Skip to main content
Hide Articles List

12 articles on this Page

YMDDYDDAN.

SEFYDIJAD OSHKOSH, WIS.

Spring Side, Kansas.

[No title]

ACHOSION DIRtWIAD.

News
Cite
Share

ACHOSION DIRtWIAD. Yn ol fel y'u Heglurir yn Hanes Eglwys y T. C., Cambria, Wisconsin. Peth arall sydd ar fforcld cael gweinidog yma, a chael adnewyddiad yn yr eglwys (heblaw diffyg yn y cyfraniadau), ydyw ditf- yg hunan-ymwadiad a chydweithrediad yn mysg y rhai a fynant fod ar y blaen yn yr eglwys. Gormod o awvdd am naenori—tin gario allan eu cynlluniau a'umympwyon eu hunain, eu dyrchafiad personol, ar draul llwyddiant, cysur, a lies cyffredinol yr eg- lwys. Pe ceid digon o arian i dalu cyflog anrhydeddus i weinidog, mae yn amheus genyf a allai yr eglwys gytuno ar y person y gallent roddi galwad yn agos i unfrydol iddo. Mae gan bawb ei blaid, ac os golygid y byddai y gweinidog yn gyfeillgar gyd a hwn hwn, a ni thalai ddim gan y llall. Felly yr oedd pethau wedi myned er's amryw flyn- yddoedd cyn colli Mr. Evans. Nid oedd modd iddo, er called oedd, "ddal y ddysgyl yn wastad" i bawb. Ac yr oedd yr eglwys wedi myned mor ranedig fel nad oedd wedi gallu cydtino i alw ar Mr. Evans I'W gwas- anaethu fel ei gweinidog, er's amryw flyn- yddau cyn ei farw. Mae yr eglwys wedi cael ei blino er's llawer o flynyddau gan ormod o "ddefnydd- iau blaenoriaid," dynion na allodd yr eg- lwys (na neb arall, ond hwy eu hunain), er- ioed fesur eu galluoedd, a gweled eu gwerth. Mae rhai o'r cyfryw wedi gadael yr eglwys er's blynyddau bellach, ac wedi ymuno ag eglwys Saesneg, oedd yn ddiffyg- iol iawn mewn defuyddiau blaenoriaid. Cyn y gellir, yn rhesymol, ddysgwyl llwydd- iant crefyddol yn yr eglwys yma, rhaid i'r aelodau oil ddeall eu lie yn well, ac ym- drechu i gyflawni eu dyledswyddau eu hun- ain lie bynag y gosodir neu y gadewir hwy. Rhaid i'r eglwys (a phob cymdeithas ar- all lwvddianus), redeg yn mlaen fel peiriant gorphenol, pob olwyn wedi ei gosod ac yn troi yn ci lie ei hun. Ni ellir dysgwyl per- ffeit-hrwydd yn symudiad y peiriant c s gos- odir yr olwyn fechan yn lie yr olwyn fawr, ac os ceisir gwasgu yr olwyn fawr i le yr un fechan. Mae llawer o wir yn yr hyn a ddy- wedodd rhyw hen of, oedd yn hynotach am graffder ei sylwadau nag am gaboledd ei iaith. Meddai unwaith: "Job nice felldigedig ydi cael blaenor seiat i ffitio'n iawn yn ei Ie." Mae'n sicr fod rhyw gymwysderau naturiol, neillduol, yn angenrheidiol mewn dyn i fod yn flaenor llwyddianus a defnyddiol. Er mai swydd bwysig ydyw swydd blaenor, credwyf fod yn bosibl i ddyn fod yn rhy all- uog a rhy wybodus i fod yn ddefnyddiol fel blaenbr. Ychydig o waith lied gyffredin, yn galw ond am alluoedd pur gyffredin, syad gan flaenor i'w wneyd, os bydd yn adnabod ei le ac yn deall ei waith; ac os gosodir dyn o dalentau a galluoedd cryfion i gyflawni rhyw fan swyddi a berthynant I swydd y blaenor, mae perygl iddo deimlo mai rhyw joke arno fydd hyny, ac iddo bailu cyfiawni y dyledswyddau perthynol i'w swydd. Ond y mae llawer mwy o berygl i eglwys godi dyn rhy fychan, rhy deneu ei wybodaeth a'i synwyr cyffredin, a rhy ddiffygiol mewn barn (am ei gymwysderau ei hun yn enwed- ig), i swydd. Nid ydyw y cyfryw yn deall y gwahaniaeth sydd i fod lhyngddynt hwy a'r gweinidog. In lie gofalu am amgylch- iadau allanol, arianol, &c., yr e«lwj>, tyb- iant mai hwy sydd i reoli pob peth perthyn- ol iddi, yn enwedig ei gweinidog, os bydd un yn perthyn iddi. Ac os bydd ambell i weinidog yn esgeuluso talu y "parch dylad- wy" iddynt hwy, mae perygl iddynt geisio gosod eu traed ar y gweinidog anffodus, yn y cyrddau chwarter ar cymanfaoedd, yn newisiad rhai i lanw pwlpudau lie na bydd gweinidog, &c. 0 herwydd hyny mae y gweiuidogion yn ami yn rhoddi gormod o raff i r cyfryw flaenomd, nes yr ant yn an- nyoddefol; fel y gwna ambell i dad adael i'w facbgen drwg gael ei ffordd nes yr elo yn rhy gryf i'w reoli. Bai mawr ar weinidogion ac eglwysi ydyw peidio cadw rhyw fan swyddogion i lawr ar lefel y gwaith a berthyn iddynt. Mae am- bell i flaenor gonest, difrifol, galluog a. med- rus yn hollol ddi-fudd am ei fod wedi ei amgylchu a rhai difater ac anfoddlawn ae eraill amlluog i gydweitbredu ag ef. Beth all y cyfryw wneyd os bydd rhai o'i gyd- swyddogion yn rhy ddifater, a difywyd i'w gynorthwyo; a'r lleill yn rhy annoeth. hnn- anol, a phen chwiban i allu cydweithio ag ef i gario petbau yn mlaen yn weddaidd ac mewn trefn ? Mae yn sicr nad oes neb yn rhy alluog, yn rhy fawr na rhy fychan i fod yn Gristion; ond mae cymwysderau i lanw swyddi yn bethau gwahanol. Betb, tybed, all fod yn ddiffygiol yn eglwys Cambria? Mae yn sicr nad ydyw yn symud yn mlaen fel y dylai peiriant perffaith cymdeithas grefyddol wneyd. Onid oes gan yr "Hen Gorff" hawl i gymeryd gael ynddl, ei dadansoddi o'i seil- iau, ei phuro a'i glanhau, a'u hail-adeiladu yn deml ogoneddus ? Mae yn sicr fod yn- ddi ddigon o ddefnyddian eglwys lewyrchus, gynyddol. Ond pwy ydyw y peirianydd a all ei"hail wampio," a'ichychwyn yn mlaen, fel y byddo o ryw fantais i'r ardal ac i gym- deithas yn gyffredin ? Mae yr eglwys yn sicr o gael ei dal yn gyf- rifol am y difaterweh am bethau crefyddol sydd yn amlwg yn ieuenctyd yr ardal; am y syniadau cyfeiliornus ac anffyddol sydd yn cael eu oleoidu a'u lledaenu heb un rhwystr ar eu ffordd; am y rhedeg ar ol gwag bles- erau, a'r syched am ryw ddifyrwch di-fudd a ganfyddir yma, yn enwedig yn mysg yr ieuenctyd yr elfen fyw, symudol, a gyfan- sodda gymdeithas yr oes nesaf. Pa faint o effeithiau dylanwadau daionns eglwys Cam- bria a ellid oheitino eu gweled ar gymdeith- as yn y dyfodol ? Os gwaith yr eglwys ydyw geleuo, addysgu, hyfforddi, puro, moesoli, a chrefyddoli cymdeithas, mae yn sicr mai hi a ddelir yn gyfrifol os canfyddir tywyllwch, cyfeiliornadau ac anfoesoldeb yn cynyddu ao yn lledaenu. Diffyg goleuni a bar dy- wyllwch, ac yn niffyg addysg y ffyna anwy- bodaeth acannhrefn;ac Did yranwybodusa'r anfrdrus a gant eu beio, ond y rhai sydd a moddion gwybodaeth ac addysg yn eu dwy- law. Ai tybed fod genym ryw sail i obeithio y cawn o hyn allan lai o honiadau a mwy o wir grefydd—llai o hunanoldeb a chroes dynu, a mwy o gydweithrediad mewn gwneuthur dnioni; llai o dwrf llestri gweig- ion, a mwy o arllwys a chyfranu gwybodaeth o'r rhai llawnion; llai o fydolrwydd, crin- tachrwydd a chybyd d-dod, o mwy o hael- frydedd mewn ymddygiadaua chyfraniadau; llai o ryw gnoi cil yn y gongl wrth son am ryw grefydd rad," na ellir dysgwyl iddi ond yn unig gario ei pherchenog i'r nefoedd, a mwy o awydd am wneyd lies i eraill-o leiaf bod yn ddinasyddion teilwng, cyso cymeradwy, cymydogol, moesol, buddio., cyn son am ein honiadau crefyddol, ein bod yn ddidoledig o r byd, yn well na n cym- ydogion, yn "blaut etholedig Duw," &c.! I ba le yr ydym i edrych am y diwygiad gwir angenrheidiol yma ? A oes digon o fywyd ac yni moesol a chrefyddol wedi ei adael yn yr eg] wys i ddwyn hyn oddiamgylch ac i ymburo ac ymdrwsio ac ail gyctiwyn gyda phenderfyniad am fod yn oleuni byw yn yr ardal yma? Dylai eglwys fod fel gwlad wareiddiedig, dan werin-lywodraeth lwyddianus, ac ynddi ddigon o allu, pen- derfyniad a chydw ithrediad i symud pob rhwystrau oddiar ffordd ei lwyddiant, pa un bynag ai swyddogion anfedrus, deiliaid an- ffyddlawn neu elynion allanol a all hyny fod. Gobeithiwn fod digon o fywyd a doethineb wedi ei adael yn hen eglwys Cambria i fynu ail gychwyn, ac i osod ei hun eto ar safle lie gall hawlio parch yr ardal a'r wlad iddi fel sefydliad teilwng o'r oes bres- enol, ac o genedl y Cymry. Peth posibl ydyw fod llawer o eglwysi Cymreig America mor ddiffygiol a'n hen eg- lwys ninau, ac y byddai y sylwadau a'r aw- grymiadau afler a chymysgedig yma yn eith- af priodol a chymwys iddynt; ond am Cam- bria, fy hoff hen gartref, yr ydwyf yn gwy- bod oreu. PRYDERUS.

Y PARCH. R. VAUGHAN GRIFFITHS.

Y PARCH. H. DAVIES, WILKESBARRE.

[No title]

BEIMIADAETHAU.

Yn rhy Dlawd i gynal Cymanfa.

[No title]

PA BETH A WNAWN YN Y DYFODOL?