Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

---LLYFR TONAU HAYDN JONES.

"..-o...'.'!'........-.....!""'!…

News
Cite
Share

"o. Y FASNACH FEDDWOL. AT OLYGYDD t CYMILO. Anllwyl SyT,-Diolchaf i chwi am y Me Mnlwg » roddir ir cwestiwn dirweatol yn. y CYMRO. Nid oes amheuaeth Thad yw beth ra. wneir i'r fasnach feddwol, yn ysitod y rhyfel, yn un o'r cwestiynau pwysicaf i ddyfodol ein. gwlad. Nid digon gorohfygu Germani he-b orchfygu ein gelyn. pennaf a mwyaf dinistriol gartref. Ac os na wneir hyn yn ystod y rhyfel, gobaith gwan fydd gennym i ddiisgwyll mesur dir- westol da drwy y Seneddl am flynyddoedd ar ol y rhyfel. Cydnabyddir y bydd, cymaint o faterion hanfodol erailH yn hawiioi sylw diatreg y Senedd, pan ddaw heddweh., fel mas gellir disigwyl ams-er i bask) mesur dadileugar ar ddirwest. Ac o's felly, yn,,awr yw yr amsler cymeradwy i ddirwestwyr ymuno ac ymarfogi i sicrhau mesur neu gyfnewid- iad a dry yn fantais barhaus i achos sobrw^dd. Os collwn y cyfle curaididl hwn, ni chawn, ei debyg am amser maith. A ydym. yn myned i'w golli am na fyn dirwestwyr ymuno a gweithio. o blaidt yr un cynllun, ond un o'r eiddynt eu hunain P Cytimwn, oil fel dirwestwyr mai-y deuryd i ytrngyrraedd ato. ydyw diddymiad! y fasnach yn ein gwlad a'r byrd. Dyma'r Ganaan Ixyfrydi yr amceriir ei mieddiannu rhyw ddydd a ddaw; ond cytunwn oil hefyd i ddy- wedyd fod hyn, am y presrennol a'r dyfodiol agos, yn hollol anymarferol ac amhosibl. Felly rhaid lino a gweithio am rhywbeth llai delfrydoll a. pher ffaith os am beiddo. gadael i'r cyfle fyned heibio heb ennill dim. Credid unwaith y llwyddid i gael gwa- hardddad dros dymor y rhyfel a diilarforgiad" ac ym- unodd iniloeddl lawer heblaw di.rwrestw3'r i weithio yn egniol o'i blaid. Ond er gofid cialon i bob dir- westwr, rhaid cydpabod fod rhagolygon y cyniUun hwn yn mymed yn lliai bob dydd, ac fod Uu mawr o'i bleidwyr yn cefnu arno, am y credanti ei fod yn amihoisdbl. ac anymarferol am y, presennol. Yn He gwahardd bragu, mwy o ddiod a wneir. Teimlai llawer hefyd o ddirwestwyr egwyddorol fod y cyn- lilun yn ddiffygiol am nad oesi ynddo ddarpariaeth i gwtogi rhyddid a rhwysg y fasnach ar ol y rhyfel. Onid gwell ihywbeth llai derbyniol yn awr, ondl un a fydd yn aros mewn gweithreddad o blaid ddrwest ar oli i'r rhyfel ddarfod ? Cynllun arall y rhoddwyd .ac y rhoddir sylw arbennig iddo ydyw Pryniad y Fasnach gan y Llywodraeth,. Dileu y budd a'r elw persionol yn y fasnaob a'i dwyn yn eiddo a than reolaeth y Llywodraeth. Gwyddom fod ein Prif- weinidog presennol, a llu mawr eraill, yn bleidtwyr i'r cynllun hwn. Ond gwrthwynebai llawer o ddir- westwyr ac eraill ef am y Credent ei fod yn gynllun rhy gostus ac ansicr i diroi allan yn fantais. barihaus i ddirwest yn y dyfodol. Diau fod rhesym.au cryf- ion dros; wrthwynebu pryniad pan na chysylltir dim arall gydag ef. Ond erbyn heddyw dygir i sylw ac ystyriaeth Cym.ru gynllun1 nrewydd" sef Ilryniadi y Fasnach a Dewisiad Lleol. Ac yn ddiosl symuda hyn lawer o'r gwrtfewj-nebiad a deimlid i'r pryniad ar ei ben, ei hun, oblegid adfera i'r bob! yr hawl i benderfynu a ddlymunant i'r fasnach barhau yn eu plitii ad Deidlio. Ac yn awr pan mae gl,vaharddli,acl, yn 01 pob tebyg, allan o'r cwes!Üwn,O'ni ellir cael undeb ymhlith dirwestwyr Cymru o blaid cynlDun a jrmddengys yn bosdbl i'w sylweddoli yn. ystod' y rhyf'el, ac a erys ar ol y rhyfel! i'w ddefnyddio i leihau tafarndai, ac mewn llawer eymydbgaeth a sir fe enillla'r cynllun yn y ffurf hon filoeddi o dddrwest- wyr o'i. blaid yn y dyfodol agos1. Mae rhai ugeiniau o weinidogion wedi datgan: yn barod eu cefnogaeth i'r cynllun, a rheswns, da paharn. y gwna.n,t hwy ac era:illi liiyn ydyw: — (1) Credan;t ei fod yn gynllun y by;dd ddrwest ar ei mantais yn ddlirfawr, drwyddo, ac mai efe yw yr unig un tebygol d fyned drwy y Senedd yn ystod y rhyfel. Pa fudd sydd mewn hawlio torth gyfan os na cheir hi, ond gwell. cael banner torth na dim ? Gwyddom fod y PrifWelniidlog ofc blaid y cynllun, ac nid peth bach: yw sicrhau ei gefnogaeth gref ef. Tybed fod rCymro na chred fod y Prifweinidog yn carur gwir Iwyddiant ddrwest ar' ol ymdrechu drosti ar hyd ei oe,s P A yw Mr. Lloyd George yn argym- 1-ielll: cynllun, i Gymru na chred o eigion ei gaJon fod bend-iith. annihraethol ynddo i sobrwydd? Am nas gall miloedd1 gedlu y bradycha'r Prifweinidog achos dirwest., ac am y credlant ei. fod1 yn gynllun gwir dda ac yinarferol, ac nad oesi un. arall felly yn y golwg, pleidiarit ef. (2) EnilLa'r cynllun ddirwestwyr ac arweinwyr yr Eglwys SefydTeddg a Phlaid Llafur o'i, blaid,. Ac yn sicr nidi ystyriaeth ddibwys o b1.aid y cynllun yw hyn. Fe fethwyd sicrhau -gwaharddiad i raddau pell amna enillwyd cefnogaeth y rhai hyn. (3) Ameana'r cyntlun ddwyn gwelliant pafhaol i berthynas Cymru a'r fasnach. 'Nid rhywbeth' dros dymor y rhyfel ydyw, ac yna adael: i'r fasnach .ad fed'diannu ei ribyddidi a'i rhwysg iar ol y rhyfel. Onid yw dlirwestwyr ar byd y blyhyddiau wedi galw am bawl i'r bobl i benderfynu a ydynt am dafam neu dafarnau yn eu cymydogaeth ai peidio ?' Y mae Dewisiad Lleol yn y cynllum hwn yn cynnyg hynny iddynt. (4) Os dymtma rhywum wybod' pa fodid y gweith- reda cynllun pryniad y fasnach yn Car lisle, lie y ma,e'n a,w-r mewn arferiad, darllennedi bamffledyn, The Truth about Dire:ct Control in Carlisle," gian ty Parbh. G. Brammvell, Evens, gwénidog gyda'r Wesley aid yn Carlisle, a chaiff weled pa un ai da, ai dtwg yw Pryniad y fasnach. Gwrecsams. J- T. JONES,

[No title]

---__""hf.'i._.r,;::-:.____".__--_,,"...;…

GOHEBIAETHAU.