Skip to main content
Hide Articles List

15 articles on this Page

- TR.O YN Y GOGLEDD.

Y PARC.

News
Cite
Share

Y PARC. Mae gwraig weddw (n"d yr un a nodwyd) yn byw yno. Yr oeddi ma.m yn gyd;naLyd<his a hi. a chawsom lefrith a "Llaeth enwynl yn Uith amvyl," (fel y cynghaneddodd rhyvain), er nnvyn, yr amseT gvnt. Ar yr aelwyd yr oedd bachgen tKxrbgoch a anwyd 13 mlynedd1 yru ol, pan oedd c, ei fami newydd gladidtvei rhiaint, a'T gwr TO gorff y n y ty, a y plentpa uwchben ajch. ei dad. ddydd yr angladdl Hi a. brofoddi "Farnwr y wedtdw" yn unol Gi'i air. Edrycha beddyw mor su-iol a. blodiau Ebrili. Svedi'r dymbestL Diati fod rl-;ai o ddarlleowyr Y, fDaiian7 vn cafio gvveded1 enw y Pare o'r blaen. Cy-. meraa bei-toclau i adroddi hanes y Uofaidd- iaethi a. gym«rodd: le axy tir hwn tua 1877, rv w flwyddryn cyn i fy nhad,, a'm mam dJd^odl 0 Arthog i fyw i'r gymydogaieth. Os cofiaf yn ia wti fel y'm hysbyswyd, yr oeddl C j y llofrudd, ,nt"v\-ydd briodi a, diod i iyw i'r Pare. Mencfo ieiianc o'r Brithdir, ag oedd wedi d''od' i o,.d dmyddo yr uni adieg, yn d'üd ytio i~w boena yn nghylch ei chyftwf y naill nos ar 01 v llall. Yntau, o'r diwedd, yn cymeryd arf, g.anei tharo yn fanv. Tori bedd iddi o fewu terfynau ei fferm ei hun (llawer oeiniog ai gefais am ddangos bedd S—— H--— i Gymrya Saeson). Son yn ynwiaerfu fod, S ax goll—rhai yrti dweyd! ei bod wedi myned i'r America^—ereiil, i'r De—ereiil yn ofni'rgwv.lJethaf. Son am gael ccwn gwaed. C——" yn myrted yni ai>:e,v- mwyth, ac ym codi'r cowff o'r ac- yn ei ddarrno yn fan, a'i daflu i'r afon, lie yr oedd! nif nxawr ar y pryd), gan dybio y buasai pcb oiion o'i anfadswaitih' yn myined o'r golwg am byth. D)-n-ion, wrth. bysgota, yo canfod braich yma, morddwyd acW, eymial diraw, etc. Yr oedd y gvvr llawruddiog gyda'r criw yn cbwilio, ac yn casglu'r diamau yn nghyd and pan ddangoswydi iddo y pen wedi ilechu mewn. cilfach v.irth eti dir cl, ac ar gyfer y Fron;goch—cartxef fy nghyfa-ill Ceumogr-ni fynaii, edrych Y'[1. ei wyneb. "Wn: i ddalia nhw fo ?" meddai wrthi rywi-in. < £ Yx euog' a. ffy heb neb vn ei erlid, onide? Drwgdybiwyd, dialiwyd, profwyd, crogwyd ef; ac y mae dam o hen garcha.^ ei ddiiert- yddiad yn aros eito ax fryncyn uwchben, y dref. Nidi rhyfedd i'r duWiol a'r anfarwol Cynfaen ddweyd, wrth d'd'od' i ohvg y Pare, iiynyddoedd wedi hyny: "A dyma'r Pare Rhyw le d-r-wt-g iawn yd'i hwn, ynte ?"' Pan ddaethom ni i fyw i'r ardial, yr oedd v, wlad yn llawo o draddodiadiau arn ysbryd- ion a. welsidmewrli gwahaivol faaau yn nghym- ydogaeth y Pare. Poenid ni yn yr ysgol yn nghylch ysbryd S——- II Yr oedd fy a,had yw diyfod adref yn, hwyr dirwy Goedi y Pare. Nid oedd' erioedl wedi gweled ysbryd, nac yn: credu dim mewn chwedilau o'r fatlx Cerddai yn, ml'apn byd Iwybr cerygog yn ridiofny nas d'od gogyfer a'r maic y claddafld y corff, pryd y clywodd. swn fel gwn sidaii yn yr awyr. Meiddioddi droit ei ben 1'! gyfeiriad y ll-ecyn:, a gave!a i ffurf dynes hardd yn arM esgyn o'r bedid i'r awyr. gyda. gwn glas goleu am dand, a tbeitnlai ci wallt 1!1 1!1 crych yTT) sefyll fel gwrych draefnog; air ei ben, a ch^ys oer yn ymda-enu drosto. Wedi dyfodl ato ei htman, sylïreddblodd nad! oedd y cyfars ond canJyniad d&il c.rin ym rhuglo kyd j oeryg o flaetn awel o wynfc. .Yjp «e*idwii inau yn pasio Ty y Pare iyw 1 ->, t dro ar awr ddiweddar, wrthyf fy htaii, pan nad oeddi neb yn byw yna a cMyw-wa swn fel pe bai haner dTf-sin o ddnimon yaa yn elodidiof am ili-yscrait Ffoais nexth fy nhraed;, ac ni plirvsyiiais nes oedefwn yr ochr a <fefrws cartref. A boreu dranoeth y cefais dt'tj^angliadi ar y svvii peibio, pan weiwxj gfeffyi y dyn oedidi yn dal y tyddJpl ytii pari gerlkiW, ac yr ockM drws y ty wedi ei ada-el yn agoredi Nid ychydig o molcteb oedd' yn aiigert- rbeidiioi ar wradg weddiw oe'r';]..n,us¡ i ddyfod i fyvr i'r Pare: ar otl i u ar^fodus y HofrutM symwl Ond (hnal ^rna-eth Cati Jones. Yr oe?tMmi yn dxa heEF 0 iioni—pwy nag svddi yn hoiS pobi garedig? Yn awr, ce\w:h w^fandlo ar

CATI JON'ES Y PARC YN DWEYD…

Y FASGED BRIWFWYD.

-----.-------EISTEDDFOD NAZARETH,…

|.Iraetbawdi: "ni wylliant."

IIIRWAUN. --<)-

AP.-V R LT.

-:0:-TR'EFFOREST.

YOU CAN REPAIR AND SHARPEN…

..-Ebenezer Mall, Trecynon.1

Byhnddla?it y Parch. William…

Gadlys, Aberdar.

Y Rhagolwg Wleidyddol.

Advertising