Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

DIM.

Bwrdd y Gol.

Am Gymry Llundain.

Cleber o'r Clwb.

News
Cite
Share

Cleber o'r Clwb. Nos FERCHER. Yr oedd rhyw frwdfrydedd anarferol ynglyn a'r cynulliad yn y Clwb heno, ac erbyn ymholi deallais mai helynt urddwisgo Tywysog Cymru oedd wedi achosi'r fath gynulliad a'r fath ddadlu. Yn y gongl bellaf clywais lais Owen Rhoscomyl tu ol i gwmwl mwg yn cyhoeddi yn groch nad oedd yno neb yn deall dim o'r manylion nac yn gwybod dim am hanes Cymru. Cyn i fi ddod i'r maes," meddai, 'roedd pob ffaith wedi ei gwyrdroi, a phob ofergoeledd a rhamant wedi eu derbyn megis hanes gwirioneddol, ond os caf amser ac iechyd mi ysgrifennaf y gwir am yr hen wlad, ac yna caiff ei lie priodol ymysg gwledydd cred." "Ond beth am Gaernarfon fel y man lie ganwyd y Tywysog cyntaf," holai Dr. Bryant. Lol i gyd," atebai Owen, yn bendant. Doedd mo Gastell Caernarfon mewn bod yr amser hynny." "A 'doedd Caerdydd ond rhyw dwmpath eithinog garw," ychwanegai Norick, yn chwareus. Ond ym mhle," gofynais, y dylid cynnal y seremoni yn awr ac ar hyn wele bleidwyr pob treflan yn ceisio siarad ar un- waith, ac yn ol yr hyn fedrais gasglu, dyma oedd eu barn 'Roedd Owen Rhoscomyl am roddi'r lie blaenaf i Gaerdydd am mai honno oedd prif ddinas Cymru yn awr. Dadleuai Howel Thomas dros Gaernarfon, canys yr oedd y lie hwnnw mewn traddodiad a hanes wedi ei gysylltu o'r amser boreuaf a'r Tywysog. Aberffraw oedd dewis fan W. E. Daviea, canys y lIe hwnnw oedd un o hen ddinas- oedd y brenhinoedd gynt. Pleidiai Pennant Jones dros gael y sere- moni ar ben yr Wyddfa, gan mai'r fan honno oedd coron Cymru wedi'i holl ddadlu. O'r ochr arall, yr oedd John Rowland yn gadarn dros Tregaron, canys yno y bu Twm Shon Catti yn byw, ac yno hefyd y cynhelid rhai o'r ffeiriau mwyaf yng Nghymru, ac os deuai'r Tywysog yno am dro byddai'n ffair gwerth ei chofio wedyn. Mynnai Edward Jenkins mai Llandrindod oedd yr unig fan i gynnal y fath wyl, canys. yno yr oedd canolfan y wlad, a rhoddai fantais i bob pregethwr i weled yr urddiad, canys yr oedd y dosbarth hwnnw yn tyrru i Landrindod ar bob dydd gwyl. Ond rhoddwyd taw ar y dadleuon gan John Hinds, yr hwn a ddadleuai mai ar faesdir Westminster y dylid cynnal yr wyl, canys yr oedd yr hen Gymry yn saethu petris fan honno cyn fod son am un Sais o fewn yr ynys hon, ac os oes eisieu bendith ar y seremoni, wel, gallwch ddod a'r dorf i Castle Street, lie y gellir gorffen popeth yn weddaidd ac mewn trefn. Os daw'r Tywysog i'r Clwb yr wythnos nesaf, byddaf yn sicr o ddweyd wrtho beth yw barn aelodau gwybodus y sefydliad hwn ar y pwnc amserol yma. Ap SHON.