Hide Articles List

3 articles on this Page

MAES Y FRWYDR.

News
Cite
Share

MAES Y FRWYDR. MARWOLAETH MILWR. Yn ddiweddar daeth gwybodaeth am farwolaeth Wm. H. Denning, o'r 13eg gatrawd. Saethwyd ef ar frwydr y 26ain o Fehefiu, ar y Peninsula, a bu farw ar faes y frwydr ar y 27ain. Mae cyfaill oedd gydag ef pan dderbyniodd ei glwyf, yn ysgrifenu fel y canlyn :— Darfum ymdroi ar ol y gatrawd, ar ol lddi adael y gwaith, yn il ghyfeillach William H. Denning. Ni wnaethom ond cychwyn nad oedd y gwrthryfel. wyr oar y gwaith i gyd ond y lie yr oeddem ni yn sef v 11 ynddo, lie nad allent ddyfod o herwydd coed mawrion oedd wedi syrthio nid aethom dros bump o gamrau nad oeddem wedi ein clwyfo. Saethwyd Denning yn ei gefn, a syrthiasom ein dau ar ein gwynebau wrth ochrau ein gilydd. Gofynais i Denning pa le y saethwyd ef, ac efe a ddywedodd, a dywedais innau pa le y clwyfwyd finnau. Dywedodd ef ei fod mewn poen dirfawr, er na roddodd yr un cwynfan. Tra yr oedd yr ychydig fynydau hyn yn myned heibio, nid oeddwn i.eh edrych pa beth oedd yn myned yn y blaen. Yr oedd yr ergydion yn tori brigau y coed, ac yn rhwygo y ddaear o'm cylch, ond nid oeddwn yn eymmeryd fawr sylw o hyny, nac o'm chvyf;. yr ydoedd fy sylw i gyd yn cael ei dynu at swyddogion y gwrthryfelwyr, y rhai oedd- ent yn ceisio cael gan eu dynion idd eu dilyn i'r bryn. Mae yr Yankees wedi eu euro-y maent yn dianc—yn mlaen fy nynion." Tynodd un swyddog ei lawddryll, gan ddywedyd, Mi saethaf yr un dyn o honoch os beiddia betruso." Yr yd 'edd y swyddogion, a'r dynion hefyd yn hyfion .)mudasant yn mlaen i fyny'r bryn, er fe ddarfu i mi sylwi ar rai yn sefyll yn llonydd, ae fel fy hunan a'm cyfaill, wedi eu clwyfo, a rhai wedi eu lladd. Pasiodd tair mintai fi, mewn llinell i frwydr. Yn fuan ar ol iddynt fyned heibio, yr Is-gadben Cooley, o Gwmni C, a aetlvheibio o dan warchae i Richmond. Ni adawent iddo ymddyddan a mi, na sefyll. Yn fuan wed'yn, rnilwr o'r enw Highland, a'm pasiodd, yr oedd yntau yn garcharor. Gofyn- odd un o'r milwyr gwrthryfelgar i mi newid dau ganteen ag ef, a dywedais y gwnawn, ynacym rier- odd ef ei hun i ffynnon ac a'i llanwodd i mi a dwfr, ac wedi dychwelyd efe a aeth i'n knapsacks, y rha oeddynt yehydig bellder oddiwrthym, ac a ddaeth a gwrthban i Denning a minnau. Yr oeddent drwy y nos yn cario ymaith eu meirw, a'r rhai oedd wedi eu clwyfo. Yr oedd fy nghlwyfau yn fy mboeni gymmaint fel yr oedd cwsg yn mhell oddiwrthyf. Yn ystod y nos, yr oedd Denning wedi gweithio ei hun o gylcli pumtheg troedfedd oddiwrthyf fi. Gofynais i un o'r gwrthryfelwyr ei roddi ar wrthban i orwedd, ac efe a wnaeth felly. Trodd Denning ataf fi, a dy- wedodd ei fod yn methu gweled. Mi a edrychais arno, a gwelais ei fod yn marw, ac mewn ychydig fynydau yr oedd ei enaid wedi pasio i fyd yr ysbryd- oedd, a'r corff yn unig oedd yn aros, i fedd milwr. Gofynais i un o'r gwrthryfelwyr daflu gwrthban drosto. Mae mam a chwaer Denning ieuane yn byw yn Washington Mills, ac mae ganddo berthynasau yn Utica. Yr oedd yn ddyn ieuane gobeithiol a gwy- bodus, ac y mae eystudd mawr o herwydd ei far- wolaeth gynnar.-Amserau Americanaidd.

DYDD MAWRTH, 26AIN.

EISTEDDFOD GENEDLAETHOL CAERNARFON,…