Skip to main content
Hide Articles List

3 articles on this Page

Advertising

Anghofio'r Addewidion.

News
Cite
Share

Anghofio'r Addewidion. Er Dad yw'r Senedd-dymor ond megys ar ddechreu y mae llawer iawn o ddyfalu beth sydd wedi dod o'r aelodau Seneddol Cym- reig yn ystod y ddau fis sydd newydd fyned heibio. Unwaith neu ddwy y maent wedi cynnal cyfarfod, un cyfarfod i gyhoeddi eu bod yn blaid—yn blaid o 34 o aelodau anibynol-ac un arall i ddangos y gallant iwynhau cinio cystal a neb o'r Saeson moethus. Mae dau neu dri o honynt wedi treulio eu hamser i feirniadu Mr. Lloyd- George yn y Ty ac allan o'r Ty, ac mai amryw ereill wedi rhoddi eu presenoldeb ar adeg y prif ymraniadau, ond ar wahan i hynny nid ydynt wedi gwneud dim eto i gyfiawnhau eu presenoldeb ar ran Cymru yn y Ty. Buont oil yn hael iawn gyda'u haddewidion ar adeg yr etholiad dros flwyddyn yn ol, ond mae'r cyfan erbyn heddyw wedi eu llwyr anghofio, ac mae'r Senedd-dy wedi ei droi yn fath o glwb respectable iddynt. Mae argoelion fod pwnc Datgysylltiad a phwnc y Tir, a mesurau ynglyn a'r Fasnach Feddwol i gael eu gohirio hyd ryw dymhorau dyfodol, a hynny yn unig am nad oes cydweithrediad ac undeb yn bodoli cydrhwng yr aelodau. Os gadewir i'r anfoddlonrwydd presennol fyned ar gynnydd yn y wlad y mae'n eglur fod dyddiau y "blaid unedig" wedi eu rhifo, a'n cyngor iddynt yw ar i bob aelod wneud ei oreu i fwynhau ei dymor yn awr, oher- wydd os na cheir gwelliantau yn dra buan bydd Cymru yn sicr o roddi terfyn ar eu haddurniadau pan ddaw'r etholiad nesaf i gynhyrfu'r tir. Rhwystro'r Ddirprwyaeth. Mae'r helyntion parhaus ynglyn a'r Ddir- prwyaeth Eglwysig yn troi'n niweidiol i achos Datgysylltiad yr Eglwys yn Nghymru. Yr Ymneillduwyr eu hunain sy'n gyfrifol am hyn, ac oni threfnir rhyw gynllun mwy gweddaidd, a phenodi personau llai mym- pwyol i gwblhau'r ymholiad presennol, bydd raid i'r Llywodraeth ohirio'r mesur addaw- edig hyd ryw adeg amhenodol yn y dyfodol pell. O'r cychwyn mae rhyw ddirgelwch wedi bod ynglyn a'r Comisiwn-fel ei gelwir-ac er fod y cyhoedd wedi darogan am lawer o anhawsterau, mae'r Dirprwywyr eu hunain, dro ar ol tro, wedi cyhoeddi eu hundeb a'u hawydd i foddloni pawb ac eto wele'r wythnos hon yn cael ei chyffroi gan swn ymneillduad tri o'r gwyr cadarnaf a feddem ar y Ddirprwyaeth. Trwy ryw anealldwriaeth anesboniadwy i ni mae pob un o'r Dirprwywyr wedi ceisio egluro amcan y "Comisiwn" yn ei ffordd ei hun. Mae maes y tystion a natur yr ym- holiad, a phob pwnc a berthyn i'r Ddir- prwyaeth wedi eu cam-esbonio, neu eu hegluro mewn gwahanol ddulliau gan bron yr oil o'r Dirprwywyr. Ac yn ben ar y cyfan mae'r pwyllgor canolog, a ffurfiwyd gan yr Ymneillduwyr, wedi esbonio pob pwynt yn wahanol i bawb ereill. Cynfiyrch naturiol yr anealldwriaeth hyn yw'r sefyllfa anfoddhaus bresennol. Yn ol y datganiad a wnaed gan y Cadeirydd ychydig amser yn ol nid mater i'r Ddirprwyaeth oedd ymholi a oedd angen am Ddatgysyliad. Mae hynny wedi ei benderfynu gan Gymru. Yr oil allasent hwy wneud oedd ceisio'r ffordd hawddaf a mwyaf teg i ddwyn hyn oddiam- gylch. Bu raid cael ymholiad o'r fath ynglyn a'r Eglwys yn yr Iwerddon, ac ofer fyddai disgwyl i neb ddyfeisio cynllun a foddlonai Gymru heb gael ymchwiliad 11 awn i'r Eglwys a'i gwaddoliadau yng Nghymru.

Y BYD CREFYDDOL.