Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

CYMDEITHAS RYDDFRYDOL MERTHYR…

News
Cite
Share

CYMDEITHAS RYDDFRYDOL MERTHYR TYBflL. CYFARFOD BLYNYDDOL. Cynaliwydcyfarfod blynyddol y gymdeithas uchod yn y Neuadd Ddirwestol, Mertbyr, nos Iau, Mehefin 4ydd. Rhagflaenorid y cyfarfod cyboeddus gan bwyll- por cyffreiinol, o dan lywyddiaeth Mr T. Williams, Y.H. Hysbysodd y cadeirydd nid allai Mr Henry Richard, A.S., fod yn bresenol, am ei fod yn anhwyius ar hyn o bryd, a'i fod yn meddwl aros yn Cornvyall dros wyliau y Sulgwyn. Yr oedd Mr Charles Henry James, A.S., yr aelod ieuengaf, wedi hybu oddiwrth effeithiau y ddannvain a'i cyfarfyddodd, ond yr oedd yn dyoddef oddiwrth anwyd trwm, ac wedi colli ei lais, fel nad allai yntau hefyd fod yn bresenol. Wedi ychydig eiriau ychwanegol gan y cadeirydd yn galw sylw at y priodoldeb o fod ya ba od erbyn yr etholiad cyffredinol sydd yn ymyl, ailetholwyd yr hen swyddog- ion am y flwyddyn ddyfodol. Llywyddwyd yn y cyfaifod cyhoeddus gan Mr Thomas Williams, Y.H. Ar ol darllen Ilythyr oddiwrth Mr C. H. JamQ?, A.S., yn datgan ei ofid na allai fod yn bresenol oherwydd afiechyd, sylwodd yr ysgrifenydd (Mr Rees Evans) fod y gymdeithas wedi ei ffurfio ar yr un egwyddorion a Chymde thas Ryddfrydol Birmingham, a'i beld yn cynwys saith o ddosbartbiadau, a chan bob un ohonynt ei bwyllgor, y rhai a ymgyfarfyddent yn rheolaidd i ymdrin-S, materion o ddyddordeb. Un o amcanion y gymdeithas oedd hyrwyddo Dadgysylltiad yr Eglwys. Y CADEIRYDD, yn ystod ei araeth, a gyfeiriodd at yr apwyntiad diweddar i rectoriaeth Merthyr, yr hyn a. fawr gondemniai. Dywedai ei fod wedi ei wneuthur yn groes i ewyllys y trigolion, teimladau y rhai a gwbl anwybyddwyd. Yr oedd y weithred hon o eiddo y rhai oedd a bawl i roddi y fywioliaeth yn sier o gyn- yddu y nifer sydd yn barod yn bleidiol i Ddadgysyllt- lad yr Eglwys. Mr DAVID MORGAN, gornchwyliwr y glowyr, a ddy. Wedai wrtli anereh y cyfarfod fod cyflogau y gweith- wyr yn ystod y Weinyddiaeth bresenol, o'r flwyddyn 1880, wedi gwella yn fawr i'r hyn oeddynt y blynyddau cyn hyny. Yr oedd gweithwyr y dosbarth hyny wedi gweithio pum' diwrnod yr wythnos er 1880; ond ni Weithiasant ond pedwar diwrnod yr wythnos yn ystod y Weinyddiaeth Geidwadol ddiwedd^r. Yr oedd y cyf- jogau ddeg y cant yn nwch yn ystod Gweinyddiaeth •Mr Gladstone. Os gellid profi Mdo ef mai Llywod- faeth Doriaidd oedd yr oreu i'r dosbarthiadau gweith- 101, buasai ef yn troi yn Dori yfory. Cynygiodd y Penderfyniad canlynnl "Pod y cyf-irfod hwn yn llongyfarch Cymdeithas Byddfrydol Me.thyr Tydfil ar ei ffarfiad, ac yn gobeithio y bydd i bob gwir Ryddfrydwr roddi iddi ei gefnogaeth calonog trwy yrnuno a hi yn y dosbarth y perthyna iddo." Mr ARTHUR J. WILLIAMS (yr ymgeisydd Rhydd- frydol dros Ddosharth Deheuol Morgantfg) a eiliodd y penderfyniad. Dywe ai fod oddentu chwe'blynedd er pan y cynhyrforld Mr Chamberlain y wlad trwy alw »ylw at y bnddioldeb o gael organization yn mysg y olaid Ryddfrydol er rhoddi datgariiad o'i barn. Pa todd yr oedd hyny i gael ei wneuthur ? Wei, trwy alw yo nghyd yn mhob bwrdeisdref a lie y dychwelid aelod L' Senedd bob person oedd yn coleidu syniadan tthyddfrydig • bydded iddynt ddyfod i gyfarfodydd *«ydd ac agored, ac felly i gael datganiaa diamwys o tarn yr oil o'r blaid Ryddfrydol. Llongyfarchai y b)ald Ryddfrydig yn Merthyr am yr hyn oeddynt wedi ei wneyd i'r cyfeiriad hyn yn barod. Mr G. C. JAMES a gynygiodd— Fod y cyfarfod hwn yn dymuno datgan ei ymddir- ledaeth llwyraf yn Llywodraeth ei Mawrhydi, ac ) n "lynegi ei foddlonrwydd llawn yn y dull y mae wedi cynawni ei dyledswyddau dyrya yn nglyn a gwladlyw- heth gartrefol a thramor." J^ndiai fod ei dad wedi ei analluogi i fod yn bresenol herwydd anwyd trwm. Cvfeiriodd at y gwasanaeth wawr oedd Mr Arthur Williams wedi ei wneyd i'r Ryddfrydol trwy fod yn oft'eryn i ffurfio y Clwb j^hydcifrydol Cenedlaethol, yr hwn a feddai 5,000 o ael- a dywedai na byddai i neb fod mor falch a r Gladstone os dychwelid ef i'r Senedd. Mr MORGAN, Pant, a eiliodd y penderfyniad, yr hwn Sariwyd yn unfrydol. ^R LLOTD, Penydarren, a gyriygiodd— *°d y cyfarfod hwn yn dymuno cofnodi ei ymddir- jej diffuant yn y Mri H. Richard a C. H. James aelodau dros y fwrdeisdref hon, ac yn gwystlo ei • wneyd yr hyn sydd yn ei alia er sicrhau eu ychweliad yri yr etholiaid nesaf." J far°h D. THOMAS, Tabernacl, a eiliodd y penderfyn- ev ^wn a siaradodd am gymeriad ardUerchog eu nrychiolwyr. Pasiwyd ef yn untrydol. M.v FRANK JAMES a gynygiodd bleidlsis o ddio'.ch- ^»rwch i Mr Arthur Williams a Mr D. Morgan am eu y noson hono, yr hyn a eiliwyd gan Mr D. FYNYAIAD Mr J. WILLIAMS, pasiwyd p!ei laia o 0,chgarch i'r Cadeirydd. a therfynwyd y cyfarfod.

Advertising

,Galwadau. "-.'.--.

TYWALLT GWAED YN NGHYMRU.

Advertising