Skip to main content
Hide Articles List

11 articles on this Page

Advertising

Yr Argyfwng yn y Fasnach Lo.

News
Cite
Share

Yr Argyfwng yn y Fasnach Lo. YCHYDIG OBAITH. 30 y Cant 0 Imf -bwynt Datgamwyc? boddllomrwydrf drwy- hoIl Dde- 'ht-udir Cymru nos Sadwrn pan ddeu-wyd. i uybod f ocli yr argyfwmg yn y fasnach lo wedi pas:o„ Ar 01 hir ymddladleu, darfu i gym- ryr&iolwvr Y plIeistri m gwejtbwyr, oeddynt wedi me:thill dod yn agosach at eu giiydd ar bcwnc yr isafbris neg a ddaethont. dktydd Gwener, gyt-uno eu bed1 i ofyra ,-i. bersom arani- 'y by-nol i ben le-d r>: pa un a fuasai y pris gwerthiaaoi cyfart1.1 i isafbris o 30 v carat, tiwchlaw sáfcn 1870 yni 13s 3c y dymeil, f.o.b., cymygiediig gan y gvveithwyr, men I 1251 3c, f el y cymygid gaaTy ffieistri, men. a, gawsai fed yni rhyw, hris: arall rbwnig; y ffigyr- au hyny. Y mae y c\ tumdeb fown. ar r teler- a'U fod' y cwestiynau ereill d dl i'w t>enderf)PU, cil ga,n fad! y perchtniyn i burwl i bwrdd cyrriMLl gyda chdn.er a anl1.i.bym1..q"c i'r N-r roi htnbio ell ha A! i did r r' lo MAIM, y pywtiau rawyaf pwysdg a, erys y y prig, a deLr gan y gwenhiwr am. ei JO, AC ••UI y cyturdJeb. M-ewn rhai y sty rem. yr redd'^ynadlead y Sadwrri yn adgonc un. o ddiiwrntc-dam olaf 1891, pan g^nialiodcfli cydbwyUgor y Raddifæ eu cyfarfodydcl yn yr Ansel Hotel, n orkiu bach, boren Dydkll CaJaaa- y cafood cy- timfleb 1892 ei fabwj'si-adu,. ac i streic gaei ei hatal. Y p-:mc mawr y pryd hivnW oeddl P& bercentage yn y A-"th-.vr pa. •sal g}-nrychic!i swlTt o n -1. og:olia11 yn rnhis y glo. Cynvg'c 'd v p«rch.ni~on S y cant, tra y daiiai y g",VL.ltivAyr allan an-i 10 y caiit. yr hwi* oeddynt \v^d« er fa'vnhau yn }stod"cyfno.:i byr y Scate flaepr^ro-f. y ffigwr a benderfynwyd aroo, f<»'d bym?; ar y diwedd', oecM 8 3{, Yr OPdldl y } n 8; yrRd'r:ni<l am' ddvd,r R?»^ n < -> r h tèbyg, ond nkt oe-di yr argyfwrjn: nac^ fr f cJ, yni g-vma.int aï bed 0 bosibl vm ddenUpdTy pe methai y pleidiau ddo<l. t d'ci-crau, y buasai ?■, -.i'- oedd. Buasaii' y rha.i a ymKMabynenit axnynt yn chiWjiddo y cyi'ainiswimi i 500.000. Gail- asai Mr Jones fyn.- ii n mhellach. ac ych^w an- egu y mdoeddl lawer cyflogiediig ar y rheil- ffyrdd', ac mewn gwahanol: wieathii'eydd ddefn- ydidiant lü. y rhai ni anent welithllo, t-ra byddai i'r streic neu gload allani barhan. Pan derfynodcI: y gynadledd., ni d'dairfu i gymrychiolwyr y roeistri na'r gweithwyr wneyd ymdrech i guddiio y Uawenydd a deimlent o'r diwe id wrthi v symiudiiad' sylw- 'edidbl a, wnaed tuag, at gyrhiaed'd dealidwr-1 iaeth yn yrhdl gw'estaynau. mewn dadl. Nid ymddtngysifcd hvd y cyturxJeb wedi cael ei yr hoil. gwfstiynau mewn dadl1. Nidi ym- ddengys. fed: hyld y cytundeh wedli- cad ei bendeTfvnu va derfyriioi. Pain ofynwya i Mr Wm, Jenkins yn mghylch. y pwynt, cynghcrai efe yr vmholyddi i fyned at bwyllgor y gweithAvvir. DeaJlwn fed pob aelod) oir pwyllgpr hwnw o biaidi- cyitunriiebi am dair blynedd'. a chymieryd: i ystyriaeth. wrth. gvvrs, tod y cwestiynau ereill yn cael en treinu yn fcKi'dhaol. Nid yw Cynghor FfeÔeTasiwn Glowyr D-ebeudir C'vmru -vn hodlol foddlon- gar i weithxedl o eidi.io> Cyngrair Glowyr Prydain: Fawr, gycli: pha; un y nuaent yn un- edig. Yo, [898 aeth. glo.wyr Deheud!ir Cyna- mi-gytunidsb ar percbencgion nas gallaii der- f\nu hyd y 31 ain o Ragfyr diweddlaf..od'di- eithr mewni aimgylchia.dau nsillcliuol. y rhai ini r \z ydi:.iasant. Y flwyddyn ddilyncl aiwydd- o li Cyngrair Pryda-in Fawr gytundeb sydd yn rhedeg, i didiwecM y flwycldynni hon. Gan fed hyny felly, ceis.iasanit, yn nghynadc. ledd So'Uthport i atal y dosberlrth i wneydl unrhyw gytrnd-eb fuasaii yn. rhedeg tubwnit iV 3 l ain ci Ragtfyr nesaf, mewn, trefn i ymyr- iadJ eyff gael ei wneyd yn mares yt Ffed'erasiwn. Yr oeddl cynrychiolwyr De- heudir Cymru yni teimlo. os cedld y Gyngrair F awr mor awyddlus a llym. ar ymyriad cyffred1- insol, y gallaisai y Cynghor fed wedi gwneyd eu cytundeb i gydklierfynu ag eididci y Raddifa Lithrol. Fel y mae'n wybiydd^s, cafod^d penderfyni.ad) ScutbpcHt ei gyfnswiid o fod yni "gyfarwydldiydi," i fed! yn "gymeradwyaeth," ac nidi yw Cyngra.ir Deheudiir CYill/rn yn tu- •eddiu i weithredu ar y giymieraidwyaieth bona I os gallant garel yr hyn a ystyriant yn gytun- dieb teg ami dair bivnedidL By:ddi cyfarfodi, nesaf pwyllgora-ui y mieistri a'r gweiit-hwyr yn c^rddl dydd lau. nesaf, er ymdirim a g'weddiill v cvmygion osocfwTd gerbron gan y perch.en- cgiom o:

ANGLADD DEON TYDDEWI.

DAVID HOWELL.

CWMTWRCH.

-I NOD I ON MIN Y FFO-RDD.I

DINAS, RHONDDA.

-------," HIRWAUN.

( HIRWAUN.

LLWYDCOED.

DERI.