Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

BIN HAMGUEDDFA LENYDDOL. 1

Advertising

CYFLAFAREDDIAD YN LLE, .^…

EISTEDDFOD LLANDDEWI-BREFI.

" HETEROPHEMY."

News
Cite
Share

HETEROPHEMY." Ysgrifena un o ohebwyr y l)i ych Gwelais y term trwsgl, anystwyth, fidldr, acannealladwy uchod, yn benawd i erthygl led ddyddorol mewn newyddiadur Seisnic yn ddiweddar. Ac er nad wyf yn bwriadu ei chyfieithu yn llawn a llythyrenol, etto, bamwyf y byddai yn dda ac yn llesol i'r darllenydd Cymreig gael rhai o'r awgrym- iadau a gynnwysa. Dichen y dylid egluro hefyd fod y term uchod wedi ei fatha gan wr dysgedig iawn (yn ei dyb ei hun o leiaf), ac ysgrifenwr o gryn enwogrwydd ar ieith- yddiaoth-Mr Grant White a defnyddia ef yn IT ystyr o goll neu gam-ddywediad uii yn dyweud yr hyn na fwriadai ddy- weud. Y mae liawer o hyn yn cymmeryd lie yn ami wrth siarad ac ysgrifenu, naill ai yn fwriadol neu yn anfwriadol, a dylid bod yn ddiolchgar fod rbyw dermau fel hyn i'w cael er ymgnddio odditanynt. Y mae yn gofus gan yr ysgrifenydd am dro digrif a ddigwyddodd yn yr hen wlad flynyddau yn ol. Mewn eglwys yn sir Fynwy yr oedd hen frawd duwiol o ddiacon oedd yn hynod anffortunus ar y pen o gam- ddyweud. Arno ef, am flynyddau, y disgynodd y gwaith o gyhoeddi yn yr odfeuon. Yr oedd gan yr eglwys dri chwrdd wythnosol unwaith bob mis, sef owidd gweddi eenhadol, neu gwrdd nos Lun cynta'r mis," y cwrdd gweddi rheolaidd nos Fercher, a'r gyfeillach eglwysig nos Wener. Un Sabboth, eyfododd yr ben frawd ar ei draed gyda chryn bomposity swyddogol, a chyhoeddodd gyfarfodydd yr wythnos fel hyn Bydd eyfeillach yma nos yforu, cwrdd gweddi nos Fercher, a chwrdd nos Lun cynta'r mis nos Wener, fel arferol." A dyna wenu a wincio oedd trwy'r gynnulleidfa Ond nid oedd hyn ond slips of the tongue, digon difeddwl, a digon diniwed hefyd, o ran hyny. Etto, y mae yn esboniad ar y term Hetero- phemy." Dichon mai ychydig o honom sydd yn ddieuog o'r amryfusedd. Clywir yn awr ac eilwaith bregethwr yn gwasgu rhyw adnod, neu ddarn neillduol o'r Beibl (meddynt hwy), ar feddyliau a chof eu gwrandawyr, pan nad ydyw y brawddegau dyfynedig yn yr Hen Lyfr o gwbl; dim ond darn o waith neu ddywediad rbyw ddyn enwog, wedi ei gario i lawr o oes i oes nes dyfod mor gyffredin a cbyfarwydd ag adnod o'r Ysgrythyr. Er y dylai dysg- awdwyr y bobl mewn pethau ysbrydol wybod yn well, etto, dichon mai dyweud yr hyn na feddylid a wnaed—" Hetero- phemy." Ymddengys i mi fod wmhreth o bethau yn cael eu dyweud a'u gwneud hefyd yn y cylch politicaidd, nas gellir eu hesbonio ar un egwyddor ond yr un Heterophem- aidd yma. Mawr y swn fu yn ddiweddar, oynyr etholiad, am Ddiwygiad. Dyna oedd ar dafod pawb, nes y gellid meddwl fod y mil-flwyddiant o gyfiawnder a gonr estrwydd arwawrio. Ond, ai Viiwyjia^ oed j Cnnklft i fUrWr; Edrycher ar John Merrisey, yr *rek-kit-t.. chwareuwr, ya cael ei ethol ya genedd- wr Talaethol yn enw y gair beadikhial" hwn—"diwygiad!" Ond nid hyny -r,,6itl- yliai idaeaori;Hd y Trwy ryw gfdi-ddywedittd rbyfedd, bloeddW' "diwygiad," '•diwygiad," ar b-ea p-ak- heoi, a ehyhoeddid yr wn peth yn holl newyddiaduron y wlad, pan m'i atnsam ■ tra gwahanol oedd mewn golwg. Yr ydym hefyd o dan yr anghomtheid- rwydd i esbonio y Civil Servwe Reform, ay yr un egwyddor, ae edryeh arno yn yr un golen. Y mae'r eiereod, y PoaV-sWTyd £ -v, feydd, a'r Iwy(li"togloFl ya Nykitstem-tiemes j wlad yn gwybod, er eu galar a'a eolled trwy eu trethiadau trymioa a pharkaaa » iaen etholiadau, &e., er lies y blai, NmaÍ Mid gwir ddiwygiad 1. r eirUaervite oedd mewn golwg, fel y profai ymddygiad- au liawer o'r blaenoiiaid rnewa Ilawer am- gylchiad gwarthus end. belUeh, dynja derm manteisiol i guddie s,weifcbred«K>dd bryntion ae amcanioa isel-wael. Y mae lie mitwr i ofni fOlly ffnrf-yoa*&~ rodd yma yn eael ei ddofnyddio ya rky fynych mWR "eymmeradwyaethi** pep. sonoi. I mae eisieu íI aewJdd ar Bridget, y l'orwyn, a pliam gA bancs nil, iiiff yse gyda ehlanap o lythyr idtlí. fel dynes weithgar, diwJd. getttgi, a sebr-, ond ychydig wythnosau sydd ya ddigoa i brofi nad ydyw y naill na'f Hail, .itbr hen sopen ddioalyd, feddw, « aacliest, pay& yn ysgrifena ei "ehyrameradwyaefch, mid oedd ei mtietre8 flaenorel eRJ ya y.n- bleseru mewa tippy a « Hetermp-kemy- dyna i gyd. Pany deuwn i lawr at bethaa pvynieaeh eawn y gair hynod hwn TB raria ei ddy- lanwad arfsrol. Daew gynnalleidfa gref- yddol wedi myned i ffraee 4'u gilydd, ae &'r gweinidog, wrth gwrs, eyia y diwedd. Felly y mae'11 bryd iddo edryeh allati am faes newydd, a pheHderfynm gwnend A phobl ei ofal "yr hyn na wnaeth y diafel erioed," a rhai o honynt, "r a dichon na wna byth" (chwedl hen weinidog iritty, a pboblogaidd yn ei ddydd), set eu gndael Pan fydd eisien en gwared o huno, gwneir rhes o benderfyniadau" yn llawn e'i ganmoliaeth uwcbaf iddo fel dyn, Cristion, gweinidog, pan nad oedd dim yn rhy ddrwg i'w ddyweud am dano ychydig eyn hyny. Pwy a'u cred yn y naill na'r lla111 O. ydyw yn drysor mor werthfawr as y myn y "penderfyniadau" i ni gredn ei fod, paham mae'r eglwys mor ffol a gadael iddo fyned i ffwrdd ? Ie, hyrtvydde ei fynediad ? Yn sicr, y mae hyn yn rhy denen." —meddwl y gwris ereill dderbyn gyda ilawenydd, breichiau &gored, a ehalon gynhes, yr hyn a ystyriweh ya anweddtis i ehwi eich hunain Y m&e'n llawn bryd i gael diwygiad eyffredin a thrwyadl yi hyn. Dymohweler goriedd, a rhodder terfyn ar deyrnasiad y term hwn ar %it- waith. Y mae'r effeithiau eynddrwg a swn y gair. Dywedwn ein meddwl yn onest, goleu, a didderbynwyneb. Os ydym yn benderfynol i beidio gwneud yr hyn sydd iawn, a dyweud yr hyn sydd wir, byddai yn llesol i'r byd wybod hyny, nc nid twyllo ein gilydd & Heterophemy. Diwygier gyda dechren blwyddyn newydd*. Dim rhagor o'r sugar coatedpilla hyn, yn gymdeifcbasol, gwladol, nae eglwysig.

CREULONDEB BELIENL

AMLWCH.