Hide Articles List

6 articles on this Page

---LLOFRUDDIAETH OFNADWY.1

MESUR Y CLADDFEYDD.

YMGOM DAN BONT PENTRE LLAN-MAWDDACH.

DOLGELLAU.,:.'¡

DYNLADDIAD YN AGOS I GAEEDYDD.

TWRCI A'I CHREFYDD- I, i.

News
Cite
Share

yn ol; a pheroriaeth felus y newydd da a ynisuddodd yn ddirybudd i dawelwch marwol. < .Nld oes ganddo bellaoh ond gwibio yn wyllt ar 01 pob hud-Iewyrch a gau-wrthddrych, gan ofyn yn bryderus, "0 ba le y daw doethineb, a pha Ie y mae mangre deall?" Yr Arabiad anwar, a ymgrwydrai wrtho ei hun yn yr anialwch, a ofynai yr lioliad i'r haul, a'r lleuad, a ser y nef. Tartariad ysglyfaetbgar, a'r Negro diniwaid a "oenid gan yr un cyfyngder hwyr, a boreu, a °hanol dydd, Mewn gair, yr oedd y byd yn sal ar ei aml-dduwiaeth, ac yn gwaeddi am rywbeth toad oedd efco wedi cael gafael arno. Nid oedd yn Ilys y daran, na'r fellten, na'r gwynt ,atormus, ddim a allasai waredu ei enaid ef o'r clawdd, a'i oleuo a goleuni y rhai byw. Tra yr oedd y byd yn y cyflwr hwn, wedi ei addfedu i dderbyn rhywbeth a gynygid iddo at. dawelu y dymhestl oedd o'i fewn, yr oedd gwr a gwraig yn byw mewn tref o daith diwrnod oddiwrth lau ddwyreiniol y Mor Coch, enwau pa rai oedd Aballah ac Emina; yr oedd efe yn Arabiad, a hithau yn luddewes. Yr oeddynt ill dau wedi eu cynysgaeddu a synwyr a challineb yn mhell tuhwnt i'r cyffredin, heblaw ei fod ef wedi disgyn o deulu, allan o'r hwn yr oedd ftmrywiol farsiandwyr Iled gyfoethog f chyfrifol wedi dyfod. Yn y flwyddyn pum' cant a thri- I ngain a deg, fe anwyd iddynt fab, yr hwn oedd Yn lan o bryd, o dymher siriol, a llygaid treidd- gar, yn arddangos talent ac athrylith yn mhell uwchlaw ei gyfoedion; yr oedd efe yn blentyn meddylgar a difrifol, ac yn llawn teimlad a serch. Galwyd ef Mohammed. Yn gyson a'r talentau, a'r dymher naturiol a pha un yr oedd efe wedi ei gynysgaeddu, dechreuodd alaru dros Miwiredd y ddinas, a mawr ddirywiad ei gyd- genedJ. Dechreuodd feddwl a oedd dim modd ei diwygio. Yr oedd efe wedi clywed g-an ei fain fod yr Iuddewon yn dysgwyl Iachawdwr i ddyfod i'r byd i osod i fyny fre-nbiniaeth dra- gwyddol hyd derfynau eithaf y ddaear. Ac yr oedd y Cristionogion yn son fod y Dyddanydd wedi cael ei addaw i dywys i bob gwirionedd. Meddyliodd yn ddifrifol ai nad efe a allai yr Iachawdwr a'r Dyddanydd hwnw fod. Ie, efe oedd efe. A phaham? Yr oedd efe wedi cael hyny yn gryf ar ei feddwl, ac wedi canfod, yn al ei dyb ef, pa le yr oedd dirgelwch y drwg yn toigo. Ond sut bynag, nid oes dim drwg mewn dwyn hyn i brawf. Mohammed, wedi dyfod yn Hawn deugain jnlwydd *ed, a gafodd hysbysrwydd gan Dduw (medd efe), trwy law yr angel Gabriel, ei fod ef, 0 hyny allan, i fod yn brophwyd iddo, er hys- oysu ei enw a'i ewyllys i'r bobl oedd hyd yn nyn yn eistedd yn mro tywyllwch a chysgod angen. Cyhoeddodd i bobl eilnnaddolgar Mecca; y-r athrawiaeth o un Daw, a Thad oil—anfar- Woldeb yr enaid-adgyfodiad y corff--a bod Pob peth yn cael ei ddwyn allan yn ol tynghed- feu. Yr oedd newydd-deb yr athrawiaeth, buchedd grefyddol y prophwyd, ac urddas y Jeulu o'r hwn yr oedd efe wedi hanu, yn ffafrioL 1 r ddysg newydd redeg, a chael gogonedd. Ond. toid felly yn hollol y dygwyddodd iddi fod ar J' cyntaf. Yr oedd ei ymhbniad o fod yn unig orophwyd oddiwrth Dduw, wedi ei gynysgaeddu Q.'[ ffafr oruchel o ymweliad gan ei angel, yn rhy hyf a beiddgar i ragoroldeb ei athravviaeth, fcac urddasolrwydd ei deulu, allu rhoddi iawn. 8.h;) dano. Am lawn deugain mlynedd y bu ofe YI1 poeni ei enaid i bregethu i'r bobl yn nlieml yaba, gan eu rhybuddio i adael eu heulunaddol- a dychwelyd at yr Arglwydd, ac ar jddynt edifarhau, a gweddio o galon bur yn nelaeth. Aeth ei bregethau a'i rybuddion bell- t 8.ch yn flinder, a phenderfynwyd rhoddi cynyg ar ei fywyd. Ond nid ydym yn amheu i lawer 0 wirionedd ddyfod allan o'i enau, a chydio yn. 6!1 calonair, ac agoryd eu llygaid i weled ffolineb Wunaddoliaeth yn fwy nag erioed o'r blaen,. -j 1el, parodd gwaith cenfigen plaid osod cyn- t$yn *'w amddiffyn. Yn ystod deuddeg: t Wilynedd o'i weinidogaeth yn Mecca, yr oedd fe ru»ws o w^r o Medina, tref oddeutu dau cant a » ?er ° fi^diroe^^ i'r gogledd, wedi eu dych- y%d i'r ffydd, tra yn Mecca ar eu pererindod. f rhai hyn, wedi myned yn ol i Medina, a t"a. aenasant y gair am yr athrawiaeth newydd, ac Sawsant lawer i'w derbyn gyda phob parod- i ^ydd tneddwl. Daeth deuddeg o gynrychiol- t jyr oddiwrth y dychweledigion yn Medina, at y prophwyd i roddi i fyny eu heulunaddoliaeth, ac 1 gyxneryd arnynt yr enw newydd. Cyfarfu- ant yn y nos ar fynydd cyfagoa, gan dyngu ffyddlondeb trwyadl i Mohammed yn eu hen- wau eu hunain a'u teuluoedd. Ac fel y daeth perygl y prophwyd yn fwy yn ei dref enedigol, daeth ail genadaeth ato, yn cynwys tri ugain a phymtheg o bersonau, yn mhlith pa raiyroedd dwy wraig, gan fyned i gyfamod difrifol yn yr un man ag yr ymgyfarfuwyd y tro o'r blaen, a hyny i amddiffyn bywyd eu blaenor, a phawb o!rl ffydd newydd, rliag unrhyw ymosodiad o eiddo eu gelynion arnynt. Fel hyn, aeth y gymdeithas, na feddyliwyd iddi fod ar y cyntaf ond un hollol ysbrydol, yn un hollol dymorol.a gwladol. Yn ddyataw bach yn nyfnder y nos, yn y lie hwn, a hynylyn anfwriadol, y gosodwyd i lawr sylfaen ymerodraeth alluog y Saraceniaid, yr hon a fu am gynifer o fltynyddoedd yn ddychryn a syndod i'r byd. Yn mhen ychydig ar ol hyn deallodd fod yr adeg i'w lofruddio wedi cael penu arni o'r diwedd; ac wedi rhy- buddio ei ganlynwyr i wneud eu goreu o'u ffordd tua Medina, diangodd ef a'i ewythr yn nghanol y nos, tra yr oedd y llofruddion yn ei wylio wrth y drws. Ac wedi ymguddio o honynt am dridiau a thair noa mewn ogofau oddeutu y ddinas, nes i'r llofruddion roi fyny chwilio am danynt, diangasant ymaith tua'r nodifa ag oedd wedi agor yn mron yn wyrthiol ychydig yn flaenorol i'w derbyn; ac ar yr eilfed dydd ar bymtheg wedi eu hymadawiad o Mecca y daethant i olwg Medina, allan o'r hon y daeth pum cant o'r prif ddynion i'w cyfarfod gan ddwyn Mohammed i'r dref mewn gorym- daith orfoleddua, gyda phob arwyddion o'u parodrwydd i ymostwng iddo, mewn pob peth perthynol i'r bywyd hwn a'r hwn a fydd.