Skip to main content
Hide Articles List

8 articles on this Page

TWY TOAETHEGLWYS LOEGR ?

News
Cite
Share

TWY TOAETHEGLWYS LOEGR ? LLYTHYR V. Ni raid tyrth brawf arall o'r esboniad a tcododrl yr Eglwys ar y gweitbrediadau byr" bei fawyr hyn a geir yn ymddygiadau 0. tbyngoBdyr Esgobion. Qwrthododd yr oll end Nil o horiynt (Antony, LJandAf) Ddeddf yr i'Tuchafiaeth, ac mewn catilyniad eymerwyd vu limjoi ;ethau oddiarnynt. Dilynwyd ftMatspl yi Epgobion gan dri ar ddeg o Ddt -niaia. pedwar ar ddeg o Archddeon- laid pymtheg o Bonau Athrofoydd, haner omi o Breb-indariaid, pedwar ngain^o Bee- ftoripid Vwysi, chwech o Aelodan Pen- fypacLui; a. Abedesan. e HeddyHndd y gweddill o r Clerigwyr mai givell oedd cydymffurfio &'r CyfaiiBoddiad Neyydd oedd wedi ei gren gan y Wladwr. ia.etb.. Yn 1562, cyfarwyddwyd y Gyribadledd ISt'lv/y: Convocation} i ddiwygio Ertbygl- m y r B<'lvys a cbyflwyuo en gwaith i ystyr laetb y Setiedd. CydsyDiasant a'r cyfar. wj^dyd« ac wedi gcrpVen en gwaith hwy & 'csIY'Tige(:1., gyriygiasarit eu llyfr bychan er- ft.iiuul, yn cynuy. eu deisebau. i'r Senedd,' yn J1 ha nn nid oedd awdurdod hyd nes y oymeradwy wyd ef gan y frenhines a'r Seaedil. Nid oedd gan y Gynbadledd Eglwysig -acl eisi^ld i lawr i drefan a cbynllnnio, raa Rofyn i f frenhines a'r Senedd a fydd. vcli mor raslawn a chamatan lr hyn a a ^ryruir ;enym basio yn ddeddf! Yn w, nid vfi-w hyd yn nod sefyllfa Esgob yn nn y geilid ei edmygn yn fawr 1 Ni roddwyd i mewn y rban gyntat o r if; Ertbygl, ar alln yr Eglwys i I benderfynu iavrnt'eran a seremonian, a'i bawdurdod tnewn TQiji^rion o ffydd I gato y Gynhadlead Eglwysig o iwbl; ac/felly ni chymeradwy. wyd hi gars y Senedd pan y cadarnhawyd yi Ertiiyg'1 n yn 1571, ond ychwrfnegwyd bi Itwy lurdod agorcbymyny frenhines fcrwy ha v"l t i Hnwchafiaeth. ILaw^d i'r darllenydd weled o hyd yn isha le ? -< y galln a'r awdurdod i gymer tldwyo neu {ondemnib pob beth cysylltiedig ag Egl wys Iioegr 1 Mewn aiiseroedd mwy diweddarymae tVch&fiaeth y Goron wedi cael ei ymarfer yn bin effeithiol. Pan yr oedd y Eglwyfig (Convocation) jn 1717 yn myiKJu yx) mlaen i gondemnio pregeth o iiddo yr l 3gob Hoadley, darfu i'r Brenm >ior 1. ClIl hatal a'u gohirio. ao am 140 v jEQlynofld ti chaniatawyd iddynt hyd yn nod gyfarfod i siarad. Drnan o'r Gynhadl- i -aV'^ypig 1 Ond yn fwy diweddar fytb, pan y darfu i'r Gynbadiodd Eglwysig basio dedfryd gymanfcol ar yr 1 Essays and.R vietrs,' dy. werloJ'T yr Arglwydd Ganghellyddynhollol ddidaro yn Nhyyr Arglwyddi I Nad ydoedd 7U da-dfryd o gwbl' Wrth glywed hyn, t eth. Sybed, allasai fod teimladau yr Argl. wydfli 'xbryiol pan yn gwracdo ar Argl. wydo tt m-r'.l yn gwnend y fath sylw ar yr byo a 1 cHhynai i'w swyddogaeth hwy fel EsgobionV Nid gwiw iddynt wingo yn erhvn y syrnbyko.. n.at) prif weinidogion yr Eglwys yn cael ea g-wui ud heb gydymgyngbori a dy tQDcifcdan cac angenion yr Eglwys. Dewisir yr I sgcbvjii gan y Prif Weinidog, a gorfo -ir y Deon a'r offeiriad-gor (Chapter) rtaa y go.~p< digaeth drymaf, i ddewis yn uni-rydol yr un fydd wedi ei enwi gan y Prif WeiiMog. Y mae achos yr Esgob Hampden ar Esgob Temple yn dangos pa mor orer y^yw i'r Eglwys hyd yn nod aw. I'rymr: dyir nniad gwahanol it orchymyn y Prif We >Hog. Grrsyn > y dewisiad yn gorphwysgyda hyd yiu cod Mr Gladstone ei bun. Y mae pawb o b riom yn eofio am farwolaeth Ajcbesgob Oaergrawnt dyddiau olaf y fiwyidyn ddiwecidaf—1882. Yn irhen ycbydic, Jayddiau wedi hyny bu farw Es^ob Licnulaf. Papyran dyddiol yn am lyga y i<ryc'3r mwyaf mewn pertbynas i'w hoiynwyr. Byddai rbai o honynt yn myned mor bell a nodi cymwysderau bwn a'r llall, end dyna yr oil a allasent wneud. Mr Giadhfcone oedd i benodi y naill a'r Hall, pa ca a wnewch eu dewis ai peidio, dyna nhw i chwi. Trueni mawr fod y fath orchwyl yn cael eiymddiried i Mr Gladstone. Y mae Llto a Owarogaeth yr Esgob ar ei benodiad i'w Esgobaeth yn dangos yn bendant gymeriad gwladwriaeth wneuth uredig yr Eglwys. Yn y gwe-,ithrediad dyddorol hwn y mae yr Esgob yn cyd nabod ei fod yn dal ei boll feddianaa ys- brydol a'i boll feddianau tymorol yn unig o law eich Mawrhydi.' Lie y mae yr Esgob yn ddyledns am gymaict i'w deyrn, nid oes ganddo ef, be th bynag, un hawl i Biarad yn anmbarchus am y Wladwriaeth nac am ei anriibyniaeth ar y Wladwriaeth. Yn wir, y mae y naill fel y Hall yn dyner iawn a'i Arglwyddiaeth, Ond gellid tybied wrth eu pleidleisiau yn Nhy yr Arglwyddi nad y ydynt yn prisio brwynen gryn am y Fren- hines na'r Wladwriaeth. Y mae y Senedd yn gwneud Esgobaethau mor effeithiol ag y mae y Prif Weinidog yn gwneud Esgobion. Yn 1836 crewyd Esgob- aeth Ripon yn 1850rhoddwyd fifafr gyffelyb i Manchester, ac yn 1875 darfu i'r Frenhines. yr Arglwyddi, a Thy y Cyffredin. heb un galln arall. wneud St. Albans yn Esgob aeth. Yn yr achos olaf dadleuwyd a phen- derfynwyd yr boll gwestiwn yn ngbylch bywyd, cynaliaeth, a llety yr Esgob new- ydd yn y Senedd Yn ngwyneb y ffeithiau adnabyddushyn, pa ddyben gwadn nad creadur y Llywodr- aetb ydyw Eglwys Loegr. Y mae y Senedd hefyd yn gwnend plwyfr neuydd heb ymgyeghori ag Esgob Da neb arall. Am tua chan' mlynedd nid oedd gan y Llyfr. Gweddi Cyffredin awdrrdod arall ond a roddasid iddo can y 4 phan yn 1662 v daeth dan Gynhadledd Eglwvsjg, yr 9fdd yn rhaid ei uno & Deddf Unffnrflaeth cyn y gallai ddyfod yn rhwymedig ar y olerigwyr a'r ^Gwnaed amryw ddiwygiadan yn ngwas anaetb y Llyfr Gweddi heb ofyn caniatad na chyngor yr Eglwys. Y mae yn ddigon posibl y bydd i rai ymdrin a'r mater hwn yn bnr helaeth mewn rhifynau dyfodol. Rhwng 1837 ac 1859 arferyd argraffu llythyr Arglwydd John Russell yn y Llyfr Gweddi Cyffredin, yn mha un y mae yn datgan gorchymyn i'r Cynghor ar fod i'r pedwar gwasanaeth ar y 5ed o Dacbwedd, y 29ain o Ionawr, y 29ain o Fai, a'r 20fed o Fehefin, gael eu harfer yn holl Eglwysi y sefydliad ar y dyddiau penodedig. Er 1859, y mae llythyr arall, wedi ei arwvddo gan S. H. Walpole, yn cael ei ar graffu gyda y cyntaf. a dywed yr epistol diweddaf fod y tri gwasanaeth cyntaf igael eu hatal, ao nad oedd ond yr olaf i gael ei arfer. Arglwydd John Russell a Mr Wal. pole oeddynt yr Ysgrifenyddion Cartrefol yn y ddwy Weinyddiaeth i ba rai y perth- ynant.lfrip^pwMr Yr oedd y P enhines yn y Cynghor wedi penderfynu arfer neu beidio arfer y gwas. anaeth hyn, a'u dyledswydd hwy oeddhys- bysu y peoderfyniadan, a pheri iddynt gael eu gosod yn y Llyfr Gweddi. Ni pharotowyd y pedwar gwasanaeth hyn gan yr Eglwys mewn nn o'i Cbynhadl- eddau y mae eu presenoldeb yn y Llyfr Gweddi, neu eu symudiad o hono, yn nghyda llythyrau gweinidogion y Wladwr. iaeth. yn brawf parhacs a gweledig fod addoliad yr Eglwys wedi ei benodi gan y WI adwriaetY. Y mae y ffeithiau hyn yn hollol adna. byddusi'r rhai sydd yn mynychu yr Eglwys, a hawdd fydd i'r Ymneillduwyr wybod am danyntond edrych i'r Llyfr Gweddi Cyff. Os nad oreadur y Llywodraeth ydyw. pa reswm ellir roddi dros ei bod yn barhaus yn ymyraeth a'i gweitbrediadau. Nid yw y Llywodraeth yn ymyraeth A'r Ymneilldu wyr-nid oes neb o honynt hwy yn cael eu gyru i garchar am bregethu athrawiaeth gan, neu rywbeth cyffelyb. 0 herwydd camymddygiad o du yr offeiriad, gadewir yr Eglwys. Nid golvgfa anghyffredin ydyw gweled y gynulleidfa yn cael ei gwneud i fyny o'r offeiriad a'r clocbydd yn unig—a'r clochydd yn estyn yr agoriad i'r offeiriad, gan ddweyd, • A wnewch chwi gloi y drws pan yfgorpbenoch ?' Trecynon. J. W.

ETHOLIAD BWRDD YSGOLION ABERDAR

0 AT YR ANNIBYNWYR.

SYMUDIADAU GWALIA WEN.

PERFFORMIAD •'' I> RWEN,'

EISTEDDFOD GENEDLAETHOL CAERDYDD.

LLITH 0 AMERICA.

TAMEIDIAU HYNO