'n marw yn ami yn eu babandod o ddiffyg cefnogaeth. Eisteddfod Amlwch. Mae'n debyg mai yn Amlwch y cynhelir Eisteddfod fawr Mon yn 1909 a chan mai lie cydmarol dylawd yw Amlwch, mae'r pwyllgor yno yn gwneud apel at bawb o garedigion Mon a'r Eisteddfod am anfon tanysgrifiadau er cadw i fynu'r hen wyl flynyddol yn ei hurddas a'i defnyddioldeb. Dywed Mr. Lewis Hughes, ysgrifennydd yr Eisteddfod, mai Tref fechan neullduedig ar y goreu ydyw Amlwch, ar dueddau culfor Ynys Manaw, ac wedi gweled dyddiau gwell. Mae yr anturiaeth yn fawr iddynt, ond nid mwy nag y bwriada y cyfeillion Ileol ei wneud yn llwyddiant. I gadw teilyngdod uchel yr Eisteddfod, bydd y treuliau oddeutu £ 500. I amlwch, fel y mae, anmhosibl yw hyn, ond y mae iddi feibion a merched, caredigion a chymwynaswyr, ym mhell ac yn agos, dros Gymru, Lloegr, a Llanrwst, ie, hyd yn oed i dueddau Aberdaron. Y mae gennym o Foelfra, Amlwch, a Chemaes, gannoedd o Drafnidwyr a morwyr nad oes eu hamgen ar eigion ddyfroedd y moroedd mawrion. Llawer o honynt yn ddynion o safleoedd a moddion sylweddol, a'u cariad at Hen Wlad eu genedigaeth fel cariad gwragedd. A gawn ni, yn enw, a thros hen dreflan eu mebyd, wneud apel gyffredinol a chalonog at ein holl Garenydd a chymrodyr, ym mhob man, fel y Llef o Macedonia, Tyred drosodd i'n cymhorth ni." Hawdd iawn y gallai brodorion ardaloedd Amlwch, sydd ar wasgar yn Llundain, a mannau ereill, wneud eu hunain yn genhadon drosom yn awr, Er mwyn yr hen amser gynt," i ddiogelu Eisteddfod Amlwch rhag profedig- aeth i'w haneswyr." Diau y caiff yr apel hwn wrandawiad parod gan y Monwyson yn Llundain, ac y gwnant eu goreu er cefnogi plant Amlwch yn yr anturiaeth hon.

PASIO PENDERFYNIADAU.

Am Gymry Llundain.

NODIADAU LLENYDDOL.