Skip to main content
Hide Articles List

8 articles on this Page

* DR. PRICHARD A PHWYLLGOR…

News
Cite
Share

DR. PRICHARD A PHWYLLGOR TRYSORFA. Y GOFFADWRIAETH. •CAN fod yr hybarch John Prichard, D.D., wedi barnu yn Woeth i anfon yr ohebiaeth rhyngddo ef a Mr. Bowser i' r cy- hoedd yn hytrach nag at y Pwyllgor, fe allai y dysgwylir gair oddiwrtlivf ar y mater hwn mewn ffordd o eglurhad hyd oni wyfarfvd lo y Pwyllgor. Nid wyf yn bwriadu bod yn fanwl. (9<>legid golygwyf y gorchwyl yn perthyn mwy i ysgrifenyddion caHuog y Pwyllgor nag i mi. Hysbys yw fod Is-bwyllgor wedi ei benodi i ystyried cyfan- "oddiad" a llywodraethiad Trysorfa Fenthyciol Cymru, sef y brodyr galluog a phrofiadol, y Parchn. N. Thomas, Caerdydd ~r. Thomas, Pontypwl; C. Short, M.A., Abertawe B. Evans, ^88tellnedd J. R. Morgan, Llanelli; D. Morgan, BIaenafon, 1:. G. Price, Ysw., Aberdar; a minnau druan. Pan gyfarfu y brodyr ucbod y 25ain o Dachwedd diweddaf, cymmerasant yr ~°U ohebiaeth oedd wedi bod rhwng Pwyllgor Cymru a Llun- i gyflawn ystyriaeth. Y mae yr ohebiaeth hon yn helaeth altlanwl ar bob pwynt o bwys yn yr achos, ac wedi ei dwyn yn 'lnlaen yn yr ysbryd mwyaf brawdol ag oedd yn ddymunol; ac vr ohebiaeth hon gwelodd iyr Is-bwyllgor yn eglur Had oedd Pwyllgor Llundain yn barod i ganiatau yr hyn oedd yn angenrheidiol i ffurfio undeb heddychlon, digonol, a phar- os a'r Pwyllgor yn Nghymru. Nodaf ychydig bethau o Yn ei ohebiaeth gynnar a'r Pwyllgor, aufonodd Mr. ■°°Mser gynffurf o reolau i ni, yn yr hwn yr oedd y ddwy reol fianlynol: — 1. That the Contributors to the Auxiliary appoint a lq^al Committee, with Treasurer and Secretary, who shall be ex officio members of the Committee in London." Etto, 5. That the available funds of the Auxiliary be the total of the Contributions j>aid to the Treasurer by the Auxiliary, together with the repayments of any loans previously ^fcde on the nomination of the Auxiliary." Anfonwyd y ffurflen (draft) uchod gan Mr. Bowser ei bun Ilni, gan dystio fod ganddo reswm digonol am ddweyd y buasai y Pwyllgor yn ei fabwysiadu yn drwyadl; ond yn ei lythyr dyfodol, nid yn unig yr oedd y rheol hanfodol ddiweddaf wedi llwyr ddileu, ondy flaenaf wedi ei chyfnewid yn farwolfel y gwelwch wrth gymharu. Yn lie bod y Trysorydd a'r Ys- Ettfenydd yn aelodau trwy eu swydd. o'r Pwyllgor yn Llundain, S^sodwyd hwynt yn gyfrwng gohebiaeth yn unig, through whom communications may be made." Ystyriai y Pwyllgor y ddwy reol uchod yn eu cyflawnder yn hanfodol-y naill i ?oddi y gynnrychiolaeth briodol, a'r Hall i sicrbau arian y Drysorfa Gynnorthwyol at ei gwasanaeth ei hun j ac yr oedd eutynuymaithyndangos yn eglur fod ynddynt rhyw beth towy nag oedd Pwyllgor Llundain yn foddlon i'w roddi i'r Pwyllgor yn Nghymru. Ar y ffurf hyn o reolau yn unig, yn hollol, y bwriadodd y Pwyllgor yn Nghymru fod yn Drysorfa Gynnofthwyol i un Llundain. Fel hyn tynu yn ol ^Jiaeth Pwyllgor Llundain heb i Bwyllgor Cymru roddihalliler sHl o achlysur i hyny. Gwir i Mr. Bowser ynidrechu esbonio y pedair rheol wedi hyny, dnd nid tebyg y gall commentary 'Sefyll yn lie cyfraith. Gyda hyn, nid oes angen i'r Dr. Prichard ond chwilio Ychydig bach i'r Pedair Rheol, a.gwel fod iaith y rhai hyn yn hawdd iawn i'w hesbonio fel y gall y Pwyllgor llywadraethol Llundain gael eu hamcan eu hunain yn dra rhwydd. Iaith 8Jnlwg a didroi oeddem am ei chael, a chynnrychioliad cy tlawn ^*th y bwrdd; ond gan na welodd y Pwyllgor yn addas i ni gael hyn, pe buasai Pwyllgor Trysorfa fawr Cymru yn gosod harian yn Haw y Saeson yn unig, tybied yr wyf nad yw ein Prichard wedi myned yn gymmaint o S^is ag na fuasai flaenaf gwr a'i ergyd' arnom a dwrn pwysig. ^anfyddir hefyd nadyw y Pedair Rheol wedi eu ffurfio i gyf- trysorfa o fath un Cymru. Golygu Trysorfa Danysgrif- Flynyddol y mae y rheolau hyn er fy mod wedi hysbvsu °falus mai cyfanswrn oedd ein Trysorfa ni i fod, eithr hi ^Jbiasant yn briodol i ddarparu ar gyfer, hyn. sd^ylwer hefyd fpd Trysorfa Llundain yn gwneyd yr holl °ldai yn v pen' draw, yn gystal fl holl arian y Drysorfa 1^ynftorthwyo), yn eiddo iddi ei hun. A fuasai eglwysi Cyloru y Pwyllgor yn hyn oil ? j n anewyllysgar yr wyf yn nodi unrhyw deimlad gyda soiwg ar ohebiaeth y Dr. a Mr. Bowser; eithr gan fy mod ^ysbysu yn eglur a digamsynied i Mr. Bowser, mewn ca i d 1 ofyniad 0>i eic,c,° ef> ^od holl Gymru a Sir Fynwy yn fod eu yn y Drys°rfa Gymreig, rhaid i mi addef y y cynnygiad hwn i ranu Cymru yn ymddangos nid yn unig rhyfedd ond hefyd yn cael ei amcanu i niweidio undeb a ]w .Weithrediad yn ein plith ac y mae cynnyg bride i'r eg- ddlSl yn y (yr kyn ni roddwyd i'r Dehau), yn ym- ddv?g°S mi yn iselhad arnynt. Bwriadai Mr. Bowser i hyn dan -Wa< ac os yw ein hoff ben gyfaill o Langollen ychydig b«^,thiau {efallaibraidd yn ddiarwybod), pa ryfedd 6s Gwel* > ddlsturbo liPy« ar ysbfydoedd llai annibynol. ian 'r dd'Sam8y"ied. na^ yw y Pedair Rheol yn cynnwys ]ja Qer si"af y caiff y Gymdeithas Gynnorthwyol drefnu o arian na'r eiddo ei hun." Ofnwyf pe buasai yn' jj u'ser w«di gosod y clause yna o flaen ei Gommittee ef n* y ^uasai wet^i ei dynghedu yn fuan i'r un blwch Q°?. ag y gosodasatit y rhai a nodais yn flaenorol. teimlof^f nodi hefyd fod rhai o aelodau y Pwyllgor we#!1 Peth da,affsder gyda golwg ar fychandra Trysorfa Llundain. i'r gwney'l y Drysorfa/wya/ yn un gyuuocthwyol dr^ f 'nae ^,r^sor^a Cymru yn debyg o fod yn fwy na'r ^'i n'ir Golwg odd iawn fyddai ar ferch fawr, yn fwy <)Dite ?arTA^j ^S130 bronau hyd y nod yr hona'i hymddygodd, V>edi e | n ^yDa> gallwn fod yn falch nid heb achos, yrydym Wr Q>I'S'V anr^ydedd o fod yn offeryno.1 i ddihuno Llundain > ac wrth weled llwyddiant cynlluniau pwyllgor ni 'V pwyllgor Llundain wedi codi at ei waith, ac ^el » 1? 1 a9ent hefyd i gasglu at eu Trysorfa hwythau. *v diweddaf-) Wel. llawenhuwn, ynte. '■ PrinVi^ *"l wy amryw lythyrau, fod yr ohebiaeth rhwng y ard a Mr. B. wedi taflu cryn rwystr ar ffordd y brodyr da oeddent yn gweithio at Drysorfa Cymru yn y Gog- ledd. Yr oeddwn I yn fwriadol wedi oedi anfon cymmaint a gair at y Gogledd, nes yr oeddwn yn meddwl fod yr eglwysi wedi cael amser i fyned trwy y casgliadau at y Coleg; ac yn aw.r, yr oeddwn wedi cael drws agored, a bron wedi gorphen yr holl drefniadau angenrheidiol tuag at gasglu yr eglwysi yn y pum Sir sydd ar ol, a gallwch feddwl mai golwg ryfedd o dorcalonus i mi oedd gweled rhyw glawdd fel hen Offa fawr yn ymddyrchafu rhwng y Gogledd a'r De ar y fynyd fwyaf an- nysgwyliadwy. Yn wir, fy anwyl frawd Prichard, credu wyf mai yn anfwriadol y mae hyny, oblegid hawdd i chwi wybod fod fy ngwaith yn ddigon i'm llethu bron eisoes; Ïe, yn wir, gormod peth i mi heddyw, wedi cynnal saith o gyfarfodydd yn y pum diwrnod diweddaf, a theithio yn galed o fan i fan, yw cyfansoddi ac ysgrifenity liythyr hwn i'r Greal a'r SEREN. Ond dyma fi ar ben. Os bydd angen gair etto ar y mater hwn, dysgwylier am dano oddiwrth Ysgrifenyddion y Pwyllgor; gwn eu bod yn ewyllysgar i wneyd eu rban. Am eglwysi y Gogledd, a'r brodyr anwyl ynt wedi dechreu casglu, diolchwyf i chwi am eich parodrwydd a'ch ewyllysgar- wcb. Nid wyf wedi cael gwrthodiad gan neb etto. Gallwch tyned rhagoch mewn hollol ymddiried y gwna pwyllgor galluog a ffyddlon y Drysorfa bob peth i ateb y dyben goreu, pa un bynag ai mewn eyssylltiad a Llundain neu ar wahan, yn y modd goreu er lies i'r eglwysi yn y Gogledd a'r Deheu. Y mae eglwysi y Deheu yn casglu eisoes yn y Chweohed Fil! Y mae y Pum Mil punnoedd cyntaf wedi eu cyfranu gan 150 o eglwysi! Y mae dros 400 etto i anfon eu cyfrifon i mewn. Wyf, yr eiddoch yn ffyddlawn, LL. JENKINS, Goruchwyliwr. Maesycwmmwr, Chwefror 21 ain.

AT OLYGWYR "SEREN CYMRU."

[No title]

ATEBION.

GOFYNIAD.

At y Pareh. JV. Thomas, Caeriydd.

j DARLITH AR HANES JOSEPH…