Hide Articles List

2 articles on this Page

PARCH J. TOWYN JONES, CWMAMMAN.

News
Cite
Share

PARCH J. TOWYN JONES, CWMAMMAN. Nid oes neb sydd yn gwybod rhywbetb am Gymru, ei ohrefydid, a'i gwleidyddiaeta, nad yw yn gydnabyddus hefyd a'r gwr hynaws, y pregethwr poblogaidd, y cenedlaetholwr sel10g, yr areithydd tafodrydd,, a'r Cylliro twynmgalon Towyn Jones. Y mae un cip- olwg o'r darlun a rodekr jina yn ddigon i dda.ngos mai dyn sirJ.oi a chare.lig ydyw with natur j ond ni wna y datlun gyfiawnder digonol a'r agwedd bono o'i gymeriad. Y Ily mae sirioldeb a bywiogr.vydd Towyn Jones yn catching;" dyn sur, cuchiog, afrvwiog, diobaith raid fod hwnw all aros yn ei gwmni banner awr hel. deiiulo ei galon yn cael ei ,cihynheBu a'i yspryd 7/11 cael ei adfywio gan barabledd nwyfus a barddouol gwrthddrych ein hysgrif. Does fater bech fydd y tywydd, neu pa mor dry mai Jd a digalon all amgylch- iadail y foment fed, y mac Towyn bob amser yr un fath—ei golon Yl" bwrlymu 0 gariad at ei wIad a'i c-nau yn caim yn barhaus ei chlodydd. 0, ie, "faaclhan ffein" yw Towyn yn mbob ysityr; ac n'd oes dadl na fuasai 'Wi} Bryan, pe yn ei adnabod, yn ei gyhoeddi yn "true to nature" yn llawji ystyr y gair. Y mae hunihiugyddiaeth" o bob rhyw yn ddrowdod yn ei ffrosnau; ac er fod ganodo dafod melus fel mel i J'lfr. sydd yn gy fail lion i'w wlsud, medda hefyd yn yr ofleryn nerthol hwnw y gailu i Itywanu ac i ddarnio yn ddi- drugareJd y g £ wa;\d hyny sydd yn elynion iddi, ac yn cctsio marchogae^h ar fuddiannau Cymru er cyrhacdd Ueyiant personol. Y mae yn awr vn anterbh ei nerth, ac er gwaetbaf id ymddangosiad hoenus a bachgenaidd, y ffaibh anwadadivy yw y byid ar ei ben- blwydd nesaf yn 36 oed. Un o feibion shi Aberte5.fi ydyw, wedi ei enc a'i fagu yn Cei Newydd, mown ty o'r enw Towyn Bach, ar ddarn o dir yn dwyn yr enw Towyn, dan fferm o'r enw Towyn, ac o dan gysgodion Capel y Towyn. Dyma y Towyn sydd yn et enw, ac nil Towyn sir Fedrionydd. Nid oes berthynas felly rhyngddo' a'r Gogle,dd-Cardi ydyw bob modfedd ohOno. Bra) dd nib eliir drweyd gyda phriodoldeb ei fed wedi e £ J5agu yn Nghapel Towyn-fea Samuel gynt yn y <K-1111—eanyfi ei fam a'i dad oedd yn gofalu arm y capel. Hana o linaoh sydd wedi rhoi llawer o bregethwyr i'r en wad Annibynol yn Nghymru, a. phregethwr y mynodd Rhag- lunia,eth iddo yntau fod hefyd, er fod y rliT/olygon am hyny ar un adeg yn but w yll. Pan yn faohgen yr oedd yn enwog fell ysgoJhaig yn ed ardlal,. a'i wyhodlrueth eiibl- zi-did yn rhywbeth i son a siarad. am dano. EnModd latwer o wobrwyon hefyd yn edstedd- fodaru mawrion canoilbarth Ceredigion—oyn- nygiai bob amser aim adrodd, ac ni cihollodd wohr erioed mewn cystadleuaeth felly. Awydd- wi. am gael myned yn pupil teacher, ond er ei fod wedi myned drwy bob dosparbh yn yr ysgoI, yr oedd yn rhy ieuanc i ymgymeryd a swydd o'r fath, a chan nad ctedd a-ingylcliiadau y rhiert yn cara'atau iddo aros gart-ref i ddis- gwyl am y penoddad, aeth Towyn, fel llawer Cardi o'i flaen, i'r nior cyn ei fod yn ddeu- ddeng milwydd oed, a bu ar y mor o flaen y mast am flynyddau Pan gartref un tro, penderfynodd yn lie tr,eu,.io e,i amiser yn segur, i fyned i Ysgol Ramadegol Towyn, oedd newydd glaelI ei liagor; ac yn mhen YClhydig wythnoeau wed'yn dyma yr eglwys yn y lie Ylil ei alw i ymgymeryd a'r swydd o bregethu. X aw mis i'r df.wrnod y bu yn yr ysigol pan y cynnygioxld am dderbyniad i Goleg Presl>ytera.icld Caerfyrdddn, a llwydd- odd, nid yn unig i fyned i mewn ar ben y rhestr, ond hefyd i gipio oddaar 16 o gyd- ymgeiswyr Ysgoloxiaeth Berman, a arfei'"d ei l'hci gan y Bwrdd Presbyteraicid. Yn ystod y tair blynedd y bu yn Xghaerfyrddtn enillodd lawer o wobrau pwysig ereill, ac ar ddechreu y bedwaredd flwyddyn derbyniodd alwad i eglwys y Gwernllwyn, Dowlaiis—un o'r eglwysi Annibynol mivyaf yn y De—ac ordeiniwyd ef i'r wednidbgaeith yno yn yr wythnOiS gynitaf 0 Fehefin, 1880, pan yn 21 oed, Cafodd ddwy flyneJdJ 0 Iwyddiaiit ci- gyffelyb yno, ond goddiwedldwyd ef gan aifiechyd trwm, a'i cadwodid i'w wely yn bongian rhwng deufyd am fisoedd lawer. Yr oedd ei seroh at yr eglwyis yn gryf, a'r eg- lwys hithau yn ymboffi yn y gweinddog fel mam yn ei phlentyn, ae anhawdJd oedd ym- adJael o Dowiads. Ond dyma oedd gorchymyn caeth y medldygcn blaenaf yn Llundadn—■ ymadael a, Dowlaia neu colli einioes. Cafodd nifer o alwadaiu taerion i fanau ereill, 81 der- bytt:J,[()Jdldl Jjnltaul leddldio ben eglwys enwog Cwmanuman, sir Gaerfyrddin, eglwys y Parch T. Eynon Davies (yn tliwr o Glasgow), a'r seraph bregethwr John Davies, Owmamman. YmaidaWodd o Dowlais gyda thysteb werth- fawr, a dechreuodd ar ei waith yn Cwm- amman yn Tachwedd, 1884. Er pan y mae yno y mite wedfJa.byntua 400 o aelodau i'r eglwys, ac er cymcint y nifer sydid yn ym- adael drwy anga-u a, thrwy symud i leoedd erct'll, y mae ei eglwys heddyw yn un o'r rhat cryfaf yn Nghymru, canys rhifa 720 o aelod- au; 810 y mae bywiogrwydd yr eglwys yn gyfartal i'w nberth. Er pan y mae Mr Towyji Jones yn ei bugeilio y mae wadi codi tri 0 ysgoldlai newyddion ao wedi adncwyddu un arall, ac y mae darllenfa gyboeddus mewn dwy ohonynt—un i bentrefwyr Glanamman, a'r llall i bentrefwyr y Garnant. Cynnelir Ysgdion Saibbatboil gan yjr eglwys mewn chwech o fanau bob Sul. Y mae eglwys Cwm- 'amman yn llawn o fywyd gyda ohwestiynau gwleidiadol ac addysgol, a diolcb iddi am byny; oblegid pe yn wahanol buasai Cymru wedi ei hannddiifadu efallaii o gynnortbwy gwertbfawr ei gwemidog gailluog ar y llwyfan cyhoeddua yn nglyn a gwahanol fateiion y genedl. Oafodid ef ei drwytho mewn Radical- iaethac YmneiMduaeth yn y Cei Newydd yn swn evictions 1868; ac yn ystod y deng mlynedd y mae wedi bad yn Ngbwmamman, nid oes wednidog yn N ghymru sydd wedi siarad a gweithio cyiraaint a Tthowyn gydia chwestiynau cymdeithasol, addysgol, gwledd- iadoil, 3 chrefyddol i geisdo codii yr hen w-la-cl yn ei hoi a'i gyru yn ei blaen. Dyma eng- raipht o'i yni-mewua tri nisI o amser yn ystod y gauaf diweddaf siAradodd tua 130 o weitbdau mewn gwahanoi fanau ar wahanol destynau, rhyw awr o amser y tro ar gyfar- rbaleJd, a theithiodd mewn cerbydau agydav, tren yn ystod yr amser hwnw yn ymyl 4000 o filWiroedd Ac er cymaint y teithia ar hyd a lied y wlad, y mae yn ffaith wybyddus fod y galwadau i fyned oddiicartref i areithio ae i bregetbu yn cael eu gwrthod ganddo fesur y cannoedd bob bliwyddyn. Y tuallan i'n aelodau Seneddlol, nid oes neb efallai a mwy o alwad am dlano i sdamad ar wleidydid- iaeth na Toivyn, "yr Hwntw bach," fell yr adnabyddir ef gan chwrurehvyrSJir Gaernar- fon. Na, nid yw yn gwneyd ei ffortiwn, ohwadtb. Y miae wedi cael ai gydnabod yn ddirfawr am ei lafur mewn un cyfeiriad- trwy roddi rhagor o waith iddo; ond nad oes neb yn gwybod lilai nag ef am dal aiianol am IÍ wasanaetli. Y miae "fel oanwyil yn llosgiwedi rhoddi. ei hunan yn llwyr yin- ai'.th, heib arbed dim ohono ei hun mewn yni nac aonser nac arian, i'r unig amean pur o lesoU ei wlad.

Y PARCH AARON DAVIES, PONTLOTTYN.