Skip to main content
Hide Articles List

16 articles on this Page

Drama Gymreig.

Advertising

Cyfarfod Ysgolion M C. Dosbarth…

Advertising

NODIONI Llywarch Hen.

News
Cite
Share

NODION Llywarch Hen. Croesaw calon i'r Weekly News" ar ei waith yn estyu ei gortynau, ac yn eangu ei 'babell. Ar wahan i'w ragoriaeth fel newyddiadur, y mae yn un o'r rhai hel- aethat hefyd yn ein gwlad. Nid gwir yr hen ddihareb bob amser, mai ychydig o beth da geir am orian. Eled rhagddo i oleuo ac hyfforddi, er mwyn ein gwlad a'n cenedl. Nid yw ein gwlad ar y brvmau o lawer, o ganlyniad ymgysegred pawb i'w gwasan- aeth, ac i* gario ei baner i ben y bryn. Doilch i'r Perchenogion hefyd am y getn- ogaeth roddwyd ac a roddir i Lenyddiaeth Gymraeg a Hanes Cymru. Rhed newydd- iaduron Cymru ar ol hanes lleol wedi ei ail dwymno, gan anghofio'r dosbarth goreu 0 ddarllenwyr. Yn ymrysonieydd rhedeg Beaumaris llawenhai Arglwydd Raglaw Mon fod yr "idle rich" yn medru gwneud rhyw beth. Tybed na wyddai Mr. Lloyd George y (medrent ymxyson trhedeg ceffylau, hela, saethu, betio, bwyta, ac yfed ychydig. Khaid iddynt hwythau ymarfer yn rhyw (ld lreldi i wario eu harian. Nid raid i'r Arglwydd (Raglaw guchio llawer, oblegyd aeth ei stad fawr ef yn fechan fach, o gael ei gwerthu ddam ar ol darn. Ni cha Mr. Lloyd George asgwrn cigog iawn i'w grafu .in mhob man. Daelh John Redmond, penaeth pobl yr Ynys Werdd, adref o'i daith gasglu yn America, a chanddo ddeugain mil o bunau yn ei god. Cafodd groesaw tywysog, hawdd y gallasent deimlo'n llawen am ei ddod yn ol, gan ei fod mod godog. Cwyd yr Observer ci wrychyn, yn enbyd, a phroffwyda rwygo'r Ymerodraeth a'r mil- oedd hyn. Pen cyfarth ar y c.wn Ceidwad- 01 yw amcan yr Observer if this does not make the bulldog bay in Lancashire, neither there nor anywhere will that nation- al animal ever show teeth again." Y mae'r own yn blino cyfarth ar waith pawb yn rhyngu ei draed yn y llawr, c.awsant bellach eu cam arwain gymaint o weithiau. Trueni hefyd nad elai'r aiian hyn at rywbeth heb law gwleidyddiaeth Wyddelig. Onid yw'r ymgyrc-hoecid hyn i America yn aflonyddu'r Gwyddelod yno, gan ei difetha fel dinaswyr a chodi hiraeth diamcan yn eu calonau am Iwerddon liach." Cn o bethau gwyllt ein gwleidyddiaeth yw'r shows a godir draw ac yma i brofi haeriadau disail. Gellir gweled ym Man- chester Dumping Exhibition," scf ar- dclanghosiad o'r nwyddau anfonir dan brij o Wiedydd Trarnor a'u heffaith yn ddinis- triol i'n masnach ni. Ond wele fasnachwyr Manchester yn cyhoeddi yn y newvddiadur- on, mai nwyddau "made in England" yw'r pethau a nodir allan fel made in Ger- many." Archwiliodd Director Cwmni T. H Rigby nifer o fantelli, a chafodd eu bod oil, ddefnydd a gwaith, o wneuthuriad Lloegr. Yr un yw hanes llawer o bethau eraill. Onid yw budr elw yn arwain dynion i arfer- ion gwaradwyddus, y wleidyddiaeth fas- nachol, a elwir Tariff Reform yn twyllo ar gerdded. I'r Werin bobl y mae'r Dump- ing yn fendith, cant bethau rhatach. Ond y mae'r Cwmniau yn methu codi pris- iau eithafol uchel o'u herwydd, o ganlyniad ceisiant luchio llwch i lygaid y bobl i'w hamcanion eu hunain. Gochelwch dwyll Dumping Shops y Tariff Reform." Cas gan ein calon swn streic. Dranoeth wedi'r digwydd yw ymyraeth Bwrdd Mas- nach bron bob ainser. Oni chawsom bellach ddigon o brawf o'u difrod i drefnu gwared- igaeth trwy ddeddf neu fwrdd yn perthyn i'r Llywodraeth, yn gorfodi'r pleldiau dig i apelio ato, cyn rhuthro o honynt i yddfau eu gilydd. Pobl selog, brwd, yw'r Deheu- wyr, a cer anglod i'w cenedl, ymferwodd eu brwdamaeth yn nwyd ddrwg, afreolus, nes tori dros ben pob gweddeidd-dra. Gwna'r areithwvr Ceidwadol fasnach dda o un o vmadroddion Llyvydd ilwrdd Masnach, pan alwodd hwnw'r Llywodraefli yn gyfeillion v gweilhwyr." Ni wyddwn blaen fod hvnv yn bechod mawr, oherwydd ar adeg etholiad clvwais Mr. F. E. Smith and Co." yn ffugio'r un peth. Ni thybiais ehwaith ei fod yn fwy pechod ym mhell o etholiad i un blaid honi ei bod yn ffrindiau i'r gwcahiwr, rhqgor i'r llall fod yn gyfeill- ion i'r g'yr mawr. Doeth i'm tyb i gwnaeth Llywydd y Bwrdd roddi'r geiriau goreu i'r blaid fwyaf ddrwg ei thvmer, a hono'r tro hwn oedd y gweithwyr. w Fd arfer y mae'r Cymru yn ddyddorol a da. Gwedi bwrw golwg dros ei gynwys ar yr amien, syrthiodd fy llygaid ar 13uddug R. Mon Williams." Cof da am dani,. a gofid ei cholli. Gwraig dda odiaeth ydoedd merch i Gweirydd ap Rhys, ac, fel ei thad, yn llenores ddeallus a barddones gain. Ys- grifena R. Mon" am dani yn rhagorol, yn dyner ac anwyl lei y gweddai i un a'i hadwaenai. Erthycl weeh yw eiddo'r Parch. T. E. Nicholas ar Dwm o'r Nant." Nid adwen i bob aderyn y sonia Mr. Richard Morgan am dano, ond amhosibl peidio dar- lien er hyn, oherwvdd y mae ei ddarluniad mor fyw, a'i Gymraeg mor ddyddorol a gloyw! Nid oes yma Gerddoriaeth." Ai effaith ystormydd y gaeaf yw hyn. Sylwais hefyd mai digan Trysorfa'r Plant am Dach- wedd. Ni welais hi felly erioed o'r blaen. Etholiad! Etholiad! Na chynhyrfed neb, ni ddaeth y diwedd eto, ac ni ddaw etholiad chwaith fel lleidr yn y 110s. Y mae gwynt mawr yn lloriau dyrnu ein newydd- iaduron yn ami, ond nid yw'r gwynt uchel a'r us yn golygu llawer o wenith bob amser. Ychydig amser yn 61 tynodd Mr. Lloyd George y lien ar beth o waith y dyfodol. AI. cellwair yr oedd? A ydyw yntau hefyd ym mhlith twyllwyr Gwerin ei wlad? Cymered pawb hamdden; nid yn llaw'r bobl sy'n llefain etholiad y mae'r agoriadau. Yn ol y proffwydi daro- ganllyd hyn, yr oedd i fod yn etholiad cyn pen chwech wythnos wedi'r etholiad o'r blaen. Ond er eu gofid hwy trodd cerbyd amgylchiadau i rhyw ffordd arall. Pwy wyr nad oes etc rhyw drofa gyfrin rhyngom a maes a bivvydr. Er ein holl gwyno a darogan, myned rhagddi y mae Dirwest. Lleiha'r ymyfed, a daw dynion 1 weled ynfydrwydd ac anuw- ioldeb y fasnach feddwol. Ond y mae genym ffordd hir cyn y darfyddo'r arfer felldigedig hon o borthi cin blus. Yn 1S99 yr oedd' y swn wariwyd am diodydd mcdawol yn 185 o fihwnau, ac yn iQeg yn 155 0 filiwnau, yn lleihad graddcil o 30 o filiwnau. Y mae'r lleihad yn gyfarftaledd o rhyw 3 miliwn y flwyddyn. Gwin-a'r Werin pan glywo am wr goludog yn werth miliwn o bunau, a deffru fel o gwsg i lefain TIgnyfiawndei' a thrais. Ond y mae ei barn a'i chydwybod yn cysgu'n hwYlus vn ei hachos ei hun, ni fyn son am y rhan gvmer hi ei hun yng ng«vario 155 o filiwnau" bob blwyddyn ar ei bins dinistriol ac ynfyd. Deng mlynedd yn 61 gwerid ar gyfer pob un, y swm o 14 8s. old., am ddiod feddwol; ac yn iqog gwariwvd £3 8s. nid. y pen. Pe gorfodid ni oil i gyfranu cymaint at addysg, buasai'n (rhjtfel gartrefol boeth. Ond ca duw Bachus ei aberthau drud, heb i neb o'i addolwyr gwyno dim rhag ei raib. Yn hvtrach cabla ei addolwyr bawb a godo eu liaw yn erbyn eu pechod. Gwaria LJoegr £3 ixs. nd. yr un am ddiod, Iwerddon £3 os. iojd., ac Ysgotland £ 2 14s. 4fjd. Er holl gariad y Gwyddel at chwisgi, yf lai na'r Sais diotlyd. Y fath ben twr ofnadwy o arian a werir i gefnogi -aiihitnedd, tlodi, dirywiad a melltith. Gwynfyd yr amser pan ddelo yr holl gynysgaeth hon yn help i addysg a datblyg- iad yn ei wahar.ol agweddau. iad yn ei wahar.ol agweddau. Ar ol hir ymdaith yn yr anialwch, a chael o hyd i Iarha chwerw ei Has, a cholli ei ehlod wrth ddyfroedd y gynen, daeth y Ddirprwyaeth Eglwysig i olwg yr Iorddonen. Ni cha groeso gan neb, oherwydd hi lysg- odd gymaint nes diflasu o bawb yn gwylio ei symudiadau. Dinistriwyd ei gwaith i raddau pell gan ysbryd un beriaeth, a chan I opiniynau cryfion y cadeirydd. Deallwn mai dau yn umg a arwyddodd yr adroddiad

Advertising

---.-Pobpeth yn Dod i'w Le.

-----.iGIIaC:---Y Pethau a…

......--.-Congl yr Awen.

Advertising

Abergele Sparks.

---.----Denbighshire Roads.

Colwyn Bay Doctor in South…

Advertising

Drama Gymreig.

NODIONI Llywarch Hen.