Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

CWRS Y BYD.

News
Cite
Share

CWRS Y BYD. Ar yr Aden. "NID yw taith o dros ddau cant o filldiroedd yn un o ddeg mown adrau o gerbyd reilffordd yn y gwres mawr fel gawsom y dyddiau diweddaf yn bobpsth ellid ddymuno yn enwedig os bydd baban pump neu chwe mis oed yn gwneud ein rhif yn un ar ddeg, a'r fam dyner wedi rhoi digon o ddillad am ei mebyn i wynebu hinsawdd y Pegwn Gogleddol, fel y gruddfanai un hen lane eisteddai yn fy ymyl yn y pobty dychryn- ilyd hwnw, Wyddoch cbi be, poetha'n y byd yr bin, mw a'n y byd roir o wlaneci am y plant;" ae yn swn gwawch adnewyddol y bod byehan gwlanenog, sychodd fy nghydymaith y chwys dyferol oddiar ei benglog moel. Na, t gyduabyddir yn Had gyffroditiol erbyn hyn Iiad ywJladd gwair, ua beirniadu cyfan- soddiadau Eisteddfod Genedlaetbol, yn waith i'w chwenychu mewn gwres mawr ond y maent yn frenin o'u cymharu a bod yn un o un ar ddeg mewn csrbyd reilffordd am bedair neu bum awr yn y gwres fel a gawsom yr wythaos ddiweddaf; er mai un o gerbydau y Midland oedd hwnw-y rhai mwyaf eaog a chysurus yn y deyrnas. Golygfevdd Ysplenvdd. A gadael yr annghysur ucbod o'r neilldu, yr hwn nid ojdd ond damweiniol, rheildaith ar- dderchog ydyw yr un o Lerpwl i Lundain ar y Midland rhan helaeth ohooi trwy sir Derby, trwy gymoedd rhamautus nad oes, byd yn nod yn Nghymru eu tlysach ac er yn cymeryd ychydig rhagor o amser, ymddengys y ffordd yn ferach oblegyd ei hamrywiaeth. Manau 0 ddyddordeb. Y mae dau le yr eir beibio iddynt ar y llinell hon, y beimta. Cymry ddyddordeb ynddynt. "Uq ydyw Bedford, tref led f .wr, yn ngharchar yr hon y breuddwydiwyd Taith y Pererin a Syston, He 'roedd y Cymro llengar Edward Morgan yn offfjiriadu am ran helaeth o haner cyntaf y ganrif hon. Chwaoegodd gryn lawer at lenyddiaetb grefyddol Cymru—ond yn benaf yn Seisnig. Yr arbenicaf o'i lyfr.iu bwyrach z, ydyw bywgraphiad o Thomas Charles. Yr oedd yn aelod o'r dosbarth mwyaf gwladgar ac at-i- rhydeddus o offeiriaid Cymreig, sef y rhai oedd ar wasgar hyd Loegr—wedi eu halltudio gan yr esgobion Seisoig bryntion oedd yn byw ar ei brasher a'i dirywiad. Dosbarth o glerigwyr godidcg oedd yr offeiriaid Cymreig oddicartref yr oedd ambell un ohonynt i'w cael cyn gynar- ed a dyddiau Syr Huw Ifaas, athraw a chyfaill Shakspeare ac y maent yn da] hyd yr oes hon. Ar y Dde i'r Brifddinas. Ddydd Gwener, cefais y cyfleusdra a chwen- ychais laweroedd o weithiau, sef gweled y wlad o du'r dehau i Lundain. Fflat ac annyddorol v ar y cyfan ydyw'r tu gogleddol; ond y mae Surrey fel arall. Gwlad goediog, lechweddog, doreithiog. yn codi ac ya gostwng fel tonau'r mør. Nid rhyfedd i orchfygwyr Prydain, y naill ar ol y Hall, ei hoffi a'i meddianu, gan yru y yno o'u blaen o'u blaenau tua'r gor- llewin. Y mae Iluaws o Gymry yn wasgaredig hyd y sir-rhai yn ysgolfeistri, rhai yn ffermio, a chwi ellwch beoderfynu fod yn rhai o'r pen- trefi draper neu ddau, ac adeiladwyr lie byddo -adeiladu yn myn'd yn mlaen. Maes y Cnau, AtJaml y ceir yn Lloegr enw mor dlws ar 'blwy ag ydyw N utfield, er mai deg i un nad ystyr wreiddiol y gair yn Saesneg ydoedd Maes y Cnau. Hwyrach, gwyr dyn, mai llygriad ydyw Nvt o ryw hen air Sacsonaidd. Saif yr Eglwys a'r Llan, os oes rhyw wahaniaeth. rbwng y ddau air—dywed rhai fod-ar frig un o'r too- au y cyfeiriwyd atynt; ac mewn lie tros ben o brydferth. Y mae'r llechweddau o'i ddeutu wedi eu harddu gyda choed cryfion, llydanfrig, -deiliog-Ilawer iawn o dderw yn eu plith na welais mo'u ffyrfach na'u harddach yn nyffrynau Clwyd na Thowi. Rbinwedd neillduol sy'n perthyn i blwyf Maes y Cnau ydyw'r chwarel neu'r pwll sydd yno lie y codir y moddion ineddygol Fuller's Earth; ac y mae yno hefyd yn y nant gerllaw'r Persondy ffynon galchog neu chalybeate. Yr ydych yn myned o'r Eglwys at y Persondy trwy aden llwyn o goed a thrwy gae & ffacbys a saif ar ei dir ei tun, yr hwn sydd yn mesur tros gan' acr. 0 amgylch y ty y mae liuaws o goed, a dwy goeden o gedrwydd Libanus a phrawf fod yno er's talm grefydd-dy Pabaiddo ryw fath ydyw'r Ilynau o waith Haw sydd yn y nant gerJlaw i gynyrchu pysgod i'r wynachod ar gyfer y Grawys a dydd Gwener. Fel y gwyr ein darllenwyr yn ddiau, rheithor pfesenol N utfield ydyw y Parch. Griffith Hart- Jones gwyddant hefyd fod Mr. Jones yn Un o Gymry ieuainc mwyaf talentog yr oes. Y mae'r fywoliaeth hon yn rhodd awdurdodau Colfg lesu, Rhydychain o'r hwn y mae efe yn gymrawd. Dyma lie treulia ei oes yn ngbanol ei ddyledswyddau, a gofal plwyf mawr lIe nad Des ond ychydig Ymneillduwvr i helpu'r clerig- gweithgar. Mae gan Mr. Jones, gyda help 1-i fam.. a'i chwaer, ddigon o waith, ac y mae yn ei gyflawni; ond gobeithio y gelwlr arno yn ftian i lanw cylch amlyeach yn ngwlad ei ened- igaeth, yr hon a g&r mor fawr ac y mae o gy. IJiaint addurn iddi. Ttr dwfn gwyn sydd yn y rhan yma o'r wlad. I Qellid meddwl odiiwrth ei arwyneb ei fod yn yfed y gwlaw. Nid oes yma fawr un ffos nac afon i'w gweled. Sycha'r gweryd yn ebrwydd, a golwg wywedig iawn oedd ar y porfeydd yn ftihob cyfeiriad. Er's talm gyrid llawer o ani- feiliaid Cytnru i Surrey i'w pesgi. Ond yeh- Ydig ohonynt a ddaw yn yr oes hon cyn belled Surrey delir h*vy yn nes adref yn siroedd Leicester a Northampton. Hwyrach y dylwn ddweyd ei bod yn ganol eu cynhauaf ceirch ar- nynt haner y mis hwn bydd hyny yn dipyn o gysur i ffermwyr ueheldiroedd Cymru, gan y daw eu tro hwythau rywbryd rhwng byn a gwyliau'r Nadolig. Gardd-Gwmni. Prydnawn Sadwrn, gwahoddodd Ardalydd Bute Gymdeithas y Cymmrodorion, llywydd yr hon ydyw, i'w ardd yn White Lodge, Regent's Park, Llundain. M^e palas y Marquis fel pe byddai yn nghanol Cymru er yn nghauol Llun- dain-coed a gerddi, a pherlIanau, a Uynau a lawntydd gle sion, a pbobpeth mor wladaidd fel nas gallech brio goelio mai rhuad rnasnach y Brifddinas ydyw'r swn ddaw i'ch clybod o'r pellder. Yr oedd yno gynnlliad liaosog, ac am- ryw wyr 0 nôd ac urddas yn bresanol Der- bynid y gwahoddedigion gan y Marquis a'r Marchioness, yn nghyda Nir. Vincent Evans, ysgrifenydd dibaU y Gymdeithas. Gerllaw hefyd yr oedd Argiwydd DViinfries, y mab a'r etifedd,-Ilencyti llygad«dda, siriul, ac yn siarad Cymraeg glån gloyw, fel pe buasai wedi ei fagu wrth droed y Wyddfa. Mae'r pendefig o Bute yn dysgu Cymraeg i'w blant-iaitb aelwyd a chalon y bobl y byddant yn troi yn eu plith. "A ddarlJeno, ystyried. A ystyrio, gwnaed." Ac y mae Ardalydd Bute yn un o bendefigion mwyaf gwybodus a dysgedig y deyrnas efe yn bresenol ydyw rheithor Prifysgol Sb. An- drew. Fe gofir befyd mai efe ydyw y Lothair yn y nofel gynhyrfus hono a ysgrifenodd Ar- glwydd Beaconsfield ar ei hen sodlau. Gresyn a syndod (o'n safle ni) fod dyn mor oleuedig wedi troi'n Babydd. Cyfarfod pur ddifvr ydyw Garden Party. Mae hefyd yn hen. Cynaliwyd y cyntaf, y mae genym son am dano, yn Ngardd Eden, Yr oeddwn i a'm cydwladwyr yn cael ein cynrych- ioli yn hwnw. Mae llawer blwyddyn er hyny ond mae'r gynrychiolaeth yn dal. Gwirid yr ymadrodd pan oeddym ddydd Sadwrn trwy chwys ein gwynebau yn bwvta bara y Whit* Lodge ac yn yfed gwin y Castell Coch—gwin I (aneplesedig) o rawnsypiau a dyfir yn ngwin llanau ei arglwyddiaetfa yn sir Forganwg. Gwelais Arglwydd Mostyn yn yr Ardd. Efe ydyw llywydd Cymdeithas Gene l!a -tbol Ler- pwl, fel y mae ArdaJydd Bute yn llywydd ? Cymmrodorion. Bu son er's talm am wahoddiad i Fostyn, hwyrach yr adnewyddir ef wedi i'w arglwyddiaeth weled cymaint llwyddiant ac ar- ddeliad ar hwn.

Gyfreithiwr yn athrodi Tafarnwr.

i--0:--I IYmadawiad Dr. Llewelyn…

Isgoforiaethau Sir Ddinbych.

----i-'..""'----Cyffredinol.