Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

O'N LLUESTDY AR ODHEU HIBAETHOG.

News
Cite
Share

O'N LLUESTDY AR ODHEU HIBAETHOG. AR ddiwrnod hafaidd yn Mai, pan wedi blino ar dwrf traed trafaelwyr, ac ar gnoc olwynion masnach, ac ymweliadau ymwelwyr, cymerais yn fy mhen i adael y Fabel Seisonig, yn yr. hon y p eswyliwn, am dymor, o leiaf, a thalu ymweliad a "phlant yr Israel" yn lie fy inab-, oed, neu yn hytrach nid yn nepell o'r lie hwnw. Wrth fyned, gelwais heibio i gaban bugail caredig i lochesu, gan fod gwres yr haul yn boeth annyoddefol; ac ar ol i leni yr hwyr ddecbreu ymgasgln, meddyliais inau amgasglu fy nghlud, a hwylio fy nghamrau am lety nos-: on o dan gronglwyd glud hen amaethwr cyf- rifol o dueddau Hafod Elwy. Ynn, nlaey byd a'i bethau heb fyned o dan ond pur ycbydig o gyfnewidiadau er pan y daeth o dan law y Crewr anfeidrol. OsCmai can' erw o fawndir gwlyb oedd yn perthyn i'r* amaetlidai cylchynol, felly lieddy w,oblegid nid oes yma neb yn credu mewn newid yr hen derfynau ;-caiff pob aber a nant drafaelio ar hyd yr un gwely ag y rhedent yn amser Noah Jones a'i gyfeillion. Derbynia Elwy ac Alwen bob rbyddid i ddolenu fel seirph ar draws y tiroedd ffrwythlonaf, heb i neb feiddio gofyn iddynt, "Pa beth a wnewch chwi yn bwyta cymaint o'n daear, ac yn ymdroi mor hid" Nid ymddangosodd melinydd digon digywil- ydd eto i ofyn am help ganddynt er ei hyrwyddo gyda'i alwedigaeth ddyngarol; erys yr anedd-dai heb fyned o dan yr un cyfnewid- iad er pan oedd Bess yn teyrnasu; ac nid oea yma neb a anturiai i'r drafferth a'r gost o brynu hadau er mwyn planu coed i gysgodi noethder y wlad. Ni welwyd yr un mvmwr dewr yn nesau at ymynyddoedd cribog hyn gyda'i allwedd gref er agor eu coffrau, ac i c'dwyn eu trysorau cuddiedig i oleuni dydd na'r un creigiwr c lIed yn ddigon diarswyd a diofn a myned i'r a^turiaeth o fyued i ffrae gyda'r creigiau dan- edd-gsyddyngwylieyfan. Dynion llonydd, didu rwg, a chalon agored sydd yn pabellu yma ac ni chafodd gwron y b las" (coffa da am dano) orchwyl gan- ddynt er cof neb sydd yn fyw. Ty i addoli yudin ydyw prif gyrchfan yrardal; acnid oes tafarndy yn anurddo y Ile, ac yn gwenwyno moesau y brodorion; ac yn ddlddadl, pe bydd- ai hull Gymru mor lan o droseddau a'r llecyn hwn, cawsai hull garcharau ein gwlad ddilyn esiampl eu brawd o Ddolgellau; a'r segur- swyddwyr eysylltiedig a hwy droi eu hwyneb- au diwrido am ryw orchwyl mwy urddasol, mwy cyfiawn a boneddigaidd nac i siio y gath am gefnau eu cy Igreaduriaid fo wedi dygwydd bod yn fwy antfurtunus na hwy. Hynodid hen breswylwyr yr ardal gan ,.I0 b ofergoeliaeth, a'u cred ddiysgog mewn bwgan- od hagron, a'u tyb mewn canwyllau cyrph, &c. Mawr oedd eu bofnau pan glywent y ddalluan, neu y ceiliog balch yn canu cyn haner nos—"Cyntafanedig angeu gerllaw!" Iiv barium.

CYFFES FFYDD YR UNDEB CYNULLEIDFAOL.

!LLANSAINT, GER CYDWELI.

CYFARCHIAD FR CELT.