Skip to main content
Hide Articles List

6 articles on this Page

"'YR ARSYLLFA. !

News
Cite
Share

YR ARSYLLFA. Chwefror 10, 1875. DYMA ni ar fin pythefnos o lock out, a dim arwyddion yn y ffurfafen bygddu fod gwawr ymheddychiad a ehyd-ddealltwriseth ar dori. Yr oedd y nWJfre uwchben yn ymddangos yn o fygythiol a chsddugaidd trwy yetod mis lonawr; ond ar ddcchreu Chwefror, dyma gwmwl bol-dduach a beichlocach yn ymdaenu nea diffodd gwreichion gobaith yn mynwesau miloedd meibion llafur yn Neheudir Cymrn, ac nid oes Nr hyn o bryd un seren fechan wedi yiawawrio ar amrant y nos fasnaohol sydd wedi taenu ei phlygioa dros y fro. Mae yn hen ddywediad bellach mai yr adeg dy- wyllaf o'r nos ydyw cyn torlad gwawr. Yr ydym ninau yn ccisio ougno peth cysur o hyn, y tyr gwawr cyn hir ar fasrach lo Daheudir Cymru, gan ei bod yn anmhosibl i'r nos fod lawer yn dywyllach nag ydyw yn bresenol. Beth ydyw acsawdd a chyflwr ein glofeydd ar hyn o bryd ? Llawer o lionynt yn cvflym lanw o dwfr cwympiadau mewn ereill ag y cymer am&er ttaith cyn eu clfricr ymaith, a chilfachau diawyr yn magu croc fey dd o'r nwyon dinystriol ydynt mor ddifaol i fywyd ein glowyr. PI" seKd crtundeb heddychol rhwng y mf-istri a'r gweithwyr yfory nesaf, cymer ddyddiau ac wythnosau, ac efellai fis- oedd mews llawer o byllan cyn y daw y gweithwyr i en-ill au cyflogau arferol. Y mae fod y fath gamddealltwuaeth ac annghyd- welediad yn bodoli yn Nghymru mewn oes sydd yn gallu ymffrostio yn ei chrefyddolder a'i gwareladisd yn scfii o'r mwyaf ar gymer- ista ein gwla-1. Yn wir, nid yw yr ysbryd sydd wrth wraidd y lock out bresenol ond impyn sydd wedi tyfu ar foacyff rhyfeL RhyM mewn ffaxf srall yw y lock out bre- senol, ond yn unig nad yw y cledd a'r fagnel yn cael eu defayddlo. Dan yr amgylchiadau presenol, y mae yn anmhosibl darogen pa. bryd y ceir cyacod rhwng y pleidiau. Y mae yn waithrudd arosol ar tin gwlad na fedrid symud yr aflwydd hwn heb ruthro i'r fath fesmau ynffd eithafol-; a bydd ofsau dyfodol yn edrych yn 01 gyda dirmyg dyladwy ar yr oes hon, am na fat yn gallu pinderfycu gwahams^thau o'r natur yma heb arddangoe y fath esiaropl farbaraidd i'r byd. Y mae lieutenant newydd y Rhyddfrydwyr, sef Arglwydd Halting tors, wedi traddodi ei araeth gyntaf yn ei gymeriad newrdd dydd Gwenf ? dtwedd^f; ac wedi taflu rhai bwledau poethion at Disraeli a'i regiment. Cyfaddefa y Daily News, Lluadain, ei fod wedi gwneyd mwy na llanw y dys^wyliadau wrtho ac yn wir, felly yn gywir y tc-lmlem ni pan yn dar- llen ei araeth. Dangcsodd el fod yn axfer meddwl, t;'i fod hefyd yn cadw llygad go graffas ar ol y Todatd a'u gwefthrediadeu. Nid oes un dewin a WJY Lias gall y p JEDEFIG hwn eto dd'od yn ail i'w ragflaenydd Hercu Jeaiid. Qobeithio fod llon'd el fynwes o uchelga's, ac yea y juae yn ¡;Úr 0'1 gwneyd hi. Digoii o biicS, a goaod y nol ya ddigen uchel, dyna sydd yn cario pob path o'i fl sen yn ac allan o'r Seaedd. Gwyr ein darllsnwyjr yn ddigou da, raai n'd ihyw hvfr-Jilllusg):1id o ddynioa e' dd j'n vwaeyd g¥'rhydrl. pl eJn byd ni. Nid rhvw hen kbjnod diym;dfeith byth sydd ya tori ffigwr yn y byd. Trech metal na m¡¡Üt Ï1¡ sc y maa y scenes gaf- wyd dos^au o vroithifiu ar lawt St St?phan, wedi p* ii hyny drosodd a throsodd. Yr oadd y Tor'aid ya chwt-ithia yn eu llowys with feddwl a rhagbrophwydo y byddai split yn y camp Rhyddfrydol pan yn dewis ar- weinyddd ond fe siomwyd y gwleich yn hyn o beth. Wedi i Mr. Forster dynu yn ol, dymwr blaid fel un gwr yn cyd-ddewls ac yn cyduno ar ei dyn; ac efe a etholwyd yn ddi- wrthwynabiad. Talwyd i'r arweinydd new- ydd hefyd gompUment uchel gan y Piifwein- idog Iaddewaidd; ond yr ydym wedi aufoidloai yn fawr wrth Ben Disraeli, tae o ryw bwys iddo am hyay, am na fuasai yn ctybwyll gair am ei han godymwr a'i hen wrthwynebydd esgeiriog a chfhyio^, Glad- stone. Yu wir, yr ydym yn hollol famu fod y dlffyg hwn o'i eiddo yn drosedd ar etiquette Seneddol. Pe buasal efe yn eccilio o'r maes, a Gladstone ya ei swydd, nis gallwn ddwyn ein hunain i gredu y traddolal yr olaf araeth ar ddydd agoriad y Senedd heb gyfeirio at Ben Israel. Y mae rhai newyddiaduron dylanwadol hefyd wedi sylwi ar yr amryfus- edd hwn o eiddo yr Iuddew, a diau fod.y fath ymddygiad o'i eiddo yn anDgharedig, a dweyd y lleiaf. Hyderwn y bydd y blaid Ryddfrydig yn awr fel un gwr i gynal breich- iau ei Gladstone newydd. Dyweder a fyner, nid oes dim yn mynu ac yn hawlio gwarogaeth yn ein byd ni yn gyffelyb i dalent. Yr ydym yn cydnabod gwirionedd y frawddeg hono, "Money is power ond y mae aeian, er galluoeed yd- ynt, yn gorfod ymgrymu hyd y llawr o flaen talent. Y mae dugiaid, ardalyddion, ieirll, ac arglwyddllawer yn Mhrydain Fawr allant gyfrif eu cyfoeth wrth y miliynau o aur melyn; ond, atolwg, pa ryw un neu rai o honynt, ar Sybil eu cyfoeth, a g&nt yr an- rhydedd o gael eu gweddlllionmarwoI wedi eu rhoi 1 orwedd yn mhrif gladdfa y byd, sef Westminster Abbey? Dim un, heb ryw deilyngdod amgen na hyny. Ond dyna facbgen wedi ymgodl o iselderau dinodedd, ac wedi dringo i'r lan dros fynyddoedd o an- hawsderau i gael yr anrhydedd uchaf a fedrai y byd hwn roddi iddo ar ol ei gladdu, stfcael lie i'r hyn oedd farwol o hono yn Westmin- ster Abbey. Pwy ydoedd efe 1" meddai'r darllenydd. Wal, Syr Sterndale Bennett, yr hwn cedd un o'r- beirniaid yn y Crystal Palace yn nghystadleuaeth 1872. Bachgen ddriog- odd I fyny trwy rym ei athrylith gerddorol i'r safle uchaf yn Mhrydain Fawr ag a fedrai cerddoriaeth ei osod ynddi. Y mae wedi cy- hoeldi nifer fawr o gyfansoddiadau aruchel, a dichon fod rhai yn aros eto heb eu cyhoeddi yn mysg 01 ysgriflyfrau. Ni a obeithiwn el fod erbyn haddyw wedi clywed orchestra fawr Caersalem Newydd, lie y mae ce?ddor- iaeth ar blnacl uchaf peiffidithrwydd, ac yntau wedi cael uno yn y fawlgan dragywyddol. Os cafodd esgyn yno, y mae erbya heddyw bron ancghofio y tipyn canu oedd yn yr Albert Hall, St. James' Hall, a'r Crystal Palace, yn Llundain. Dau gymeriad hynod fawn yw y ddau ddi- wygiwr Americanaidd sydd yn awr yn tynuy fath sylw yn Mhrydain. Eu henwau fel y gwyr y rhan fwyaf o'n dUrllenwyr ydynt Moody a Sankey. Siaradwr effeithiol yw Moody, a chanwr hynod o swynol yw Sac key. Y dyddlau hyn y maent yn tynu y miloedd i'w gwrendo yn L'erpwl. Adailadwyd yno le cyfleus iddynt i gynal gwaeanaeth crefyddol yr hwn a gostiodd uwchlaw tair mil o bunau, ac y mae miloedd ar filoedd yn gotfod troi yn eu holau, ac yn methu cael mynediad i fewn Fw gwrando. Deallwn oddiwrth lythyr ein y gohfcbjdd, Cymro Gwyilt, yn ein rhifyn di- weddaf fod rhyw newyddiadm annghydffurfiol ya L'erpwl yn rhyw haner tueddu i wneyd gwawd o honynt. D/wedodi oracl ac awdur- dod uwch na dyn, y "daw yn y dyddiau diw«ddaf watwarwyr," ae y mae y cyfeyw gymsrladau i'w cad yn yr oes hon, Dyweded y gwawdwyr beth a fyaont, y mae rhyw ddylaEwad mawr a rhyfedd yn caalyn gwasBnaeth crefyddol y ddau ddiwygiwr hyn yn mhob man He yr ekmt. Ac than t i nythle y Babsfth yn yr Iwerddoa a thaflasaiit dâu. ffdglau y diwygiad i blanigfeydd gwenwynfg yr annghrfst nes creu y cyffro mwyaf trwy yr holl Ynys. Os tueddir rhyw ymhonwyr gwawdlyd i'w diystyru, gwylied y cyfryw rhag eu hod. yn euog o wawdlo gwalth yspryd Duw. Y gwir am dani; y mae toyrnssoedd y byd, FC yn eu mysg deyrnas Prydain Fawr wedi myned i dalu gosmod o sylw i fasnaeh a gwle!diadaeth ar d?%ul esgeuluso pethau tfym- ach cyfraith y tief; a pb.wy a wyr nad yw y ddouddyn diwygiol hyn wedi eu tlefnu. i fod yn off^rynol dau fendith thsgluuiaeth i hawlio sylw 1 lyT.0draf thgu y byd at egwyddorioli efctigvl y tangQefsdd ? Deallwn eu boi cyn htl i Liain ymweliad tÙ: br!fdd!nas> aa nid OfS gÐnym ond Irrna.D-o Daw yn ?hwydd iddyr t" i eyaeu fllam y diwygiad yn neuadd- au liygrcdlg y ddissas fawr hoao.

[No title]

I ARAETH MR. HALLIDAY.

GOHEBIAETH 0 L'ERPWL.

Advertising

ARAETII MR. VIVI AN A.S, YN…