Hide Articles List

3 articles on this Page

Advertising

CYSONDEB! CYSONDEB!

News
Cite
Share

CYSONDEB! CYSONDEB! DIFUDD erbyn hyn fyddai dweyd geiriau chwerwon am Dr. Jameson a'i gymrodyr rhyfygus yn eu rhuthrgyrch ddigyfraith i wlad y Boeriaid. Cawsant eu dal gan wyr Transvaal a Hid yn eu calonau a'r cleddyf yn eu dwylaw. ni ddialwyd arnynt yn y fan a'r lle, fel y gwnaethid yn ddiau ar y Boer- iaid pe y daliesid hwy yn cynllwyn yn erbyn Llywodraeth Prydain. Mae i fawr- eddigrwydd yr Arlywydd Kruger yn yr amgylchiad hwn rhyw arwedd o ddirmyg, tuag at ddewrion oedd, yn ddiau, yn meddu rhai o nodweddion milwriaethus yr arwr mawr o Yspaen a elwid Don Quixote, yr ymosodydd dewrwych ar felinau gwynt y wlad hono. Hyd yn nod cyn iddynL gyr- haedd Prydain, yr oedd yn hawdd gweled nad oedd Dr. Jim, druan, a'i ruthrwyr, yn ddim ond offerynau, neu bawenau cath, i gynllwynwyr cyfrwysach, a'u bod i rhyw raddau yn teilyngu tosturi yn hytrach na dialedd ac eto mor ehud a hygoelus ydyw gwerin anwar y Brifddinas fel y mynent wneud arwr ohono, a'i orhoian i ac o lys barn fel pe buasai yn arwr o'r dosbarth blaenaf. Y mae annghyfraith o'r natur yma yn boblogaidd gan haenau neillduol o gym- deithas ac yr oedd yn hawdd gweled mai er ei gwethaf y cosbid y dewrion Jameson a'i gyf. gan y Llywodraeth bresenol. Ac y mae hi'n gas ryfeddol ar rai o brif aelodau'r Weinyddiaeth y dyddiau hyn. Flynyddau yn ol, dywedasant bethau chwerwon a llymion annghyffredin am y ■Rhyddfrydwyr pan yr awgryment fod gwa- haniaeth rhwng troseddau politicaidd ac eraill. Yr oedd holl natur foesol yr ar- weinwyr Toriaidd yn cynhyrfu trwyddi wrth feddwl am y fath beth. Llyma ran o araith draddododd Arglwydd Salisbury, ein Prifweinidog hynaws presenol, yn Edin- burgh, Rhag. i, iSSi Nid wyf yn gwybocl o b'le daeth yr athrawiaeth ddyeithr, gymysglyd, egwan, parth triniaeth tros- eddwyr politicaidd. Pan ddywedir wrthyf fod rhyw resymau neil!duol tros gvdymdeimlo k thros- eddwyr politicaidd, ac nas gallwn ymddwyn tuag atynt fel at droseddwyr eraill y gyfraith, rhaid i mi edrych i'r amcanion honedig yn fanylach. Gwelais yn rhywie fod Hwn-a. Hwn wedi ei drin fel pe bu- asai ond llsidr cyffredin. Ond pan ddeuwch at amcanion y ddau ydych chwi yn sicr fod y lleidr yn gwbl amddifad o hawl ar ein cydymdeimlad. Beth bynag, yn ol fy marn i, mewn amryw arngylchiadau, y mae'r amcanion sy'n dylanwadu ar droseddwyr cyffredin yn uwch (nobler) na'r am- canion sydd gan droseddwyr politicaidd ar y rhai y gwastreffir cymaint o gydymdeimlad. Ond nid yw'r gyfraith yn edrych ar amcanion. Fe dorai ein cyfra th i iawr pe ceisiem ei gweinyddu hi ar yr egwyddor yna. Rhaid i ni edrych ar weithred- oedd. Ac y mae nai y Prif Weinidog, Mr Balfour wrth ei enw, arweinydd Ty y Cyff- redin, yn llefaru'n gryfach fyth, os oes modd, ar y pwnc. Dyma ddarn o araith draddodwyd ganddo Awst 8, 1888 Yr wyf yn datgan yn y modd mwyaf pendant, ar fy nghyfrifoldeb fel Gweinidog y Goron, mai yr un rheol a roddais i lawr, a rhaid i mi gael ei chario allan, ydyw hon-y dylai pob un gael yr un drin- iaeth, yn gwbl ddiwahaniaeth pa un fyddo ai car- charor politicaidd neu beidio. Yn ol fy ngorchym- yn i, ni ddylai carcharor politicaidd gael ei drin yn well nac yn waeth na rhyw garcharor arall. Ni fydd i mi gydsynio i dynu unrhyw wahaniaeth rhwng un dosbarth o droseddwyr a dosbarth arall. Y mae'n ddigon hawdd deall ymadrodd- ion fel yna ond yn ngwyneb ymddygiad y Llywodraeth bresenol, o'r hon y ddau foneddwr uchod ydyw yr aelodau mwyaf P- blaenllaw. Wrth gwrs, cyfeirio y mae ymadroddion a ddyfynwyd at y Gwyddelod oedd yn ngharchar am dros^ddau politic- aidd pobl annuwiol echryous oedd y rhai hyny o'u cyferbynu a. Jameson a'i frodyr llawruddiog. Cedwir y troseddwyr blaenaf yn ngharchar fel y troseddwyr gwaethaf-- nid cwyno am hyny yr ydym-ond tra yn eu cosbi hwy hyd eithaf y gyfraith, yn mh'le mae cysondeb Gweinyddiaeth Arglwydd Salisbury, yn ffafrio troseddwyr politicaidd y Transvaal trwy eu gosod yn y rhestr gyntaf o gam-ymddygwyr (misdemean- ants)? Y mae'r Llywodraeth yn ofalus na fu erioed y fath beth am roi addysg foesol, neu o leiaf grefyddol fel ei geilw, i'r oes sy'n codi, beth fyddai iddi ddysgu tipyn ar y "Deng Air Deddf?" Dilyn archiad yr olaf ohonynt yn enwedig a chwanegai gryn lawer at lendid a gonest- rwydd ei chymeriad. Dywedwn eto, Cy- sondeb! Cysondeb

Y CYNADLEDD WESLEYAIDD AC…