Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

BRWYDR WATERLOO, YN NGHYD…

--0-; WATERLOO.¡

Y GAUAF GWYN.]

!' Y SENEDD.;..:' -(.,-----

lawn Ddefnydaio y Gal)v. -…

Llygedyn o Obaith.

Yn Mhia Le yr Oedd Perygl.

News
Cite
Share

Yn Mhia Le yr Oedd Perygl. We .Hi, diolch i Mr Long am ei gydymdeim- lad a Chymru, gofjTiodd Mr Lloyd George pa le yr oedd y perygl trwy yrnddiried, i Gymru yr hawl i benderfynu cwestiynau oedd yn effeithioi mewrr modd arbenig arm hi ? A awgrymai rhywam y gwnai y cyfryw gwrs niweidio yr ymherocbraeth.? Yn yr Unol Dalaethan yr oedd yna, 45 o gynulliad- au deddfwrol ILeol, yn ymwneyd yn, hollol a hater ion lleol, ac eto yr oedd; yr Unol Dal- aethau yn ffurfio cenedl fa\\T, gref. Yn Canada, hefyd, yr oedd nifer o dd-eddfwr- iaethau. Gofynai ef i'r boneddwr gwir an- rhydeddus ymwneyd^a'r mater hwn, ychydig yn fwy cydymdeimladol. Yr-oedldynt wedi clywed fod Mesur Addysg i gael ei gyflwync i'r Ty y senedcl-dymhor hwn. Yr oedd efe yn sicr na, byddai y mesur hwnw yn gyfasddas ar gyfer anghendon ndllduol Cymru, ac y dangosid anfoddlonmvydd. iddo gan y wlad. Gofynai am i'r cwestiwn hwri a'r cwestiwn dir- westol gael ei adael i'r Cymry i benderfynu dlrostynt ear hunain. Yr oedd y boneddwr gwir anrhydeddus wedi dweyd nad oedd gan Gymrn ywynion, a, rwahan ranau ereill o'r derymas. A allai yr a.elod anrhydeddus gy £ eirio at gymaint ag un mesur ag yr oed' pedair rhan o bump o gymrychiolyyr Lloegr wedi bod yn gofyn an. dano mcnvn, chwerh neu saith senedd-dymhor, ac a wrthodwyd trwy weithred:ad cynrychiolwyr Ysgotland, yr Iwerddon, a, Chymru ? Pan fetdiradi wneyd hyny, gallai ddweyd nad oedd gan Gymrn gwynion neillduol • heiddo ei hun. Y ffaith ydoedd, fed y peirianwaith senseidld'ol wedi tori, lawr. Teimla. ief yn sicr, pe buasai y Senedd Ymerodrol wedi bod yn edrych ar ol ei hachosion ei hun., a dim arall, na buasem wedi cyfarfodi a'r trychdneb yn Neheudir Affrica,. Yn lie hyny yr oedidi yn ceisio llywL- odraethu amgylch,kd:afui phvyf bychan ar yr un adeg a/I thi.riogaeth.au pellenig. Yr oedd hyny yn anmhosibl, ac nåd oedd un wlad arall yn y byd wedi gwneyd ymgais at hyny. Siaradwyd hefyrii gan "Mabon," Mr D. A. Thomas, y Cadfridog Laurie, ac ereill, a phan ranwyd: y Ty. cafwyd 117 dros y gwell- iant a 164 yn erbyn, s-ef 47 yn erbyn, yr hyn a gyfrifir yn fwyafrif bychan i'r Llywodraeth sydd a chymaint wrth ei chefn. Er mor aiddgar pv'r aelodau Cymreig dros bob mesur o wir didliwygiad;, ac er y gwyr j. • b fod Cym,ru yn anfoo cymaint o fwyafrif o Ryddfrydwyr i'r Senedd, y mae'n syndod na roddodd prif ddynion, y blaiidl un cymhortb iddynt, nac, yn wir, hyd yn nod eu presenol- deb. Prawf hyny nad oes gan y Sais, mewn gwirionedrli, un cydyriTdeB.mtIatdt a Chymru yn b J J If 1-. h ei huchelgais i gael hawl i drasfod1 ei hachos- ion) ei hun,an mewn sertcedd, leol. Ond yr oedd y derbynLad) a gafoddi yr Aelotd'au Cym- reig gan y Llywodraeth yn un mor galonog, fel y mae Mr Frank Ed;wards wedi rhoddi rhybudd o'i fwriadi a idkiwyn MesfjT gerbron y Ty i ddiwygio Deddf Llywodraeth Leol yn nglyn a Chymru—y r sir ar ddeg, cofier—■ fel y bydd yn ga,Su v. vvy ei Chyngcian Sirol draf 01) bob cwestiwn lleol, yr hyn a, fydd; yn arbediadl mawr ar amser ac arian i'r wlad yn gyffredinol.

-:0:-RHAGLEN FFEDERASIWN GLOWYR…

Y Rhag] en.

Advertising