Skip to main content
Hide Articles List

24 articles on this Page

Sylwadau Gwleidyddol.

News
Cite
Share

Sylwadau Gwleidyddol. GAN SYLWEDYDD. CrWEESI ETHOLIADOL MEWN BRWYDRAU AREITHYDDOL. BELLACH, y mae y frwydr wleidyddol sydd yn cymeryd lie yn yr encyl Seneddol, rhwng prif arweinwyr pleidiau gwleidyddol y Llyw- odraeth, wedi dechreu o ddifrif. Gellir dar- luriio y ceidron fel y rhai sydd yn dal swyddi o dan y Llywodraeth, ac yn awyddus am eu cadw, a'r rhai hyny sydd bob amser yn barod i gymeryd eu seddau mor fuan ag y bydd yn bosibl iddynt wneuthar hyny. Aerwyr, ymbleidwyr, heblaw-rhyw ganoedd Drwy Gymru yn unaw; Eidiog alon digiliaw- Gofid a Ilid ar bob llaw. Y mae mwyafrif etholwyr Prydain Fawr yn gwylio symudiadau y dosbarth yma gyda dyddordeb mawr yn ystod y pump neu chwech wythnos y mae y frwydr areithyddol a ddygir yn mlaen ganddynt yn parhau. Y maent yn mhellach yn rhoddi canmoliaeth i'r ymrysonwyr am y syniadau gwladgarol a draethir ganddynt, a'u sel dros egwyddorion Rhyddfrydol. Ond nid yw y rhyfelawd flyn- yddol yma o areitheg namyn ymgais ar ran y naill blaid a'r llall i deimlo pulse y genedl, yn enwedig eiddo yr etholwyr perthynasol. Bydd un blaid hwyrach yn eyhuddo y Llyw- odraeth o fod yn euog o lusgo baner yr Ym- erodraeth Brydeinig drwy y llaid oherwydd eu bod wedi ymostwng i'r Boeriaid, ac en- cilio yn rhy fuan o Candahar, gan adael allwedd India yn meddiant Rwsia. Bydd- ant hefyd yn ffugio digllonedd, gyda chryn effaith chwareuyddol, gan ystyried eu hunain ic. y doethaf o ddynion." Atebir yr areithiau brwdfrydig hyn, sydd yn llwythog o gyhudd- iadau pwysig yn erbyn gwladlywiaeth dramor y Llywodraeth, mewn rhyw gyfarfod cy- hoeddus perthynol i'r Coedwigwyr (Foresters), gan neb llai na Syr William Harcourt, yr hwn a ddarfu adgofio aelodau y Weinydd- iaeth ddiweddar o'r ffaith fod rhyfel newydd ganddynt mewn Haw o'r bron bob mis, er eu bod yn ceisio rhodresu gerbron y byd fel pen-lywodraethwyr Ewrop, pan yr oeddynt, mewn gwirionedd, yn gwneuthur cytundebau rhwymedigaethol er gochelyd rhyfel; ac nad oedd eu deddfwriaeth gartrefol wedi myned yn mhellach na rhoddi haner awr yn ych- waneg i dafarnwyr i werthu diodydd meddwol. Yna, aeth Syr William yn ei flaen gan gyf- eirio at leihad Treth y Brag, a'i ymgais Iwyddianus ef ei hunan i ddiwygio deddfau helwriaeth, a gorphenodd trwy gyfeirio yn gyfrinol, mewn ymadroddion arbenig, at Weinyddiaeth Iwyddianus Mr. Gladstone. Nid oes terfyn i fod ar y pethau da sydd i syrthio i ran yr Aelodau Seneddol a gyd- weithredant a'r Prif-weinidog! Wrth reswm, fe ataliwyd yr ymosodiadau angerddol yma ar y blaid Dorlaidd. A phwy oedd i wneuthur hyn ond Syr R. Cross, yr Ysgrif- enydd Oartrefol diweddar. Yr oedd ef yn teimlo ei bod yn ddyledswydd arbenig arno i wrthbrofi yr holl bethau hyn yn y dull mwyaf dirmygus, a gellir bod yn sicr iddo gyflawni y cyfryw ddyledswydd yn y modd mwyaf eSeithiol Y mae y eyfryw ymosodiadau wedi cymeryd lie mor ami yn ystod yr encyl Seneddol presenol, fel y cynhyrfwyd yr Agamemnon Toriaidd, Syr Stafford North- cote, yn ei lechfod Ceidwadol, ac yr oedd ei manifesto ef yn gyfartal i eiddo deg-ar-ugain o Doriaid eyffredin. Thus groaning heavily he spake these words amongst the 'Greeks. Traddododd ef araeth, yr hon oedd yn amlygiad perffaith o syniadan gwleidyddol y blaid Doriaidd. Y mae Mr. Gladstone hefyd bob amser ar ei uchelfanau, fel cadfridog profiadol, yn edrych o hirbell sr y frwydr areithyddol, yn gwylio symud- iadau y brwydrwyr, ac yn gofidio na fuasai el sefyllfa iirddasol wedi rhoddi gwers iddo, gan ei ddysgu i fod yn llonydd, a boddloni ar ddefnyddio ei yabienddrych gwleidyddol; eithr y mae ei elynion wedi tanio arno o'r gwersyll Toriaidd, ac wele yntau yn sefyll i fyny yn gadarn, gan gymeryd ei safle yn Leeds, a manau ereill, a gollynga ergydion sydd yn disgyn fel cawodydd o dan neu dar- anfolltau ar ei elynion, ac y mae yn swyno yr holl wlad. Y mae wedi chwalu manifesto Syr Stafford Northcote fel masgl Wy o dan droed cawr. Y mae Syr R. Cross yn awr wedi dystewi, gan ymguddio drachefn yn Bghysgodion dinodedd, ond cui bono ? Yr ydwyf, yn fwriadol, wedi rhoddi y brasluniad yma o'r chwareuyddiaethau gwleidyddol sydd yn cymeryd lie yr adeg yma o'r flwyddyn, ac er fy mawr syndod, cymer rhai ohonynt le mewn capeli Ymneill- duol. Nid ydynt yn ateb unrhyw ddybenion da pan y cynelir hwynt mewn capeli namyn adgyweirio dyddordeb diffygiol y Rhyddfryd- wyr a'r Ceidwadwyr, er budd y sawl sydd yn dal swydd o dan y Llywodraeth. Pan fydd Hhyddfrydwyr yn gofyn cwestiynau an- oghyfleus i'r aelodau fyddant yn eu cynrych- ioli yn y Senedd mewn cyfarfodydd cyhoeddus pecthynol i'r naill blaid neu'r llall, atelir hwynt gan haid o glebrwyr fyddant wedi eu 4eyflogi gan wifr-dynwyr lleol (pa rai a adna- byddir yn Lloegr wrth yr enw local wire- pullers), sydd yn ceisio cysylltu masnach a .gwleidyddiaeth, er y byddant yn ddieithriad yn gwadu nad yw yr anfadwaith hwnw yn foodoli eithr yn unig yn meddyliau y blaid Rhyddfrydol. Dylai y Rhyddfrydwyr ofalu am drefnu eu cynlluniau, fel ag i fod yn barod i ddynoethi y clebrwyr a'r gwifr- dynwyr y cyfeiriwyd atynt. Bydd digon o ddynion parchus wrth law bob amser fyddant yn barod i gynorthwyo i rhwygo y mwgwd oddiar wynebau y drwg-weithredwyr hyn Bydd ar eu goreu yn ceisio gwneuthur mas- nach o bleidleisiau yr etholwyr. Yn wir, y mae yn sarhad o'r mwyaf ar ein dealltwr- Saeth ein bod yn caniatau i'r hen ddrygeddau 4raddodiadol yma gymeryd lie mewn ethol- ladau gwleidyddol, ac ymrafaelion lleol ereill -0 gyffelyb natur. Sut y gellir dysgwyl i ddosbarth neillduol o Aelodau Seneddol i gynrychioli y bobl pan y gwyddant eu bod yn ddyledus am eu seddau i ddarllawyr a thaf- arnwyr, y rhai sydd, yn rhinweddol, yn rheoli barn y cyhoedd yn eu cyfansoddiadau perthynasol ? Ond y mae y bai yn sefyll wrth ddrws yr etholwyr eu hunain, a hyny yn unig oherwydd nad yw eu dyddordeb mewn gwleidyddiaeth bob amser yr un fath. Bydd llawer ohonynt yn cloffi rhwng dau feddwl, ae y mae ami i Geidwadwr wedi enill sedd yn yr etholiadau trefol eleni tra y mae yr etholwyr yn hepian cysgu. (Tw barhau.)

Oymdeithas Ddarbodol y Glowyr.…

EBBW VALE.

MERTHYR TYDFIL.

CWMGARW.

ABERDAR. I

500 YN MARW YN DDYDDIOL.

TRAMWAY I GWM RHONDDA.

GYFFESIAD LLOFRUDD.

MARWOLAETH MABONWYSON.

IA WN AM HUDOLIAETH.

MR. JUSTICE KAY AO ANNGHY-MEDROLDEB.

ULSLUU1JFVU UEMEULAETHVL DINBYCH.

RHODDI GENEDIGAETH I SAITH…

PRAWFtGUITEAU.

Y CONDEMNIEDIG LEFROY.

YSBEILIAD BEIDDGAR 0 LYTHYR.…

TORI AMOD PRIODAS.

MARWOLAETH ARSWYDUS PRIODIFERGH.

MARWOLAETH SYR HUGH OWEN-

TERFYSG DIFRIFOL YN LLANTRISANT.

OYHUDDIAD 0 DDYN-LADDIAD YN…

LLWYDDIANT YR YSGRIF DIROL.

EISTEDDFOD DEHEUDIR OYMRU.