Skip to main content
Hide Articles List

2 articles on this Page

GWEITHWYR LE'RPWL A EIIYFEL.

News
Cite
Share

GWEITHWYR LE'RPWL A EIIYFEL. Akfo>'wyd oylflilyHv.'rau at gynrvchiol- oJ. wvr y gwut-hwyr i gy far fod mown cvnad- leud yn Conceit Hal, ar no a W ener, v 3\ dd i gymerwl i vstyriaeth v mater pwvsii! uchod. pryd v darllemvyd y Uythyr ca ivnoi oddiwrfh Mr. Gladstone. Pywed fod yn dda ganddo fod v fath gyfaribd i gaei ei ^ynal yn Le'rpwl, v lie o i- hoH d'etydd mawrion sydd wedi gwnend Jlpiat gvda golwg ar y ewesti wn hwn. Yn unol a'cb cais, meddai, yr wyf g)da pharodruydd vn an fOIl i chwi air o gvdyindnnihid. Mae setyiiia potbau vn Cora (tltr¡iol. Cymi raf vr ohvg oreu ar y mater. Nï doywedaf fod y Llywodraeth yn beiaderfym>l o f> ned i rvfel, ohjegicl haeiaut Ilad yoynt. Ueir ganddvnt rai areithian heddychol, ond y niae uaw o bob deg o honynt yn arvvain yn utiiorigyrciiol i ryfel, ac wedi achosi i holl Ewrop gredu eu b«>d yn oenderfvno] i ryfel.. Os dyog- elir heddweh, ni tydd y dhdrh lleiaf yn ddy ledus i'n Llywodraeth am hyny. Cedwir heddweh, nid trwy eu trefnjant hwy, ond er eu gwaethaf. Os nad ynt yn golygu rhyfel, ueth maent yn olygu ? Pabam Y lUae diwydrwydd wedi ei bar- lysu, cyialaf umr Honvdd, trethoedd wedi cynyduu, a chynydd buan eto yn sicr, Ewrup a'n gwlad em bun murgyflVous yn dysgwvl am y gwaethaf? Paham yr ydyrn yn eynyddu mewn llygredd drwy ofyn o ddydd i ddydd, Pwy sydd dros ryfel a pbwy sydd yn ei erbyn, fel pe b'ai myned i ryfel yn annibynol ar yr achos yn beth y mae genym hawl i ddewis, a dweyd ie neu nage, yn union fel y dywed- wn "hectds o), Y r ateb yw, 0 herwydd y myn ein Llywodraeth adael y llwybr dyogel, a'n harwain hyd ymylon. Sicrhant ni nad ydynt yn bwriadu ein lluchio i lawr, tra, ar yr un pryd, yr ar- weiniaut ni yn nes, nes i'r ymylon. Yr wyf yn gobeithio na chawn ryfel, ond gobeithiaf hyny er gwaethaf ymddygiad ein Llywodraeth, yr hyn sydd yn gor- bwyso yn ddirfavvr eu gwag broffes o heddsveb. Yr wyt'.yn gobeithio am nad oes genym achos i fyned i ryfeJ-am nad oes genym bleidwyr—am ei bud yn an- hawdd gweled pa fodd y gallwn daro ergvd efTeithiol ar y gelyu—am fori llvwodraet-h a pbobl RWRSla yu dvoddef yn bresenol, a-f. nad oes yn eu plith v graddau o ffoiiucb a theimlad drwg agsydd yu 11) wodraethll, Did, mae ) n wir, y rhan luosocaf o'ti cenedl. ond eto, rhan bwysig; ac yn ddi- weddaf, am f..d ein Llywodraeth yn gwel- ed nad y'm yn unol, ond yn rhanedig, fel teyrnas. Ond erbyn oil, nis gall y gubaith fod ond yn ansicr, tra y myn ein Llywodraeth rodio gyda'i ftaglen o gylch yr yntort'a pylor. Mae yn rhywyr i chwi dd'huno ati, tel y gwnaeth y wiad ddwy- waitb o'r blaen i rwysstro y Llywodraeth megys y gwnaeth vn ngwyneb atebiad v Llywodraeth yn 187G o barthed i'r ci-eu- londerau yn Bulgaria, ac oddeutu pedwar mis yn ol, pan y gorfuwyd v Llywodraeth i weitbredu modd y gallai Arglwyddi Carnarvon a Derby gydweifhio a hwy, hyd ues y gwelwyd fod ton a rhif y cynrycliiolwyr Seneddol y fath a'i gwnai yu ddyogel i gael gwared o'r ddan. Yr hyn wyf yn olygu ydych yn fwriadu wneud yw, (I), Protestio yn erbyn rhyfel. (2), Argymhell i roddi heibio rhyw goeg resymau yn erbyn i G-yaadledd gyfarfod. Yr wyf yn gnlw y rhesymau a roddir gyda ei in enw Eiurop yn goeg, ond nid yw, ac ni wna Ewrop uno a ni yn hyn. Yr hyn sydd i ni i'w wr.end yw cadw gwyliadwr- iaeth eiddigus dros ryddid yn y Dwyran?, a gwylio symudiadau Rwssia ac Awstrit, a'u gwrthwyiiebu pan f'QDt allan o Ie. Ni5* gall nn gnlln yn Ewrop wneud hyn. Y n3 a yn mlaen i ddangos nas gallwn ni sydd wecli gwrt-hod dweyd gair effeithiol dros ryddid, ac Wtdi YlIlfuclJluui ar ysgrif- enu liu o wrihdvstion, IIHd vdynt erbyn hyn yn werth y papyr yr ysgrifenwyd Z7, hwy arnynt. Mae ymddygiad ein Llyw- odraeth yn arwain yn uniongyrchol i adnewyduiad cytundeb cydrbwng y tair ytrberodraeth. set Germani, Rwssia, ac Awstria; ac hwyraeh mai y peth cyntal welir fydd Awstria mewu meddiant o Bosnia a Herzegovina. Pan yu gofyn am resymau dros ei ymddygiad, ni cheir ond atebion gwag ac amwys. Morgyinewid- iol ydynt! Yn awr, amddiffyn a dyogelu yr "ymherodraeth Dyrcaidd," yna "dyog- elu buduianau Prydeinig," ond yn awr y cri yw "arndditfYIl cytundebau," tra ni ein hunain vn eu tori drwy anfon ein llynges i GlIlfor Marmora yn amser hedd- wch Pe y dywedunt yn bendant beth y maent am wneud, yna byddai yn bawdd gwybod pa t'odd i ymddwyn atynt. Fy nghyngor, meddai, yw i chwi ei siarad allan, a hyny yn fuan, os ydych am am> ddilfyn eich enw da a'cb gwlad. Mae ein sefyllfa dynthorol, meddai, yn bwysig. Cyfnod rhyfel gododd brisoedd ein bara a'u cig, &c. Edrychwch allan am ragof o drethoedd. Diangasoch chwi, y gweith- wyr, y tro yma yn o rad ond daw arnoch chwithau. Daeth y Llywodraeth uchel a balch hon i mewn gyda'r broffes o dalu dyled y Groron, ond yn hytrach na hyna, dewisa adael i'n holafiaid diniwed swm chwanegol i'w dalu. Am danaf fy hun, yr wyf yn benderfynol i wrthwynebu hyd y dhvedd ymddygiad frol ac annynol ein Llywodraeth. J. M. P.

CYFARFODYDD MIS MAI.