Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

." Wedrcsia.-Gomer Jones,…

< PENOD VI. j

:o : EISTEDDFOD T ABERNACL.…

News
Cite
Share

:o EISTEDDFOD T ABERNACL. HIRWAUN. (Parhad.) Lietlii.—Can belled ag yr wyf wedi'm dysgu, gan ei ewythr y magwyd) yr ymadaw- edig yn Llwydcoad, ac nid gan ei rienL Can ddesgrifiadbi. dyner yw bom, a.c amlwg fod y Ixtrovj! yni aiksabyxMus holloi o'r ym- ad'awedig. G-wntu gerdd goffa deilwng Onibai f<xi ei gwiell at iaw. Y mae ei saerni- aeth yn diiiffygioi, ac yn amddifad oV enetn- iad aweiiydkiuL sydid' yn noxifwe«Jidu goireuon yr ymdroeh horn. Hen Wftv ei Goi%>.—Can ddes- grifia>ibd etc, ac yn codd, yn txi-ch yn. Siifon.y g-wic far(M nafr Ltg sy<bi wedd' derbyn em sylw. Y mae manyVJer hanes a nocH-edd- ion yr ysnadawedig; ynudi inor gyifiawn nes y mae yn safon, genym i famu ffyddlondeb i'r w testy ni. (iwr Gofidus.—Can dyner a barddbnol. AdKvaena'r bardd hwn fanyldex hanes a nod- weddicn yr yimadiaweddigi, a chana ei hanes yn dlws; a phruddgiwyfusL Gresyni idda ddweydei fod, yn "ffri" nid yw 'ff'ri' yn air Cymraeg o gwbl, er yr arfenr ef yn lie y gair Seisriig "free," nidi yw yn hiaeddu lie mewn can a djeilyngdod horo. Nid da, ynoch yw arfer geiriau fel "n-iwinos," "dwysaiir, etc. Ymddangosant fel pwysau ar yr awen. Nid ge-iriau ond syniadau bardldaniol. Can dda yw hon, ond rhaid iddii ymnfealidxia a rhoddi lie i'w rhagorach. Deigryn Cyfailh—Dyma, lawysgrifem nas gwelwyd ei rhagorach, a barddoniaeth, o'r fath areiu. Pe cadwai yr awsdwr ytn yr un cywair ag y dehcpeua yn y llinellau, cyntaf, diau gewyf na fyddai yn ymgeisyldd pexyglus dawn i enillwr y wobr. Ond newiododd ei fesur, a mewdddodd'! ei yni bardidaI)¡¡)l yr un pryd. Nid ydyw ei dd.-esgrifiad' o g_vs"}drtiadr- au cerdidoTol yr ymadaweddg yn deibvng. o'i hanes. Hefyd, nid yw arddull y ddian ben- ill olaf yn gy!meradwyL Siaraclia af.t marw ynddynt. a.c mid am y maTW, fel y dysgwylir mewn ce'rdd goffa. Dyma, enghraiift di theithi: Llwybrau dyffryn gast}ngedddin\7dicl Gerddai'n dawel yn y byd; Lie mae gras a gastyingeid'dnmddi Fraich yn mra-ich yn rhoddon nghyd; Pan yn dilYIll troed y gwanwyn Cav.Ti. yn amJ. jaw n: e, hyn Fwv oi flodan yn y dyiVryini Nag, ar golpa, balch- y b ryn" Mel us iawn. Deigryn o Gareddgi vvydd.—Can alluog, wedi, ei hysgrifenu gan law gyfarwydd. Nid yw mor gyflawn o nodwecldion yr ymadlawed- a rhai o'i gydymgeiswyr, oind peithyna i 'r dosbarth, blaenaf o farddoniaeth; y gystad- leuaeth hon. Cedr ynddi arvvry w ansodd- ei.fi.au wedi eu dtefnvxJdia yn unig er mwyn mesur ac od1: ond er hyny v ma,el hon wedi gadiael argraff ddc-fn ar fy meddwi. Ap Tubal.—Can ra-gorol lawn o'r faTdd- andaeth oreu, a: r ff yddlandeb mwyaf didram- gwydd^ Ymaila'r bardidi yn ei> waith .gyd'a.g egnd aAvenydftol, a gw'dsga ei. feddylian mewn anViidl goeth a d'vrchafedag. Y mae hwn yn gadfridog yn mhilith awenydxiion. ac at y blaen 0 gryn dipyn ar bob un a enwas^OTi;. Dioddef a'r gan, fc hyim- otddliwrtb bettb an- egluTder. Y mae diffyg ymdrech, wedi bod yn nglvm a'r llinellan canlynoli i ooodJ en syn- iadau allan yn eglur a gloew: "Ad\va,€!n<a.i r Gwr fu ym a, yn (Vynthesu Y beddirodi oer 'a d'ui i odynolryw, I neb yw ail aim gariad at yr le.-iu, NeSi dcianc atcp i, dragwycMbl fy'w:" [Tariad! at yr lesu yw ei; adnabodi; a'r ffordd adknabodi yr lesu yw Ei garu; ond' yn y llinellau ymddJengys fel pe byddai r Gwr fu'n cyraesu r bedd y:s riwv.iun gwahanol i'r lesu a gara £ Herfy-d: "Rhy anhawdd ydbedd cymhell ein calanan I gefnu arno ger y benMrod elu; ( .Ar lan lorddbnen ddofn, yn swn y tonau, Wynebai'r diymhangar gyfaill cu." Pa symwyr son am anhawsderau ymadlael' oddawTth y bedd; ac yn y ddwy linell i>e;saf yn llamu i ystafell yr ymadaweiddg i wran- daw arncn yn canu "Ar lan loirddlonen Qdofn" wrth fa.rw. Rhagoriaeth y gan sydd yn ein goirfodii i fanytu fel hyn. Dyma bencll fel enghnaifft. o'i theilyngdodl: "Y gedriaiu coffa mewn myin.wentydd miuddon, 'Er yn ge.rfiediog ar y marmor gv\'> rs. Mae rhwdi blynyddlau hdrfadth, er mor ddrud- ioni, Yn chwaJu addumdadiau v rhai hyn. OnrU aros fyth yn ffyddJon i'w hedmygu, Ar femrwn se.rc.h ddffuant, er coffhad, Wna'r egwycklbsrion. a wnai hwn ddatblygu Yet un. a symudiad.au calon. gvylad." Hadqdrinwn-Can, odiidbg ragarol yw bon. M&e mor bur a goleuni, mor dd'i- diramgvvydd ag afea-Ig ax, wely o' .raia.n, mbr ■ddesgriiiadal air testyn, ac met dtyner a deigryn. Yr ydiym wedi ei d'arllen lawn dn^sin o weithiau, a dieil yn, ei bias, pe dar- llenid hi ddwsin o weithiau yn y dydJL Nid yw yr ymadawedig )m Gerub nac yn angel ganddo, ond cymysga ei hwimJ yn briodol i d'ynu (Iltrlun o bono yn ed safle yn mhlith aTweioydddoo oerddoxol Cymru, ad hanes fel CriiStiom, dyngaav;r, cvfaill, tad', priodl, a1 chymydüg. Nid oes ganddo un liiw yn tynu odfcbiwrth werth, lliw arall. Y cyfan- i i an,- waith c}flawnaf yn yr ymgyrch. Ei darllen igyd yd)"vir unig syndad cywir o'i rhagor- iaethau, ond dyfyrewn yehydig: "Hen ardal Llwydcoed, ychwanegol fri A rotddodd genedigaeth hrtvn i ti; A phan i Hirwaun yr arweiniwyd ef Gan -law! Rhaglumdaeth, diidg.anis^nioJ nef, Fe dynodid' ar ei 01. serch, a mawrhad, A dymiroiadau goreu, caloni gwladi. Nis gaJtl rhinweddGJ 1 yvv\d guddio'i huni. Ddim ataJ ei wasonaeth rhag y byd, 'Roeddl yndidSo ef amlygrwyd'di seren gun, Nis gall rbinwedidb 1fytwyd: guddio'i hun. Pan ddlaeth, y diwedd-, gwa^vr \t olaf dldydti, I daflui dirosto ed chysgcxiiion; pruåd, Gwyneb.aÙ glyru heib arwydld unrhyw cffn, Gan ganu'n ber "Ar lan lorddbnen ddofn." BydtJ adgpif Mr am dano yn y wlad.„ Ni ra.id i'w feddrodi ef wrth, faern, coffhad, Fe gododdl hwn^v ididit/i hUOi tra/n fyw, 0 ansawdid gweill na'r graig galeta'i rbyw. Gwasanaeth fTydfcilora \TH E.i win!lan Ef, A gydnabydddr gan y byd' ar Net Fel y gofgolofni oraif, bodda/i phiydi, Orcesa fednii cof mynwentydd byd, Aur yw. hosa Er hoffed fyddai genym. wobr- wyo "Hen Gyfaall Vly'n ei Gofio," "Deigryn Cyfaiil," "Gwr Gofidus, "Dedgryn at Garedigr. nsvydd." ac "Ap Tubal," rhaid i'r cewri hyn 1 rcdldi lie i Hadadrimom i ddyfod; yn mlaen i gvmiSfrydi medkiiiant, o'r wobr, y owdyti, a'r clod, am y llmeliau coffa goreu i'r diweddar R. H. Morris, yn T aberniacl, HinvaiM?,' N-rxkttig. 1902. f I AT aJr Val" a N. :0:

!COROXT CYMDEITH AS VR 1AITRJ…

RH'EOLAU CdYMDElTHAS YR IAITH…

Advertising

0: !H UN AN LADD I AD MIlAYR.

I I-:0:! UN TROWSUS RHWNG…

: o: Y Rhagolwg Wleidyddol.

Advertising