Skip to main content
Hide Articles List

6 articles on this Page

Advertising

YR WYTHNOS.

News
Cite
Share

YR WYTHNOS. Yn marwoi.ierh Argiwydo Dufferin, gellir dweyd fod yr Vaiherodraeth Bry- deinig wedi colli un o'i gwladweiuwyr ga uocaf. r oedd yn un o'r cy ¡¡eriddau prinion bj-ny a f"dr i aSlnaerhLI ei wUd yn unhob cylch y gehval arno ymgymeryd ag ef. Ntd oes un g lauwem-, d ýn fyw hetldyw a wasan letho d yr mhero 'r eth mewn cymaint o gylch -cd -ay v gwnaeth Arglvvydd Dufferii; Gdnwyd ef yn y flwyddyn 1862, felly cafodd oes hir ddei- nyddio ei alluoeud. Esgynodu*.i'r Bende- fig icth pan yn ieuanc iawo-14 oed. Wedi myned drwy y gwahanol gyichoeJd athro- f ol, dechn. uodd wasan t-thu ei 1 lad a'i eyrn. Nid oed i ei ucheigais am ysn- d sgleir o yn ngweutlWJïèll1 deddfau ei iad yn Nhy yr Argswvddi Yr oedd f tagiuniaeth wedi ei fwri <du i wa ^c. aethu yr Yiiihero^ra.etn mewn cv!chv>eud ereili. mae yn IVI: i o tod yn dai y S'-Aydd o Is-y>erifenyd Indti yn nyddiau P ime' st^r, ac wedi hy y vn Is-ys ,:riien- yjd Rhyiei. I'u yn dai un neu ddwy «> swyddi yn nu emyJdiaetn yntaf Mr Gladstone. Wedi y flw:, d iyn 1872, treul- ioud agos yr oil o'i amsei wasandethu yr Ymherudraeth mewn gw edvdd tramor. Bel yn Llywodraethwr CyfFredinol Canada, yn Uysger ad, dd yn St Petersburg, Caer- cystenyn, Rhufain a Paris. Bu hefyd yn Rhaglaw yn Ind a, ac ni fu un cynrychio! ydd Prydeinig yn y wlad hono yn fwy poblogaidd nag ef yn mhlith y brodorion. Yn ystod ei raglawiaeth ef v bu pwnc y terfyn gwyddonol' bron ag arwain y wlad hon yn ben-ben ag Ameer Afghanis- tan. Ond bu pwyll a d^ethineb Arglwydd Dufferm yn foddion i dawelu elfenau y dymhestl fygythiedig. a byth oddiar hyny yr ydym yn edrych ar Afghanistan fel gwithglawdd cadarn rhyngom a rhuthr yr Arthes Ogleidol yn y parth hwnw o'r byd. Wedi gwrthryfel Arabi Pasha yn yr A tft, ar-fonwyd ei Arglwy Idiaeth i ddad; rysu rhai cwestiynau oedd yn anfoddhaol rhyngom ag awdut Jodau y wlad hono, a gwnaeth hyny unwaith, ac am byth, yn 01 yr arwyddion presenol. Yn Paris y bu yn Llysgenhadydd ddiweddaf. Pan oedd ef yno, bu y wlad hon a Ffrainc yn gdwgus ar eu giiydd o herwydd I helynt Fashoda,' ac un neu ddau o helyntion ereill yn nglyn a'r Aifft. Ond cadwodd Arglwydd Dufferin y Ffrancod gwylltion yn dawel gyda'i ddoethineb a'i bwyll arferol. Yr oedd wedi ymneillduo o fywyd cyhoeddus er ys tipyn bdlach, ac ni fu gan Brydain was erioed yn fwy haeddianol o gael gorphwys oddiwrth ei lafur. > n sydyn sc annysgwyliadwy, y mae dyg- wyddiadau pwysig yn tori arnom fel rheol. Nid oedd neb yn meddwl y buasai Lloegr a Japan yn ymrwbio yn eu gilydd nes dyfod yn gyfeillion anwahanedig. Mae helynt v dwyrain pell wedi cadw y byd yn ferw am flynyddoedd bellach. Nid ces nemawr un o'r galluoedd mawrion heb rhyw gyfvan o drachwant am ysglyfaethu darn o China a chan fod cymaint o'r un anianawd, yr oedd perygl i'r ysglyfaethwyr fynef i draflyncu eu gilydd Bu bron myned yn rhialtwch rhwng y gwahanol deyrnasoedd yn y parth hwnw y'r byd yn ddiweddar. Yr Arth Rwssiaidd sydd yn cael y bai am estyn ei phawenau yn rhy bell dros diriogaethau China ond y mae ereill cynddrwg a hithau yn gwylio sy- mudiadau John Chinaman. Gwaith lied gostus i'r gwahanol deyrnasoedd oedd gwyl- io eu gilydd yn y Dwyrain, heb son am y perygl o fyned i ymryson a'u giiydd. Erbyn hyn y mae Prydain wedi rhoddi gofat ei buddianhu yno vn nwvlaw y Japaniaid, ac wedi addunedu prysuro atynt i'w cynorthwyo os bydd i ragur nag un gallu fei.ldio eu cystwyo. Mae y Japaniaid o'u tu hwythau wedi ymrwymo i amddiffyn Prydain ar yr un telerau. Gall Japan wylio symudiadau y gwahanol arfordir hina yn ddigon didra- fferth, gan ei lod megvs mewn hyd golwg iddynt yn barh us. Ugain mlynedd yn ol, ni buasai un deyrnas yn rho'i cymaint a di- olch am gynorthwy Japan erbyn hyn nid yw yn un i gellwair a hi. Nid oes un wlal dan haul wedi gwneyd cynydd mor gyflym a hi yn mhob cvfeiriad. Nid oss genyrn ni yn y wlad hon ddtm i'w ddysgu iddi. Pan aeth yn rhyfel a Chiua, nid oedd nemawr un yn gwybod fod ganddi ryfel na llynges werth son am danynt ondgwelodd China, a gwel- odd y byd nad oedd Japan fechan wedi bod yncysgu, fel ei chymydoges ddwyieiniol, Wele Bryda a a 1 ipm be-iach lawi aw a gdyd a rhwng y ddwv, lied enyg y gwelir nnvwy o arwyddion heddweh yn y Dwyrain nag sydd wedi bod yn ystod y blyn- yddau diweddaf. Dywedia nad yw Llynges Japan yn ail i eiddo Prydain. Nid oes gan ddi gymai nt o longau mae yn wir, ond ni 1 es gan Brydain, nac un wlad arall, ryfel- longau rhagorach na hi. Nid oes llawer o feirniadu ar waith ein Llywodraeth yn y symudiad diweddaf hwn. Tuedda pob plaid i gredu y bydd y Gyng- rair yn foddion i atal llawer o geintachu yn nghylch y cwestiw.) dwyreiniol. Y mae gan Prydain ddigon o waith mewn llaw. a digon da os ydyw wedi ysgafnhau ychydig arno wrth wneyd cytundeb a kapan. —o— Gwetir pelydr dysglaer o obaith i'r gwiadfawvr Cymreig yn ymdon od 'iar feusydd Canada. Gwe ir bechgyn y wldd esngfawr hono yn estvn dwyfaw tuag atynt, ac yn addaw iddynffreintiauutS gallant fyth eu d)S^wyl o dan y Werin- i eth Argentaidd Cyny^ir i'r Gw adf iwyr 36 milldir ys;!war a \¡j r i sefydlu gvvladfa newydd. Addewir iddynt bob eynorthwv i ddechreu eu byd o'r newydd Nid ()es dun ond gobeithio y dali mt ar y cyfle i ddyfod oliir yr helbulon. Nid oes dadl na lwvddir i gae! gan y Llywodraeth i anfon llon^au i g udo y gwlad awyr a'u hei Ido i w ad y go gobefth o l gweli. Mae y fusiss ho yn unol a thueddf yd Ysgrifenydd y Tret'edi^aethau. Nid oes un dyn byw wedi g neyd cymaint fig efe i belaethu cortyndu prr vvyl eyd dyno i eth y 1 y Trefedi^aethau Jrydein g Bjd v. n )n dysgwyl 'yn bryderu am ben- derfyniad y Gwladiawyr i Ln isio ar y cytle presencl.

-0--NODIADAU. i

PEN YG RAIG.

FWNC DOCTOR Y GW MTH.

) F k Crl vV li, .\.