Skip to main content
Hide Articles List

8 articles on this Page

HWNT AC YMA. ----()--

HEN ARFERION A DEFION CYMRU.…

-:0:-Y CYNHWRF PRESENOL.

CYMDEITHAS BARHAOL Y MWNWYR.…

News
Cite
Share

CYMDEITHAS BARHAOL Y MWNWYR. --0 CONTRACTIO ALLAN. PLEIDLAIS I'W GYMERYD YN RISCA. -0-- Cynaliwyd cjdarfod neilldtuol o weithwyr Glofeydd y Risca (oddieutu 1200 mewn nifer) yn y N euadd Gydweithredol Cross Keys, prydnawn dyrdd Iau, er cymeryd i ystyriaeth y cynllun sydd yn) cael ei gario allan gan Gymdeithas Barhaol y Gweithwyr o dan ba un y mae gweithwyr y glofeydd hyn wedi 'contractio' alian o Ddeddf lawn-dal y Gweithwyr. Cymerwyd y gadair gan Mr Vernon Hart- shtrn, atalbwyswr. Yr oedd1 nifer da o weithwyr y nos a'r dydd wedi ymgynull yn nghyd. Yr oedd, y gweithwyr nos wedi cael caniatad i ohirio dechreu y turn hyd 9 o'r gloch gan y mieistri. Sylwodd Mr Ben Davies, goruchwyliwr y Glowyr Cwrn Rhondda, wrth ddyfodi a'r pwnc gerbron, y dylasent ddefnyddio eu gallu fel undeb o weithwyr i'r fantais oreu posibl, gan mai trwy y gaJIu undebol yn unig y gall- asent obeithio i wella y ddeddf mewn perth- ynas a. hvfY eu hunain. Yn ei feddwl ef nid oeddynt wedi gwneyd yn iawn yn Risca pan yn 'contractio' allan o ddeddf yr Iawn-dal. Yr oeddynt yn sicr wedi gwneyd hyny ar adieg wan pan heb roddi yr ystyriaeth briodol i'r mater. Yr oeddynt yn awr yn talui 3 oeiniog yr yythnos, a phe buasent yn cyfranu hyny at Gymdeithas heb adran y 'contractio' allan ynddi, buasent yn alluog i dderbyn, yr un faint 0 fu'id 01 honi ag yr oeddynt yn derbyn. yn a.wr yn ol cynlluIli y 'contra,ctio' allan, o dan ba, un y mae y cyflogwyr hefyd yn talu Z:> y 5 ceiniog y dyn yr wyth nos. Yr oeddynt gan hyny yn taJu yn wirioneddol yr hyn a, ddylasai y cyflogwyr dalu. Buasai y cyflog- • yr yn dweyd eu bod1 yn aberthu yn awr er mwyn budd y gweithwyr n nghynllun y 'contractio'' allan. Wrth aru, y budd- ianau o dan y ddwy, yr oedd yn wir nad oedd y Ddleddf yn caniatau un tal am y 14 niwTntxl cynt u, ond yr oedd riiyn wedi hyny yn: -aiiv hawlio 50 y cant o'r hyn a a,ri-etal emii yn ystod' y 12 mis cyn derbyn v d'arrrv air; mewn achos heb fod yn angeuol, ac ni fyddai eisiei. i tiai a fyddai yn gweithio yn gyson. ac yn :gofalu am ei aian i ofni y byddai iudo 1 new- ynu yn y pythefnos cyntaf. Yn ei ddos- ha rth ef yr oedd y cyfartaledd a doerbyn- iwyd gan y gweithwyr yn ddim llai na 17 s 9c yr wythnos o dan y ddeddf; ceid 10s yr wythnos o dian y 'scheme' am y 2u wytiinos gyntaf, ac yna 8s. yr wythnos am. y gweddill o'u bafiechyd. Pe buesent yn v 'scheme,' ac yn talu i Gymdeithas Gyii"rt; ) wyol Barhaol heb y 'contractio' allan yn perthyn iddi, gallasent gael yr hyn oeddynt yn derbyn yn awr 0 dan y 'scheme.' a hefyd derbyn oddiwrth Ddeddf yr Iawn-dal. Nid oedd un y cant o'r achosion heb fod yn ang- euol o dan y Ddeddf yn myned. i'r Ilys, a i yr wythnos oedd yr uchafswm a dderbynaas- id o dan y ddeddf ar ol y pythefnos cyntaf. Dywedai, Mr Alfred Onions ei fod yn credu mai y rheswm v d'arf ui weithwyr Risca Abercarn, a Celynleu i 'gontractio' allan oedd eu bod yn dychymygu y buasai yr un peth yn digwrydd eto ag a ddigwyddodd o'r blaen o clan Ddieddf Cyfrifoldeb y cyflogwyr. Yn ystod y streic yr oedd wedi bod yn °u hanerch ar Ddeddf Iawn-dal y Gweithwyr pan y dywedodd nad oedd yr un gydmar- iaeth; rhyngddynt, bod. deddf 1897 yn hollol wahanol i ddeddf 1880, ac a oeddynt wedi gwneyd yn ddoeth i 'gontractio' allan o'r Ddeddf? Oddiwrth fantolen y Gymdeithas Barhaol, yr oedd yn gweled fod i fyny at ddiwedd 1900 bod cyfraniadau y gweithwyr yn unig yn ol 3 ceiniog y pen yr wythnos yn cyrhaedd y swm o ^30,679 9s 7c am, yr oil o'r glofeyddl Yr hyn a dalwyd allan yn yr up amser, yn cynwys blwydd-dal henoed a phethau ereill, oedd ^26,148 13s 6c. Melin geiriau eretill yr oedd y gweithwyr wedi ■ ntractio' allan o Ddeddf Iawn-dal y Gweithwyr trwy ddterbyn y cynHun (scheme) oedd wedi ei pharotoi a'i gwedthio gan y Gymdeithas Ddarbodol, ac wedi tai a am y rhagor-fraint hono y swm o £4,.53° 16s ic. Vr oedd gweithwyr Rllsca wedi cyfranu oddiar ddechreu 1898 hyd at ddiwedd 1900 (heb ystyried 5 ceiniog y cyflogwyr) y swm 0 £ 1,761 16s 4c, ac yr oeddynt wedi der- byn £1,388 78 3c, o fudd, yn cynwys pob math 0 fudd. Yr oeddynt wedi talu am v rhagorfraint o 'gontractio allan' o'r Ddieddf y V. swm o £ 373 8s 8c. 0 dan amgylchiadau o'r fath hyn, yr oedd swm enfnwr o arian yn cael ei gynilo. I fyny at ddiwedd.1 1906, ax 01 ychydig dros ddwy flynedd o weithio, tra yr oedd wedi ei dalu allan o dan y 'scheme' dim ond ychydig dios £ -6^ n swm o £48,Š9S"" 98 ic wedi ei gynilo, dros un a haner o weithiau yn fwy nag yr oedd wedi ei dalu allan.. Ar ol ystyriaeth fanol yr oedd yn cadarnihau, gan J gymeryd pob peth i ystyriaeth, na fuasai y 'scheme' yn fwy na chydradd i'r Ddeddf pe buasai holl fudd arianol y 'scheme yn cael eu dyblu. Yr oedd peth mwy na mater arianol i'w gymeryd i ystyriaeth yn nglyu a Deddf yr Iawmlal, o herwydxi yr oedd Deddfau Cyfrifoldeb y cyflogwyr yn cael eu pasio nid yn unig er mwyn darparu ar gyier y rhai fu- asent yn ym,ddibyi- -i ar y rhaii. a anafwyd, ond y prif beth oedd atal aelodaw i gael eu darnio: a bpvydau i gael eu colli, a'i brif ddadl ef yn erbyn 'contractio' allan o-edd bod hyny yn myn'd yn groes i'r egwydtliorion sylfaenol. Nis gallasent dderbyn y bu,Jd- ianau- oedd iddynt wedi eu trefnu vn v Ddeddf heb yn gyntaf iddynt fod mewn un- deb a'u gilydd1, a dywedai- wrthynt ar un waith os oe:ddynt yn gadael vr Undeb y bu- asai yn well iddynt i 'gontractio' allan odd' safbwynt a,rianol, o herwydd os aa fua*a' gomchwylwyr gofalus llygadgraff yn edryc1 ar ol buddianau y gweithwyr, ni allesid sicr- hau budd mwyaf y Ddeddf idldynt. Pasiwyd penderfymsad: I (gyda'r eithriad o un) yn cadamhciu nad oedd vn iawn- mewm egwy:idor i t allan o'r Ddeddf, ac yn hysbysu pwyUgor y 'lodge'; j gymeryd pleiidlais trwy y tugel ar y cwestiwTi pa un a fuasaiy gvv eithwyT yn tynu eu hun- ain allan o'r 'scheme,' ac i sefyll with ddar- pariaeth y Ddedtlf.

-:0:-ER COF

:o: DIAREBION.

[No title]

Advertising