Skip to main content
Hide Articles List

13 articles on this Page

. Cristionogaeth a Machiavel-I…

News
Cite
Share

Cristionogaeth a Machiavel- I .{'. L.ü Maeth. Wrth c-dychwelyd at y pwnc adewais ar cei haner yr wythnos ddiweddaf, dichon mai y petb goreu i mi fyddai rhoddi amlinelliad o'r athroniaeth foesol wladol sydd yn lef- leinio Cristionogion Prydain y dyddiau hyn, ac yn myned o dan wraidd dysgeidiaeth Iesu o Nazareth. Ganwyd Machielli yn Fflorens, Eidal, yn y flwydflyn 1469, ac yno y bu farw yn 1527. Pe dd, wedir ei fed yn amddifad o ddynol- iaeth ffine. ac yn a ;ored pan yn ieuanc, ac ytl noeddu ar iV u cynllwyn dichedion pan yn hientyri, tic yn trwn gwir dd o haft y dyddiau oerau d, bydo1, a hunan-duoeth hjny. hu yr- ehwareu rhan 9 n Ngweriniaeth Ffl > ens, ac mewn amrvw swyddi ynddi. megvs ysgrifenydd a Hys- genadwr. Nid oedd Tre''edi:?aethau i r Weriniaeth, neu fe fuasai yn fwy o batrwn o ysgrifen- ydd pr<. send ein TretVdigaethau ni. o-j odd hau Luthe, vn dw haul ef fachludo; end er cymairt gwres pelydrau hwnw, yr oedd calon gded y hen wr wedi hen galedu dan blvgion oerion ei dywyllwch, *i athroniaeth foeso!. wiadohoer, a dideim ad, fel yr oedd yn anmhosibl i haul Luther doddi calon galed Machiavelli. Na, ni theimlodJ achiavelli awydd am wrando lIais Luther, ac ni fynai ran yr) nghenadwri ddwyfo1 hwnw. Cymenadjiu )bollol anrihehvg i Luther astudiai, edmyg- ai, ac efekchai ef. Disgynai o hen ar- glwyddi cvffinio. Tuscany, ac olrhemiai ei achau i arda ydd Hugo, nn o ddymor? .rmvy^f yal uOi ,wfed ;anrif. Cyfreith- awr oe 'd ei d,: d, 'j f., nl yn farddones o f i, ac yntnj yn gvnyrch o ss chder'stoicaidd y jgyfraith ac ireidd-: fa mynydd Parnassus. Cafo d i ddysg uwchradcfol o dan ¿iri o brif broffesw) r llenyddol Groeg, yr hyn sydd yn cyf ¡f e; chwa^.th lenyddol anarferol yn } •ei gyianso.idia.1au.! Pan nad oedd ond naw ar ugain ued, fe'i :apwynt wyd yn vs^r fenydd y deg ynad-— f bwrdd oedd yn llywodraethu. sghosion j tramor ac ymdrafodaeth ddipioriiyddul Fflorens. Pan oe id ef yn y swydd hono y disgyi o id yshryd rhaib ar y weriniaeth fechan, a dechreuodd ymosod ar y trefi cyicrnno) » eangu ei thiriogaethau, fel mae Prydai yn gwneyd v dyddiau hyn. Poh 4in wrtnwynebai y rhaib i.m •fY',oeth a thir- oedd p. bl ereill, gefwid e yno y pryd bwnw str enw d raJdiad cyfystyr i r llysenw Little Mnglaruler, neu y Boeriaid Cymreig ddef. jiyddia Jirg.ojdd y dyddiau hyn, ar y rhai hyny nad ydynt yn credu yn athroniaeth foesol MachiHveH. Yr oedd rhyw ystyr i Little Florence,' obleayd hychan iawn ldoedd, er mai bod yn foddion ar yr hyn oedd ei lie yn hytrnch na Hadrata. Ond am Little Englander,' nid oes synwyr yn y term, oblegyd mae y Saeson x, L-di gofalu ei gwneyd yn ddigon mawr cyn gem neb o honcm ni. 7-1 Pan yn ysgrifenydd tramor y llywoû. raeth, dechreuodd v" yraeth a thrigolion I Pisa, er mwyn cael csgus i ymosod arnynt, yn union fel y gw-naeth Chamberlain a'r Boeriaid. r oedd yn alluog, pigog, a dichellgar yn ei lythyrau diplomayddol, fel 'Chamberlain ac nid yn hir y bu yn piy^u gwailt y rhai hyny i golli eu tymher, fel y gwnaeth Chamberlain a'r hen Kruger. Yr oedd Machiavelli yn ymwybodol o'i nerth, fel Joe,' ohtegy < yr oedd wedi gwneyd <cynghr dr a Louis XII. o Ffrainc. Dub de 'Valentino (Cesare Borgia) oedd prif wleid- yddwr y byd yn y cyfnod hwnw, a bu Macbi,.vel!i am ugain mlynedd yn astudio cynllwynion Borgia pan oedd tynghed Ewrop yn ei law, a bu yn ei gwirni rai gweithiau. Unwafth pan oedd Borgia cewydd gael goruchwyliaeth ar ei hoL wrthwynebwyr, a dynton da yn gorwedd yn eu gwaed o dad ei draed, aeth Machiavelli yn syth ato i guro ei gefn uwchben yr alanas, fel y mae rhai yn curo cefn 'Joe' tlwch galanas De Affrica. Wedi hyny, pan oedd Borgia yn hen wr methedig, wedi i'w haul fachludo, wedi i w ddydd dial yntau wawrio, cafodd ei Mai g.n ddialydd y gwied a'i roi yn ngharchar. Pe ddywcd un ysgrifenydd o awdur lod fod Machiavellt A'i daieiitau dysgiaer a'l gaion haiarnaid 1 wrth wraidd holl gynllwynion dichellgar y gormeswr didrugared-t. ac yn ei anog i gyflawnt ei dro eddau ysgeler. I OWAIN GLYNDWR. (I'w barhau I

..-..---.......-........■Cwmfii…

;ABERDAR—SIBRYDION.I j^

CYFARFOD MISOL MWNWYR ! DOSBARTH…

-:0:-CYNRYCHIOLAETH UNIONGYRCHOL…

MYNEGWYR.I

TRECYNON A'R CYLCH.

-.0 :------, NODION MIN Y…

I NODION AMERICANAlDli!

Family Notices

--,-..-'0:-SARONj YNYSHIR,…

--0-- - TYLORSTOWN.

-0--MERTHYR TYDFIL.