Skip to main content
Hide Articles List

6 articles on this Page

-----Nodion o'r Rhondda.

News
Cite
Share

Nodion o'r Rhondda. (^YlLl. CSlae y bardd Gwiliwedi codi arswyd ai ei holl gydnabod 'wrth ruthro i gyhoeddi "ythyr amrwd, heb aros a meddwl mvch ben ei gynnwys. Gwyddom o'r blaen fod Gwili yn meddu gallu a mesur Wed helaeth o feidd- garwch yn ei syniadau. Ond ni thybiais y medrai ef mewn egwyl glwyfus o afiechyd, 'Wdi ei anfon adref i orphwys, ymollwng i roddi ei syniadau llac ar bapur 'i glwyfo teillllad-au oes o bobl sydd wedi bod yn my- fYrio y pynciau dyfnion hyn drosodd a thros- °dd cyn iddo ef na R J Campbell ddod allan i° u cuddfanau. iailae dynion yn dweyd peth- au rhyfedd iawn pan na fyddant yn iach. telly y disgleirfardd dihafal B,a Bowen, Pan y cynhyrfodd y wlad a'i ysgrif, a phan ddaeth dipyn yn iachach, galwodd lawer o horn yn ol wedi hynny. A gwn innau iddo Syfansoddi "At fy enwad" i'r pwrpas i ddyebwelyd, ond nid wyf mewn ffordd ii farnu faint dynnodd yn ol. le, dyna Car- lYle oedd yn dweyd pethau rhyfedd a phigog 0 achos nad oedd yn iach. A dyma GwiJi €to ar y sick list," ac yn ysgrifenu pethau 1 dosturio wrtho. Rhaid aros gronyn i edrych os daw goleu gwell ar bethau wedi ildo wella. CHINION BARIDDOL. Yn mhlith llu o betlian digymhar yn eu Igwerth sydd yn britho ein llenyddiaeih ni Yllg Nghymru-llenyddiaeth, gyda 11 aw, nad eisiau i ni gywilyddio ei harddel yng llgwyneh byd-ceir gemau barddonol sydd fl tlysau aur neu emau gwerthfawr yn gwa- °dd-ganu am lygaid i'w gwerthfawrogi. arfu i Gwylfa Roberts dro yn ol roddi awyriad i un o honynt, a dyma hi— Ardaloedd ar eu deulin-Beth yw hyn ? Gobaith oes ddilychwin; lineidiau'n troi, Duw yn trin Agoriad calon gwerin. Eifion Wyn. biolch i'r herlod myfyrgar, chwaethus, a Ilen- Orol hwnnw sydd yn dwyn enw yr hen batr.i- ^rch anwyl o Ffynonhenry am yr uchod o ^elynegion maes a mor." Clod iddo am bOb arwydd o ddarllenyddiaeth ddofn ac eallg. Aed rhagddo mewn ymchwil ddiogel artl y gwir. A cha yn ddiau le i'w ddysgu ^di ei g,ael. ^VFYRWYR AIM WOiBRWYON. Dyma ddyfarniad yr arholwyr am le yn tllestr y gwobrwyedig o'r Cwm hwn :—3vdd 'r Undeb, Cynghorwr Edward Jones, Ton- strad. Dosbarth dros 20ain oed laf, William Jenkins, Ainon, Treorci; 2il, Gxi- mth Davies, Soar, Dinas, a David Evans, NOddfoa, ■'Blaenc'lydach, yn gydradd 3ydd, Cissde Davies, Hebron, Ton-Ystrad. Mae :lod yn ddyledus iddynt am yr ymdrech hon 1 ddeaU Epistol lago. Ceir eto glywed am gwohrwyon a'u hanrhydeddau os ymosod- atlt ar eu gwaith yn yr un llinell. Ageridd-LONG Yn dyfod i borthradd Caerdydd- Gorehwyl gamp a.r groch weilgimerch eigion Yn marchogaeth cenlli; A chell lestr—alarch y lli', Yw agerdd-long y gwyrddli. A.rch hwylus goruwch heli,—yn eang Saerniaeth rhag soddi; Nofio yn hyf a wna hi, Ali dwy asgell dywisgi. Jj- h 1 chynneddf yw trochioni—yr eigion, Gan ei rwygaw'n gwysi Drvvy hwn dwfr-aradr yw hi— Ei hallt wyneb hyllt d,ani. >Al^r moel yw ei grym hi-yn ffrio Alewn cyffrous egni: Sio'n groch wna swn ei gri herwydd gan fwefr-boeri. -iMeiriad,o, :I¡A:G\U PLANT. ..í.L,l f Y mae ymchwil onest a gwir reidiol yn ^'ned ymlaen i'r pwnc o ymborth y plant yn yr ysgol>ion dyddiol. Mae wmbxedd l arian gwlad yn myned yn ofer ar addysg 5 ktinol. Os nad yw y plant yn alluog oher- 11 wydd diffvg yn eu nherth corfforol i fanteis- io J ar yr addysg a gynnygir iddynt, ffrew- 1,1 ceffyl marw" yr ydych pan yn ceisio SWthi° gwybadaeth i hen y plentyn tra mae holl natur lesg a diegni yn gwrthdystio Vvy ei syrthni anymadferthol nas gall hi Ode.rb n i mewn i ymenydd tra mae cylla j11 gwaeddi yn groch am ddogn islaw, ac nd ei chysuro am nad oes yno ymborth i aeyd cylla iach. er porthi gofynion ymen- ydd- Mae natur wedi ei gosod wrth ei gUydd mor gyw.rain fel na ellwch wneud a hi yn un o'i rhann.au heb iddi yn ei godi crochlef i'ch rhybuddio o'r tros- A chlywais cyn h}rn athrawon yn j eyd eu bod yn sylwi ar xai by chain yn diegni, a diymadferth yn ceisio yn !'r 1 b a ed, ac eto yn methu gwneud cynnydd yn 1.l gwaith, a'r wawr yn b torri ar feddwl yr athraw mai heb ddigon o fwyd yr oedd y cl Petityn, ac mai dyna a gyfrifai am ei lesg- A daw lief fel hyn o fil o ysgolion. rth gwrs, gwyddom fod miloedd, ysy- aeth, ar hyd y wlad fuasai yn foddlon taflu tll plant i ofal y deyrnas neu y wlad er eu eu porthi, a'u dilladu, ond iddynt ^'y gael bod yn rhydd o'r cyfrifoldeb o ym- yrechu eu hunain ex dilladu, porthi, ac add- eu heiddo. Eto, tra yn addef hynny, I*'a'e yna ereill sj'dd o bosibl yn methu oher- ^dd anffodion, megis afiechyd neu farwol- th y tad, neu gyflogau bychain, sydd yn ei Vfneud bron yn amhosibl i ddarparu ar gyf- er eu plant yn deilwng. Yn yx amgylch- iadau hyn gweddai i'r wlad wneud rhywbeth er ei in wyn ei hun ac ex mwyn y plant; neu fe gostia fwy iddi yn y pen draw g,an ein tlotai, ein gwallgofdai, a'n carcharau, yn cael eu llenwi gan rai wedi cael cam pan yn blant. Wrth droi fel hyn i'w helpu, rhaid gofalu rhag i'r he'lp fod yn gyfranogiad o drachwant anheilwng cyfalafwyr sydd gyf- xifol am wasgu i lawr y cyflog-ddyn i gyflwr i'w analluogi ef i borthi ei blant yn iawn. iHelpu'r plant felly fyddai helpu y goirmeswr i barhaa ei iau drom ar ei dad, ac felly achub a helpu y plentyn heb agor llygaid y gwr sydd gyfrifol am yr anfadwaith o'r tu ol i'r lien. O'r ochr arall, os meddw a glwth a gwastraffus yw'r Ld, Mae helpu',r plentyn heb agor ei lygaid ef i'r cam a wna ac i'r cyfrifoldeb a esgeuluaa. yn dyfnhau ei bla ef ac yn cadarnhau ei jwymau. Rhaid ceisio helpu'r plentyn a'i w-aredu heb wneud llyff- ethe-iriau ei dad yn dynach am dano. Mae bywyd cymdeithas mor gymhlethedig fel nas gellir gwneud gweithred mor ddyngarol a hon heb ystyried ei pherthyn,as a phobl ereill. Ac os helpir y gormeswr sydd yn talu cyflog rhy fach i'r tad, neu os helpir y tad meddw ac afradlon, daw hynny yn faich ychwanegol ac annheg iawn ar y trethdalwr gonest sydd yn ymdrechu yn galed i fagu ei blant ei hun yn deilwng. Caiff felly y gorchwyl pellach o gae'l ei drethu i borthi plant rhai ereill. Rhaid gwaredu y plentyn sydd yn cael cam, ac wrth wneud hynny geisio osgoi gwneud cam a'i dad yn ei gymeriad, neu'i gyflogwr yn e'i drachwant a'i ormes, nag a'r gweithiwr gonest sydd yn dwyn ei faich ei hun ac yn onest iddo ei hun, i'w blant, ac i'r wladwr- iaeth. Mae ymchwil onest i hyn yn myned ymlaen yn awr. YiM W ELI AD AU G. WR O N IAID. Caed cyrddau buddiol yn Nhreorci ac yn Ystrad pan ymwelwyd a ni gan Dr Morris, Edgar Jones, M.A., Tom John, M.A., Roder- ick Morgan, Treorci, ac E Richards, Tony- pandy, yn egluro yn fywiog a chlir amcan a gwaith y Cyngrhair Anghydffurfiol newydd sydd yn y Rhondda. 'Credwn y gwna hwn waith mawr ar linnellau cymdeithasol a chenedlaethol. Ma-e llu wedi colli golwg ar eu Hanghydffurfiaeth. SPECTATOR. --101-

Yr Holl Ddirdyniadau.

MISS MAY JOHN (Soprano)

Nodion o Gaerdydd.

----_-------Ffestiniog a'r…

Advertising