Skip to main content
Hide Articles List

3 articles on this Page

Advertising

NODIADAU WYTHNOSOL.

News
Cite
Share

NODIADAU WYTHNOSOL. UNO syniadau crefyddol pvvys- icaf ein gwlad yn ystod y deng mlynedd divveidaf ydyw y deffro- ad a geir yn yr Ysgol Sul deffroad a gadd ei achlysuro gan amrai ddylanwadau amgylchiadol pwysig, megys y sylw a delld i'r Wers Rhyn gwlad wriaethol, yr annhrefn a geid mewn lluaws o'r Ysgolion Sabbothol, a'r gwaith di-nod a di-lewyrch a ddygid yn mlaen ynddi y prinder o athraw- on cymhwys ac ymroddedig ac anwybodaeth pobl yn eu Beibl. Mae y deffroad hwn wedi medd- ianu Ysgolion Sabbothol holl enwadau crefyddol y Dywysog- oeth i raddau mwy a llai. Mae'r enwadau cryfaf yn llawn iawn o'i ysbryd a'i ffurfiau, Ni bu yr Ysgol Sul o'r blaen yn cael ei chodi mor uchel yn nghynulliadau mwyaf yr enwadau, ac yn fater pwyllgorau dewisedig a phenodol, ac yn cael ei gweithio wrth gyfun- drefn, a hono o dan arolygiaeth swyddogion medrus a doeth. Yn y deffroad hwn y daeth yr egtwys i deimlo o ddifrif ei rhwymedig- aethau tuag at yr Ysgol Sul mewn ffordd o gynhaliaeth, yn ogystal ag mewn ffordd o addysgiaeth. Ei ffurf ymarferol bwysicaf ydyw ei harholiadau blynyddol, yn lleol, cyfundebol, ac enwadol. Mae i'r deffroad hwn ffurfiau llai cyhoeddus, megys ei ddosbarth- iadau Beiblaidd, eiddosbarthiadau o athrawon, ei ddarlithiau, a'i gynllun wersi, ond mae'r oil o'r rhai hyn yn c'ydweithio yn ffafr yr arholiad ac a mean yr arhol- iadau yw, nid er cefnogi cystad- leuaeth mewn crefydd, ond er tynu allan alluoedd a chodi gwell pobi mewn gwybodaeth Feiblaidd i Eglwys Dduw. Gwrthwyneba rhai yn bendant ffurflenau yr Ysgol Sul, am fod yr egwyddor o gystadleuaeth a gwobrwyon yn "J b d'od i mewn. Credant mewn crefydda er mwyn crefydd ei hun, ac nid er mwyn y wobr. Deallwn fod rhai o r sawl a gy- merant y safle hon yn derbyn tal am wasanaeth crefyddol hefyd. 0 braidd, mae'r ddadl hwn yn werth i ymboeni yn ei chylch. Mae genym ddelio a pobl ieuainc, ac mae arnodau datblygiad y meddwl ieuanc yn newid, fel mae'r hyn sydd yn anhebgor iddo mewn un cyfnod yn d'od yn rhwystr iddo mewn cyfnod arall. Bid sicr, mae genym i ddysgu ein pobl ieuainc fod cymhellion goreu I crefydd ynddi hi ei hun, ac nid yn ei hamgylcbiodau ac wrth roi gwobrwyon a chyfoethogi y cof, mae genym i gofio am gydwybod ein plant a'n pobl ieuainc. A siarad yn fanwl, mae gwobrwyon yr Ysgol Sul yn nglyn a diwyll-1 iant y deall, ac nid a disgyblaeth y gydwybod. Mae bywydmoesol da a'i wobi ynddo ei hun o hyd felly ni raid ofni y bwgan o gys- tadleuaeth yn yr Ysgol Sul. Mae prif siarad y dyddiau hyn yn troi o gylch athrawon yr Ysgol Sul; ac mae hyn o bwys, oherwydd mae athraw da yn angenrhaid i Ysgol Sul lwyddianum. Ar yr un pryd, nid ydym yn sicr fod y siarad hwn yn cael ei bwysleisio yn y modd doethaf genym. Y prif bwnc yw Sut i ddysgu ? Yn ngwyneb. cynydd mewn addysg a gwybodaeth, ac yn ngwyneb penrhyddid rhai gyda'u golygiadau duwinyddol a Beibl- aidd, mae'n bwysicash i ofyn Beth i ddysgu ? na Sut i ddysgu?' Ail-raddol yw'r olaf, y blaenaf yw y pwysicaf, ac mae'r sut' yn e1 werth yn dibynu ar beth a ddysgir. Cadwed yr eglwys ei llygaid ar hyn yn y dyddiau presenol; ac mae cen- hadaeth yr Y sgql Sul yn fwy dyogel yn llaw yr hyn a ddysgir nag yn llaw y ffordd a ddysgir. Yr ydym yn cydymdeimlo ag ym- berfteithiad ein hathriiwon a'u gwaith ond condemnir l:yny os canfyddwn fod matenon b: n" >d<)l .J crefydd va derbyn anfantais a .¡ chan. Dosbarth nodedig am eu gwerthfawredd cymeriad da cen- edl ydyw ein hathrawon SnbbotLol .tJ. 11¥' ymroddedig ac ysbrydol. Prin mae eu henwau yn cael eu gweled yn nyrchafiad cenedl. RhoddiF lie i'r fam, ac i'r pregethwr, ac i'r diwygiwr, ac i'r bardd, ac hyd yn nod i'r cerddor; ond anfynych, os byth, y sonir am athraw yr Ysgol Sul yn y rhestr fythwyrdd hon. Modd bynag, mae iddo ei Ie, ei le hanfodol, a'i le anniflanedig hefyd. Meddylier am ei gyfleustra, ac am ei Lyfr, ac am ef ddeiliaid, ac am nacur ei ddylanwad, yn nghyd a i chanlyniadau—yn wir,o angen- rheidrwydd, mae dyn fel hyn a llaw uniongyrchol ganddo, nid yn unig yn neffroad cenedl, ond "Cl ogystal yn ei ffurfiad a'i sefydlo rwydd. Ar ol ychydig o ystyr- iaeth, hawdd yw gweied mai y dosbarth mwyaf hunan-ymwadol a didrwst a dilol yn ei weithgar- wch mawr ydyw dosbarth athrawon yr Ysgol Sul. Nid oes son am enw yr athraw as ychydig iawn o weddio sydd drosto, os na weddia drosto ei hun, yr hyn a wna yn sicr. Efailai yr anrhega ei ddosbarth ef a Beibl ac emyn-lyfr ar ei ym- adawiad a'r He ond eithriad fydd i'r un dosbarth wneud hyn ar ei arosiad yn y lie a chyda'i waith. Mae'n wir, y g'vneir hyn ambell dro, ond ambell dro yw'r hanes. Meddylier am y cyfrifoldeb sydd ar athraw. Rhaid iddo wrth lawer o ragbarotoad gyda darllen ei wers a threfnu materion ei wers ac ar ol gwneud hyn oil yn ol ei ddawn, a'i gyfle, a'i gy- northwy, ca lawer iawn o bryderon yn ei throsglwyddiad i'w ddosbarth. Mae rhai o honynt yn absenol; ereill o honynt yn ddiweddar yn d'od i mewn ereill 0 honynt yn siarad a'u gilydd ar 01 d'od i mewn ac ereill o honynt yn lied hurt i dderbyn a chofio a deall. Y fath amynedd sydd yn eisiau oddef ar wr o'r fath safle, a'r fath ddyfalbarhad, a'r fath gyd-ddioddefgarweh. le, dywed- wn eilwaith, gwr Duw yw athraw sydd ag iddo le anrhydeddus ac anhebgorol yn mitblygiad bywyd goreu ei genedl ac er hyny, gwr ydyw sydd yn cael ei weled felly gan ychydig a'i gydnabod felly gan lai o nifer na'r rhai a'i gwel- ant. Nid yw hyn, bid sicr, yn digaloni y gwir athraw, oherwydd mae ei ddyddordeb a'i wobr ef, nid yn amgylchiadau ei swydd, ond yn ei gwasanaeth. Mae fimryw well'aitpu yn ddymunol ar hyn o bryd er effeit'iioldeb yr Ysgol Sul, megys gwella ystafell )edd ar gyfer y plant, mwy o ddefosiwn crefyddol gjda'r plant, yn nghyd a digon o amrywiaeth, a'r oil yn fyr ac yn flasus cydraddoliad y dosharth- iadau, gwell cyflenwai o athrawon parod, &c. Ond y ddau beth yr hoffem alw sylw neiilduol atynt yn awr ydynt cenadaeth yr Ysgol Sul, ac ysbrydolrwydd ei gwaith. Y mae'n bcsibl addysgu plant a phobl ieuainc yn yr Ysgol Sul yn y fath fodd na byddont yn gweled gwahaniaeth rhyngddi a'r ysgolion dyddiol. Hollol secularaidd o ran ysbryd ydyw addysg Feiblaidd ambell athraw. Gwir fod crefyddolrwydd yn y geiriau, a dyna'r oil; ond mae hwnw yn grefyddolrwydd marw i bob dybenion ym- arferol. Ofnwn fod rhat athrawon heb gymaint ag unwaith roi ar cldeall i'w dos- barthiadau fod ganddynt gydwybod, a dangos wed'yn y modd mae dysgeidiaeth y Beibl yn cyfateb i ofynion moesol dyn. Prif nod yr Ysgol Sul yw achubiaeth ac ac adeiladaeth yn Nghrist Icsu, Pa nifer o athrawon gwerthfawr a geidw hyn mewn go!wg o Sul i Sul ? Clywsom Plenydd yn adrodd am athraw yn America a ehanddo bump o feibion yn ei ddosbirth, ac yroedd" y pump yn ddigrefydd. Penderfynodd yr athraw fyned a'u hachos at Dduw o diydd i ddydd, a da'iodd ati heb un argoel o lwyddiant am rai misoedd. Un nos Sab- bath, gofynodd y gweiniJog, A oes yma rywun wedi aros ar oi ?' Oes,' meddat llais, mae un yn y frn hon.' Ar ol biarad gair a liwnw, golynii eilwath, A oes ych- waneg yma? 0:s,' n-edd llais, mae un arall yn y fan hon/ Dioich iddo,' meddai'r gwe'nidog, ac we Ji siarad a hwnw yn lion ei ysbryd, gofynai y drydedd waith, 'A oes un arall ymi ?' 'Oes,' meddai Hais, 4 mae dau yn y fan hon.' tirbyn hyn, aeth yn gyffro drwy'r gynulieidfa, yn siarad ac yn ddiolch ac yn Amen. Y bedwaredd waith' dywedai y gweinidog, A oes ych- waneg yi-na ?' ac wele ddystawrwydd ac edrych ac ochain, a diolch, ac yn nghanol v fath gyffro, cododdyr athraw ar ei draed, a dywedai gyda nerth dwys, Yr oeddynt hwy yn barnp i fad,' ac ar ol chwilio caf- wyd y pumed yn y lobi. Uyma'r ysbryd sydd yn eisieu yn athrawon Cymru heddyw —mwy o'r censdwyr i fyned ar 01 y dos.- barth, a mwy o ysbryd dyfalbarhau mewn .weddi ar eu rhan, a chredu yn sicr yn sicr yn eu troedigaeth. Yr oeddvnt hwy yn bump i fod,'

Ebbw Vale.