Skip to main content
Hide Articles List

1 article on this Page

MIRI AR Y MOR: ...set ATTODIAD…

News
Cite
Share

hono, and1 tydi ddim yn airtadct gen i gredu'i peth, chwaiith, iienwedig wedi gwei'd fhunan be sy. wedli cael ei neyd yn fwy diweddar na hyny. Roedd yn rhaid i audi ddeydl petha feina wrthochi chi, wyddoch, ec mwyn i'r darileai- wrs ddtdlt y petrig yr o'n i yn ca,el fy nghym- ryd iddo yn eirbyn fy wyllysi oltiwgeddar, aehos peth digon gwirion i neb ydi darllan am rwibath nad ydyn nhw'ii dadit dim am dano. Pan gymrodd y boss fi i fyny yn. sydyn o'r selar hono oedd dan y ddau dy, a fy warnio fi i beidio dwad yn at selar wed'yn, toed,d gen i ddim i inieydl blaw gneyd fel roedd o yn deyd. Feidy, imi sited dis wrbh œho,11 y tan marwn i feddwl bet oedd o fy mlaen i wed'ynx, tybad. Roedd yn aimlwg mod i, wrth ganlyn y criw i laiwir drw'r trap dor i'r fs,elar, wedi myn'd i lei nad oedd arnyn mhw ddim eisio i neb ond nhw hunen fyn'd yno na'i .weii'd, oindt ron i wedi gwei'd digon i ddalflt fod yno rwbeitih yn caiel eu, gario YII1 mlaen na ddytsat ddimi bod. Tybadt y basa nib. w yn fy Hadd J a fy nghladdu yn slei dan y selar, gael gwared o un oedd wedi gwei'd garmod 1 Ond mi gofis rfod y bossi wedi deyd, fod arno fo fy edsio fi i fyn'd allan efo'u llong bysgota nhw—tasa hi yn llcng bysgota heÆyd, ond! Hiid dyna. be oedd hi, fel rydaeh ohi i gid wedi dallt. eirbyn hyn. Pan gofis hyny mi wefisnadl tioedd dJilm achosi i mil ofni i 'run ohonyn nhw fy lladd, betli ibyniag, a mi deimlis dipin yn fwy isaff, eir Ulal wyddwn ar y ddeuar pa 'beryglon y baea raid i mi fyn'd iddyn nhw yn y-Holig hcno, trw y basa. pobol y, Llywodlreth or ei gwaitthaf hi bob mynyd gynted y lbasa nhw wedi ffemdio be oedd ei busnes pwysica hi. tRoeddi yno hen wrleigan dana, grebaohlyd, oind reit gredig, yn eista wrtjhi y trol dan yr rhen granglwyd fawr hono, a mi roedd un arall 'run fath a hit yn y ty aral-I oedd dan, yr unto, hyny ydi, y drws nesa. Roedd y ddlwy pan fydda'r boss a/r loriw i ffwtr ne i lawr yn y aelar dan y ddeuar1, yn edrach yn debig iawn i wragadd y tai hyny, 'run fath a dwy hen wreigan oWydldieiliod yn byw ar eu pena eu liunen yn y itiai i fyny'r owm unig' rhwtni,(y y mynyddoedd ond gida bydda'r boss a'r criw yn dwad i'r lie mi fydidiar'r ddwy yn cilio o'r neilldu. Mi roedd yr rhen wraig oedldi yn yr un ty a fi yn reit ffeind wrthyf, adhosi mi ges bowlied o ..froth poeitih gyni hi i gynesu fy nhumewn, a wedi i'r boss fy Husigo fyny o'r selar a'm gosod i wi'tili; y tan unweitsh yn rhagor, ac iddo tfynta fyn'd i lawr i'r selar wed'yn, mii gymnygiodd yr hen wradg d'ropyn o rbwteth poeth o steil gwahafmol i froith. "vStwff 00 ydi o," ebra hi, "aohoe mi fedraf gymryd fy 11 w drosi ei cwailiti fo>, a thrw bo dhdiyn dwad yn un o'r oriw fyddle waeitihl i dastdo tropyn loliono gaiel i ti wbod miawn be yr wyt ti yn myn'd i ddelio yrwan." OndI, mi wyddwn yn iawln be oie4d y stiwlff, a fynwn i mohono aim unrhyw hriSl, (Felly, mi llyncodd yr hen wraig o ei hunan, a, Wed'yn dyma hi yn ianio ei chetyn olai, byr, ibud'ur, ac yn smocio nes i mi ddeClhm pes- yehu digon i dlynu'r dagra o fy llygid. Toe, dyma.'r boss i fyny drw'r trap dor wed'yn a,e yn deyd wrth ytr hen ddynes am roid tamed o r'-vydi i mi a fy anfon i wtely. Mi ges darned da ofyltrn, ao wed'yn i fy ngwely a fi a mi gysgi's yn lwmp -da,n, ddleg bore wed'yn, a Robin yn eysgui ar draed y gw,erly ao yn cadw fy nJiflaed yn gynes. Ddigwyddodd dim dridfia ne bedwar ar ol hyn. Mi ddaeth hireth am gael myn'd i ffwrdd o'r He amaf, a hirteih oftnadwy oedd o, illld fase waietlh i rwun dreiot myn'd i ffwrdd o'x jel nag; o'r fan hono—ro'n i wedi gwei'd goirmod1, eibra nhw, iddynt ad:el i mi ddileaigyd, rhag ofm ii mi splitio, mae'n. debig. Ond tia amsar cinio, y pummeict diwrnod, dlyma nvun i fyhy i'r cwm air haslfa wyllt. Rom i yn digwdd bod yn treio gneyd pib efo nghyllell drw naiddu dam o onen a'i riii>gl arni, ac roedd Robin wrih fy oclior, a, mi welwn y dyn diarth yn dwad i fyny'r llwybyr caregog efo ochor yr afon bach o«dd yn rhedag lawr y owm. Pan; ddaeibh o'n wasfcad a'r ddau dy mi gwelwm o yn edirach yn reit amhens aiinia i a Roibiii, ac yn myn'd at ddrws un o'r tai a gofyn i'r hen wraig i'w atab pwy oeddwn ii a bei oedd fy miustnea miawn He felly. Reit siwr fod yr hen wraig wedi tawelu ei anesmwythdira for, achos mi gafod,d fyn'd i fiawai rhag blaen, ac mi eis iThna i fiawn ar eii ol. iMi dynodd yr hen wlraig. liiiin oedd yn myn'd i lawr i'r selar1 (a mi iffendis i wedi hyny maie cloeh oedd with ben arall y llitnin, i lawr yn mherfeddion y seilar), a cihin pen hir dyma.'r bosa ei hun yn dwad i fyrny drw'r trap dor yn y Ilawr. "Holo etbra; fo wrth y dyn diairtih, "be sy' wedi dy anfcini di yma rwan?" ac ron 111 deslb meddwl fod gohvg glJi gynhyrfus air y boss y fomamb y gweibdd y dyn diartlk "Gwralndeweh, boss," ebra',r diyn diarth, "mae nhw yn dlwad ffoir ymai heno yn ddi- ffad." "Be, medda/r boss, gain neidio ar ei dfaied a myn'd! "?.Tyneb-yn-wyneib a'r dyn diaroh, "sut y oesi ti wbodt peth felnai, swt y maei;nh,w yn gwbod dim aim danom ni, a SlUt y medira nhw byth gael "Twt, twt, boss," n-i,eddwr dyn diar'th, "ryd"1 i'n gwbod y ffedtihia, a mae: hyny yn ddigon i chi rwan, faswai i yn feddwl, neii- wedig drw fod yr amear1 yn fyr act edsio brysiio itr bruwlb ohonom. Mi fydd crowd ohonyn n'hw efo gyna, a; chwn, a phasityna, a phoib- peth i fyny ffol, yma, oirr hainner nosi heaio, a mi ellwch fod yn sicir y bydd gynyn nhw warants yii erbyn pob, un ohonoch chi ne yttr erbyn pawb arailil fedra inihw ddial. Dowch yma, boss, a mi ddwedaf ohwaneg w!rthocln. ebra'r dyn, a mii aeth i()1 a'r boss allan, dr' ty, a dyna, lie huo'l' ddau yn siarad ami gTyn dipin. "Wela feill maie byw Pio Nono, mi geiff y crowd yna eu siorni heno," medda.' 11 boss pan oedd y ddaiu yit dwad i'r ty yn eu hoiTa ar ol y sigwrs y tuallan i'r ty, "m&e x'hei ohonyn nihw wedi bod i fytny y ffbrdd ymai '0'1" blaen, ond ohaWsion nhw ddim blaw y ddaiu hen, dy yma. a dwy hen wragedd gweddwon ym eislta un wrth ochor pob un eai tarn eu hunani, a dim ogle ein busnes ni o gwbwl, a felly bydd hi heno." A mi chwerthodd y ddaui yn braf ar oil y speech yna. Or.d wedii i'r dyn diartth fym'd i lawr y owm yn ei ol mi welwn fod rhw berig yn bod, achos mi alwodld y boisai yr hioll griw i fyny or isielar a dyna He buo nhw yn gwrando rhw- foa/tlh OIedJd gyno fo i'w ddeydwtrtlhyn nhw— dr tnallain i'r .ty, fel nad o'n i yn olowed 'run gair. Sut bynag, gikla iidldyn nhw orphen, dyma'r crowd i'r ty, yn mYUl'd lawr i'r selar am chydig, ao yn dwad i fyny wedfyn dan gario gyna, a phistols, a phastyna, a'u gosod nhw miawn He cyfieiua wrth ochor y trapdoor, ond rw un step ne ddfwiy dan y trapdoor, yn y sielar. Dalltwch ohi, rwan, toedd yr un o'r petha yna yn y golwg i ddyn fasa'n dwad i'r ty yn sydyn. "Rhaid i ni agor y pen pella i'r selar hono mae arnaif ofn," ebra'r boss with ei griw, ac mi eis ina hefo nhw air ihyd y selar i gaieil gwei'd sut yr oeddan nhw am wneyd hyny. Roedd y Clri w i gid miawin, gormod o ffwdian i sylwi mod i vn dAvadi efo nhw, ne mae'n debig ybasa. inhw yn fy nhroi yn fy ol. Seiar, na ogor, fawr, hir oedd hi;) am wn i nad oedd hji yn hannair mji'lldili' o hyd. Roedd hi yn llaw'n oi betha i neyd wiscti, a'r arwg i gid yn myn'd forny i ddiau gorn simdda y ddau dy diniwad with beai. Yr oedd hi yn gauedig yn y pen pella, and pan eis i of o'r criw, uni welis air unwetih y medra nhw, ei hagor hi rr awyr agoradi yn y pen hwnw hefyd, a dyna be euthon nhw yin mJaen. i'w wneyd drw dyi% gwal o dywyroh i lawr a thyrchio wed'yn fyny, nelsi dlwad allan yn rhwle rhwng dwy gradg faiwr ar ochor y myrmld,, gwmpasi ihannair milildir i fyny'r onvm o'r ddau dy rheini. "Dyma bobpeth yn barod yrwan," ebra'r boss, "pe dae nhw yn dwad iheno, a phe tasa nhw yn ffetndio'n nyth ni ao yn >)in oancro, wel, mi fedair pob ulni ohonottni ddiengydi air liyd yir ogo ymal ii fyiiy'.r mynydd, a bod ddigon pell oddiwrhhyn nhw can iddynt ffeai- dio ein colli." Felly dyna bobpetih ytni barod, a dim ond disgwl am y nosi a'r eosieismyn. Roedd yno tffordd o ddiaingfa tasa bobpeth arall wedi myn'd yn eu herbyn nhw, fel rydach chi'n gwei'd, ondt mi fasat hono- yneinr landao ni yn mherfedd y miynydd ar nosion oelr, a phruwb o'r criw felly yni goirfod soatm. A be ddeutha o Roibfir,! a finna than aingyjjchiada felly, ynte? Wel, mi gawtn wel'd. Wedi i'rl dyn diatt,h fyn"d i ffwrdd, a'r oriw ddlwad i fyny dr selar (ne'r ogo—galwch hi y peth, y mynwch)—mi fuo yno ddfetaw- rvArdd a llonyddwcih am gryn 'dipin. Ond fel yr oedd y nos yn dwad yn nes mi wolwtu bedwar o'r criw yn oael eu danfon, ddlau a dau, un parti i fyny ochor y mynyddi ar y oh with a'r parti arall ar y dde. Fel yr oedd y twHwch yn dwad drost y wlad (ac roedd o yin dwad drost y cwm hwnw yn nghynt na llnU80 arall, achos fod eyminit! o fynyddoedd! o'i gwrnpa-a o) mi welwn y criw efat r boss yn dwad allan o'u cuddfa ac yn spredio eu hun- en yma ac acw dan -rvl;rod y twllwch am gryn ohwarter milldir yn isi na.'r ddau diy, pob un ohonyn nhw yn lleohu dlan gysigiod gwrych ne wal, ne dwmpath eithin, ne rwbath felly. Mi eis ina i fyny OCIlwr y mynydd, ddim ond Robin a finna fel ro'n i yn meddwl ar y cynta, end cin pen hir mi welwn fod dan o'r criw. yn dwad ar ein hola ni, a,c wrth gwrs yr oedd y ddau rheini wedi oael! ordors i cfalu na basa, Robin na ficana yn diengid allan o a fel y criw a splitio arnyn toihw. Sut bynag, i ifyny y miynyddl yri eisl i a Robin, ao mi faswn yn meddwl ei bod; hi erbyn hyny yn no lew o hwyr, tia, hannar nos, efalla.v Ro'n i wedi cael fy nysgu i edrach ar y nosi fell dau faith a hwyr pan o'n i yh aros tfo modiryb Llanfarfeolian. Nos Sul, pan fydda'r rhen wrarg yn myn'd) i'r oapal yn ei 11a wn hwylia, wedi gwisgo am dani yn grand efo mi'lldiroedd o sidan., a phetha, fydda hi bvth yn meddwl ei bod ynl hwyr am wyth c/r glochi, wedi'r se:at, a mi