Skip to main content
Hide Articles List

6 articles on this Page

Advertising

MARWOLAETH MR LLOYD ED..WARDS,…

News
Cite
Share

MARWOLAETH MR LLOYD ED- WARDS, NANHOKOX. Ychydig wythnosau yn ol yr oeddym yn y I cloi i fyny ein kadolygiad ar y flwyddyn ddiweddaf gyda marw-restr anarferol faitu o enwogion Cymveig; ac erbyn hyn, y mae UQ a ollyngai ddeigryn wrth redeg ei lygad drosti y pryd hwnw,wedi ei restru ynflaen- af o enwau Cymreig i'r adolygydd ar der- fyn y flwyddyn bresenol sylwi arno. Y mae Mr Lloyd Edwards wedi morw, a thery y newydd ar glast y wlad rnor anaisgwyiiad wy ag yw o alarus. Ycbjdi^ wj thnosau yn oi yr oedd ar -ymweliad yn ein swydd- fa, ac wrth olygu ei ffurf gadam a'i iioen- usrwydd, adelawern iddo faith liynyddau i. weini ei genedlaeth yu yr amrywioi gylch- oedd pwysig a lanwai rnor iiydulawn ac effeitbiol; ond wele, y mae wo-.U-noswylio yn nghanoiddydd ei neitii, j;au adaei o'i 01 fylchau- ag yr ydym y.a rhvrym o brofi llawer o aiahawsder yn eu iiairsv. Inn y \1 gallesid ystyried fod ei ycbydig waeledd ciiweddar wedi amharu ei gyfansoddiad nerthol i'r graddau ileiaf; ond brydnawn Mawrth, wyfchnos i'r diweddaf, cwympodd i I :iwr yn farw tra yn dychwel o'i ystafell lie yr ydoedd yn cydginiawa a'i deulu. I Diau fod a fyno marwolaeth ddiweddar ei I ffyddlon gyrnhar bywyd gryn lawer a sy- dynrwydil ei angeu, ond ychydig a f^ddyl- iem ei fod mor agos i'w hymiino yn y "Jtfes briodaa ysbrydol." Ystyriem Mr Lloyd Edwards yr eng- raifftberffeithiaf o hen foneddwr Cymreig yn ei lioll hanfodion. Dichon y gallai Syr Watcyn ymgyatadla ag ef mewn haniad twysogol o "bymtheg Uwyth Gwynedd," 0 ID mewu haelioni, ac mewn gwladgarwch di- ffaant; ond yr oedd ymddygiad dirodres Ysgweier Nanhoron "-fel y carai gael ei gyfenwi-Yll ymddyddan a'i gymydog- ion gwledig mewn Cymraeg.pur heb floesg. ni mursenaidd ar ei dafod, yn ei wneud yn I anwyl i bob calon Gymreig a feithrina barch at ein hiaith, ein gwlad, a'n cenedl. I Felrheol,cawnfoneddigionCymreigoddysg j a chyfoeth naill ai yn annghofio neu wadu [iaith eu gwlad a'u serch yn oeri at eu cenedl; ond yn Mr Lloyd Edwards, y mae genym. eithriad anrhydeddus. Yr oedd efe wedi derbyn addysg uwchraddol ac yn etifedd meddiannau eang, ond cyssegrodd y naill a'r llall at wasanaeth ei genedl; ac nid oedd dim yn adgasach i'w enaid na'r mursendod sydd yn nodweddu gormod o etifeddion y llwy arian v yn ein gwlad. Dichon fod rhai yn chwannog i feio Mr Lloyd Edwards am wresogrwydd ei wlad- garwch pan y dadleuaiyrangenrheidrwydd am wybodaeth o'r Gymraeg fel un o gym- hwysderau pdf gwnsfcabl y sir, ond yr f ydym ni yn dymuno gwahaniaethn oddi- wrth y cyfryw, yn enwedig pan ystyriom fod pob brasder swyddogol yn ein gwlad yn cael ei ysglyfaethu gan estroniaid. Y mae y fath ystyriaeth yn ddigon i ferwi gwaed y Cymry ydynt yn cael dim ond Caei esgyrn eu cynnysgaeth," a gresyn na byddai mwy o ddelw gwron Nanhoron ar ysbryd y rhai ddylent fod yn ymddiriedolwyr ein breintiau a'n budd- iannau cenedlaetliol. Yr oedd Mr Lloyd Edwards yn gefaogwr diffuant pob sym- mudiad eymdeitbasol a masnashol a du- eddent i lesoJi gwlad ei eiiedigaeth; yr oedd ei law a'i galon megys yn ymystadlu am fod y mwyaf agored, ac ysgwydd gret ei ddylauwrid bob amser yn barod i droi uarliyw olwyn a le-olai ei gydgenedl. Yn nghyfraniad ei elusenau i dlodion Lieyn, geliir dyweud nad adawdi i'r naill law wybotl a wnebi y llall, a dywedai un cyf- aill y ddd o'r blaen fod yr olwg ar y tor- feydd a ddychweleat yn ilwyihog o Nan- horon yn v;yti Itiosoi,, va- o bregeth ar elusengarweii. Yr oedd ef yn un a toddioiiai ar, ac a ymhyfrydai yn nghym- deithas ei israddoliou cartrefol neb ym- adyeithrio yn nhwriiii aristocratiaid pell- enig liroenuchel a elent heibio i ddeiliaid tlodi ac angen mor ddiystyr a thorn yr lisol. Ymhyfrydai mewn amaethyddiaeth, a gwnaetu fwy nag unrhyw dirfeddiannwr yn Arioh, gyda'i nawdd a'i haelioni tuag at ddiwyllio y ganghea bwysig hon o laf- urwaith. Gyda llenyddiaeth Gymreig, yr oedd bob amser )n llaeullaw, ac yr oedd yn iechycl i galon y miloedd cynnulledig yn eisteddfod Pwllheli wr.tndo ei aiaetb Gym- reig ddilsdiaifch. Pel Geidwadwr yr oedd yn flaenaf ar.y rhestr yn y sir, os nad drwy Gymrn oil. Yr oodd yn llywydd y Gymdeitbas Geidwadol yn Arfon, ac iddo ef yn o bawb yr ydym yn ddyledus am y fuddugoliaefch odidog a ennillasom ynyr efcholiad diweddaf, drwy ddychweliad yr Anrhydeddus Mr t'eiinant. Yn wir, gyda phriodoldeb y eyfenwid ef yn Frenlrn Lleyn," oblegid nid oedd neb hafal iddo mewn dylanwad. A'r hyn sydd yn adlewyrchu clod ar ei goffadwr- iaeth ydyw, iddo sicrhau y dylanwad hwnw drwy wnead ei hun yn engraiift yaiarferol o Geidwadaefch yn ei phriodol agwedd. I'r sawl sydd wedi llochesu y syniadcyfeilionusfodCeidwadaeth yn gyf- ystyr a chybydd-dod a gorines, dymunem ctLtl o'i flaen ddiych disgUer cymmeriad Mr Lloyd Edwards—y- mwyaf hael, tru- ct garog, iiiinaii-yinwadol, dirodres, a chys- son ei broffes. o oil foueddigion Lleyn. Yr ydym yn ysgrifenu am un o feirwon I Gyinru ag y mae ei lwch yn gys- segredig a'i enw yn fendigedig i bob dos- j baitii o'i gydwladwyr; a thra yn enneinio ei fedd a dagrau galar oherwydd ei golli, yr ydym y 11 gallu ymgymmodi i raddau a'r chwerwder teimlad yn yr yetyriaeth ei fod wedi hyfforddio i ni yn ei fywyd a'i fiichedd eugraifft deilwng o DDYN.

LLOFFION O'R DEHEUDIR.

DYDDLYFR Y P ACKNFAN.

MR GLADSTONE AR GWESTIWN Y…

[No title]