Hide Articles List

2 articles on this Page

Colofn y Dadgysylltiad.

News
Cite
Share

Colofn y Dadgysylltiad. Mae yn ofaus bellach na chaiff Mr Dillwyn gyfle y tymhor hwn i osod achos yr Eglwys yn Nghymru ger bron Ty y Cyffredin. Yr oedd wedi sicrhau y lie blaenaf nos Fawrth, y 29ain cyfisol, ond erbyn byn y mae y Llywodraeth wedi meddianu pob nos Fawrth a dydd Mercher hyd ddiwedd y tymbor. Oherwydd fod y rrorïaid yn rhwystro cymaint ar waith y Ty y mae Supply ar ol, ac nid oedd dim i'w wneyd ond amddifadu aelodau preifat o'u nosweithiau. Nid oes un lIe i feio yr aelod anrbydeddus dros Abertawy na buasai y mater wedi ei ddwyn yn mlaen yn mhell cyn hyn gwnaeth ef bob ymgais, ond yr oedd rheolau y Ty yn ei erbyn. Diau y bydd iddo gymeryd y cyfle cyntaf pan ymgyferfydd y tymhor nesaf. Yn y cyfamser y mae o'r pwys mwyaf na byddo y pwnc yn cael ei adael i gysgu yn y Dywysogaeth. Nid yw misoedd yr haf yn adeg i ddwyn mater fel hwn ger bron y cyhoedd, ond gofaler yn mhob ardal am fod yn barod erbyn yr Hydref i ail gychwyn yr ymgyreh gyda mwy o nerth nag hyd yn nod yn y gauaf diweddaf. Y mae yn sicr y cleddir pob peth arall i raddau am ryw ysbaid gan y cyffro yn nghylch mesur yr Etholfraint a Thy yr Arglwyddi ond bydd y eyffro hwn yn fantais i godi Dadgysylltiad i fwy o sylw, a dylid gwneyd defnydd llawn ohoni. Y mae Ty yr Arglwyddi ar ffordd eydraddoldeb gwleidyddol, fel y mae yr Eglwys Sefydledig ar ffordd eydraddoldeb cref- yddol, ac unwaith y coda y don yn ddigon ucbel i ysgubo ymaith y naill, ni raid aros yn hir i weled dymchweliad y liall. Yr unig gwestiwn yn awr ydyw cadw y dyfroedd yn ddigon byw, a diau y gwneir hyny. Ychydig amser yn ol bu Cymdeithas Amddiffynol yr Eglwys yn cynal ei chyfarfod blynyddol yn ystafelloedd y Gymdeithas Genedlaetbol. Llyw- yddid y gweithrediadau gan Iarll Powys. Cafodd sefyllfa yr Eglwys yn Nghymru gryn sylw. Cyfeiriodd Mr F. S. Powell ati yn yr adroddiad arianol, a dywedodd fod ei sefyllfa yn well allan na'u gobeithion a'u dysgwyliadau fod achos yr Eglwys yn Nghymru yn achos cynyddol, a bod barn y cyhoedd, yn lie rhedeg oddiwrthynt, yn troi yn eu ffafr. Y dylent gofio mai ar y rhan wanaf o'r amddiffynfa yr ymosodid gyntaf, ond fod yr Eglwys yn Nghymru yn rban o'r Eglwys yn Lloegr, a bod yn rhaid i Eglwyswyr Lloegr gyfranogi o lwyddiant a thrallodion eu brodyr Cymreig. Dywedai Iarll Egerton na fu yr ym- osodiad ar yr Eglwys erioed yn fwy ffyrnig nag yw yn awr, ac wrth amddiffyn yr Eglwys yn Ngbymru eu bod yn amddiffyn adran banfodol o Eglwys Loegr. Rhoddwyd mynegiad i syniadau tebyg gan y Cadeirydd a siaradwyr ereill. Yn awr y mae yn amlwg y teimla y gwyr hyn fod y sefydliad yn Nghymru mewn perygl, ac nid eu cariad at eu brodyr yn y Dywysogaeth sydd yn peri eu bod yn pryderu cymaint yn nghylch eu dyfodol. Na, gwybod y maent pe dadgysylltid yr Eglwys yn Nghymru na byddai oes y sefydliad yn Lloegr ond o fyr barhad. Beth barodd i Mr F. S. Powell freuddwydio fod y llanw yn troi o blaid y sefydliad yn Nghymru ? Ni fu y wlad erioed mor barod i Ddadgysylltiad ag yw heddyw, ac y mae yn myned yn gryfach bob dydd. Ai tybed ei fod yn casglu hyny oddiwrth y deisebau sgriw a an- fonwyd i'r Senedd ? Ond cyn pen ychydig fisoedd cto bydd sgriw sir Aberteifi a Llanelli yn rhy wan i symud un Y.mneillduwr oddiwrth ei egwydd- orion. Y mae Deon Edwards, yr unig un a allasai droi ycbydig ar y llanw dadgysylltiol, wedi myned, ac ni raid i neb heblaw Eglwyswyr bryderu am y dyfodol. Yr wythnos ddiweddaf bu farw Dr Jacobson, cyn-esgob Caer. Gwr gallmog a dysgedig, a chyfaill mawr i Mr Gladstone. Hwyrach na wyr pawb o'n darllenwyr mai hen Ymneillduwr ydoedd, ac iddo ddechreu pregethu gyda'l' Annibynvvyr. Bu yn fyfyriwr yn Ngholeg Homerton, os nad hefyd yn Mill Hill. Nid eiddilwch meddyliol, fel y mae yn dygwydd y rhan fynychaf, a barodd iddo ef fyned i gorlan yr Eglwys Lan Gatholig, oher. wvdd yr oedd yn mhob ystyr yn un a fuasai yn an. rhydedd i unrhyw enwad. Gadawodd ef Ymneill- duaeth oherwydd trahausder ac angharedigrwydd un o ddiaconiaid rhyw gapel y pregethai ynddo pan yn fyfyriwr. Ymddengys y byddai Dr Jacobson yn arfer darllen ei bregethau, a gwnaeth byny y tro hwnw. Er fod ganddo bregeth orchestol, digiodd y diacon wrtho yn erwin am na buasai wedi ei dysgu allan, ac ar y diwedd ym- osododd ar y pregethwr ieuanc yn y modd mwyaf anheilwng o swyddog a Christion ac oherwydd yr ymddygiad anfoneddigaidd hwn, collodd Anni- byniaeth yn Lloegr un a fuasai yn sefyll ocbr yn ochr a'i meibion galluocaf. Yn awr nid ydym yn dadleu o blaid darllen pregethau, nac yn bwriadu amddiffyn Dr Jacobson am adael i'w dymher ei lywodraethu, ond yr ydym yn galw sylw at y ffaith er mwyn gosod yr Eglwysi Rhyddion ar eu gwyliadwriaeth rhag i drabausder a hyfder hollbwysig fod yn achlysur i beri colled iddynt. Nid ydym am foment yn tybio fod pregethu uwchlaw beirniadaeth, na bod pregeth- wyr uwchlaw yr angen am gynghor, ond yr ydym yn tybio nad oes gan un swyddog nac aelod mewn Eglwys Rydd bawl i osod ei hunan yn oracl, a gwrando pob pregethwr, nid fel pechadur, ond fel beirniad, ac ar y diwedd cyboeddi condemniad ar bob un fyddheb fod i fyny &'i safon ef. Nid oes ond y profiadol wyr gymaint y mae pregethwyr ieuainc yn orfod ddyoddef oddiwrth yr oraclau hyn, ac ni buasai yn syndod mawr pe yr aethai rbagor o'u gwyr galluog a meddylgar ar hyd yr un llwybr a Dr Jacobson. NONCON.

Y Golofn Wleidyddol. ----.------