Skip to main content
Hide Articles List

12 articles on this Page

ALFRED, YR ARWR IEUANC. -

News
Cite
Share

ALFRED, YR ARWR IEUANC. PENOD XXVI. Arweiniwyd yr hen farchog i ystafell gysurus, lie yr oedd gwin o'r rath oreu wedi ei osod yn barod iddo, a chymerwyd ei grymdeitbioti i ystafelloedd ereill perth: ynol i'r cast-ell. Ar 01 hyny, aeth y Due 1 chwilio am Alfred, a chyfarfyddoad ag ef yn y llys. Yr oedd y dyn ieuanc wedi clywed y rhan fwyuf o'r ymddyudan rhwng y Due a Syr Philip, felly; nid oedd llawer i'w egluro iddo mewn cystylldad a gorch- wyl y cao.be <\ Wrth iheawm,' ebai, I y mae y tywysog wedi gwneud achwyniadm arnaf, a dy- muna y brenin chwilio i mewn i'r mater.' Nid wyf yn ereda mai dyn a oedd ei gynllun,' ebai Oasirner, gan siglo ei ben. GrWiiaeth y tywysog achwypiad, a dan- fonodd y brenin i'ch cymeryd i fyny ond yr wyf yn amhen a fwriadwyd i'r brenin gael clywed eich atnddiffyniad. Buasai yn ddigon rhwydi i'r tywysog gymeryd meddiant 0, honocll mor faan sg y rhoddii chwi i fypy gan y cadben ond fe gaiff ei dwyllo. Gofalaf am danoch, a rhoddaf chwi i fyny a'm dwylaw fy hun.' I Gwelat,' ebai Alfred, pe cymeryd fi i Vannes gan Syr Philip, y cawswa fy nhafla i garchar, a buaswn wedi syrthio yn union i ddwylaw y tvwysog.' r 'Baasech.' Ond chwi ellweh fy nghadw o'r car- char ?' I Gallaf. Byddaf yn atebol i'r brenin am eich dyogelwch chwi, a gallaf eich cadw lie y mynaf, fel y byddaf yn abl i'ch dwyn yn ralaen pan alwo efe. Wrth reswm, fe ddigia'r tywysog, a gwna bob peth a fydd yn ei alln i'ch cael chwi o dan ei ddwylaw, a rhaid i ni fod yn ofalus a chadw gwyliadwriaeth ddyfal. Ond gallwn siarad am hya ar ol myned yno. Deuweh gyda mi i weled y cadben yn awr. Dyn o'r iawn fetel yw efe, ac ni chollwch ddim rth enill ei gyfeillgarwch ef.' Aethant i mewn i'r ysfcafell lleyreis- te&ii. Syr Philip, a chyflwynodd y Due ei g7-iill ienanc i'r hen filwr. Pan gaf- odd .Ufred olwg ar wyneb y cadben, teimloid edmygedd a pharch neillduol ato ar unwaith. Oatai ddynion o'r fath hyn, gan mai un tebyg oedd i'n hen athraw. Rhoddodd De Savenay ei law i'r dyn ieuanc, a chyfarchodd ef yn garedig. < Syr Philip,' ebai y Due, ar ol iddynt eistedd, I yr ydych ebwi yn farcbog, ac yn cario croes St. Maurice ac fel milwr, yr ydych yn gyfnwch a mi o ran sefyllfa. Yn eich cymeryd yn y goleu yma, yr wyf yn myned i adrodd ystori wrthych chwi nad oeddwn yn bwriadn ei dweyd wrth fjph q, H »; e^iyw- chwi ddealiwch papain yr wyfamfyned i Vannes gyda-envri.' Yna adröddodd Casimerwrih y cadben yr holl amgykhmdnu cysylitiedig ag aatur- iaeth Alfred, uc wedi iddo orpien, gofyn- odd i Syr Philip btih oedd ei fcddwl yn awr. Nis gwjadui Syr PLilip beth oedd i feddwl. Nid oedd ynrhyfedda llawer at ddrygioiii Bertrand, ond yr cedd gweith- redoedd Alired yn ei ianw a syndod. A ydych chwi yn fy m'jjo am i mi betruso ary cyctaf i roddi y dyn ieuanc yma i fynj fel yr oeddech chwi yn hawl- io?' gofynaiy Dua Nau ydwyf,' atebai yr hen gadben, gan daro ei law ar ei glun. Tyjogaf i cilwi yn eLiW'! groes a wisgaf, na chymerwn ef i Vannes hebddoch chwi.' 'Dioleh i chwi, Syr Philip. Nid yn unig af gyda ? ef i Vannes, ond gofalaf am diino ar ol iddo fyned yco. Os ydyw y tywysog yn meddwl yr enilla rhywbeth with y symudiad hwa, y mae yn camsyn- ied.' Ond,' ebai Syr Philip, gan droi at Alfred,' nis gallaf ddyfala pa fodd yr ydych wedi dyfod mor fedrus mewn trin arfau.' Yn y lie cyntif, Syr Philip,' atebai ein harwr, 'cefai s un o'r athrawon gorea yn y wlad. Yr wyf finan yn earn y difyrweh, ac wedi ei ddysgn yn ddyfal heb flino ac yn mhellach, y mae y nefoedd wedi fy mendithio a rhan dda o nerth, a I A gwir wroldeb,' ychwanegai De Save- ney, wrth weled Alfred yn petruso. Ond yr oeddwn yn meddwl y buasai eich hen athraw yn blino, os na fuasech chwi.' 'Na fnasai, syr. Dyn tebyg i chwi oedd ef. Hoffai difyrweh, ac ni flina ei fraich. Yr ydych chwi yn sicr o fod yn ei gofio, Syr Philip. Ei enw ydoedd Francesco.' Yr wyf yn cofio am un o'r enw yna,' ebai y cadben, ac yr oedd yn gyfaill i mi. Ymladdasom ochr yn ochr yn y frwydr lIe y cwympodd y Due Charles. Nis gallaf alw i gof neb arall o'r enw.' C Ni fyddai eisieu pe gallech,' atebai y Due, gan wenu. Bn athraw Alfred yn ngwasanaeth Charles am lawer o flynyddau.' A dyma'r hen wr y ceisiwyd genyf i'w gymeryd i Gastell Montefere V Ie., Yna, gocheled y tywysog beth y mae yn ei wnend,' llefai Syr Philip, gan neidio a r ei draed a tharo ei ddwylaw yn nghyd. Dywedaf wrthych, fy arglwydd Dduo, yr wyf fi gyda chwi law a chalon. Bydded i'm rhan i i'ch cynorthwyo i amddiffyn y rhai sydd mewn angen am ein gwasanaeth.' Estynodd ei law, a chymerodd Casimer hi yn nnion, a dywedodd, iw 1 Fy anwyl Syr" Philip, derbyniaf eich cynyg, ac yn ad-daliad, sicrhaf chwi y safaf wrth eich ochr os dygir chwi i berygl. Ond nid wyf yn credu y bydd perygl. Yr wyf yn sicr o ddwyn y brenin i wnend cyfiawnder, mor belled, o'r hyn leiaf, ag y mae ein cyfeiliion ni yn perthyn.' Hvsbvswyd fod ciniaw yn barod, ac wedi idoyut fw.vta, dechreuodd y Due wneud parotodan i ymadael. Goifodwyd Alfred i gymervd dilhyl yn debyg i'r thai a weddai i foneddwr w:sgo yn y llys bren- hinol. Yr oedd ei siac id a'i lodrau o frethyn coeh, a'i wasgod o sidan glas; Daliai ei gap, yr hwa Ordd wedi cael ei wnend o felfed costiaw1, yn ei law, ti,a yr hongiai ei gleddyf wrth ddara o sidan ar un ochr iddo. Yn y wedd yma y daeth i mewn at Syr Philip, yr hwn pan ei gwel- odd, a neidiodd yn mlaen fel pe buasai wedi cyfarfod a.chyfaill nad oedd wedi ei weled am dymor hir. Y Forwyn Herai. 'Beth sydd yn bod?' gofyaai y Due, gan dynu'r cadben tua'r drws. A ydych chwi wedi sylwi ar wyneb y dyn hyca, fy arglwydd ?' Ydwyf. Y mae wedi bod yma amryw ddyddiau. Pefdiwch a tynu ei sylw.' I Ond,' ychwanegai De Savenay, mewn ton iselach, yr wyf wedi ei weled o'r blaen, Nid mynyddwr ydyw of. Y mae y wisg hon yn dangos ei wir gymeriad.' Pwy ydyw ?' gofynai y Due. 'Nis gallaf gofio yn awr, Onid wyf wedi ei weled o'r biaen ?' Nis gallaf ddweyd dim am hyny.' < Peidiwch a chwareu a mi, fy arglwydd. Dywedwch wrthyf pwy ydyw.' Peidiwch a gofalu yn awr, Syr Philip. Os gellwch neud allan pwy ydyw, hys- byswch fi.' Nid oedd y cadben yn foddlawn o gwbl, ond gan i'r Due fyned allan, ni allai ofyn dim yn rhagor. Llanwyd Rosaline ag ofn pan glywodd fod Syr Philip wedi dyfod yno i gymeryd ei chariad i fyny, ond pan eglurodd ei thad y mater iddi, daeth yn fwy pwyllog. Cyfarfyddodd ag Alfred yn un o'i ystafell- oedd, a phan welodd ef yn edrych mor llawen a gobeithiol, gosododd ymaith bob ofn.' I Os aroswch yn hir yn Vannes,' ebai hi, pan oeddynt yn symad tua'r drws, I di- chon y denaf yno atoch chwi; ond buasai yn well genyf i chwi ddyfod yn ol yma.' Gobeithiaf na fydd rhaid i mi fod ym- aith yri hir,' ebai Alfred. Unwch eich gweddian a'm rhai i; ae efallai y bydd y nefoedd yn dyner wrthym. Dyma eich tad yn dyfod. Ffarwel.' 'Byddwch yn galonog, fy mhlant,' ebai y Due. I Gwelais cymylau daon yn fy mywyd, ond nid wyf wedi gweled yr un eto nad allai yr haul ei gwasgaru.' Wedi iddo ddweyd hyn, cusanodd ei ferch, ac yna arweiniodd Alfred allan i'r llys, lie yr oedd y ceffylau yn barod i'r daitb. Cychwynodd cwmni ardderchog alhm o'r castell y diwrnod hwnw, gan i'r D -rL(, gymeryd ugain o'i filwyr goreu yn gycadeitiiioa iddo. Yn mhen tnag awr, C3 cyffyrddodd Syr Philip a braich y Due. 'Fy arglwydd, yr wyf wedi darllen gwyneb y dyn ieuanc yna.' Ac yr ydych yn ei adnabod ?' 'Nae ydwyf ond y mae genyf amcan dda pwy ydyw. Y Nefoedd fawr! y mae ei wynebpryd yr un fath yn union. Dyna pwy 2 Ust!' llefai y Due. Peidiwch a gad- ael i ereill eich clywed.' Gosododd y cadben ei enau wrth glust y Due, a sisialodd yr enw. A ydwyf yn iawn, fy arglwydd?' Amser a ddengys.' Ond, fy arglwydd Cymerwch bwyll, Syr Philip. Nis gallaf ddweyd dim yn rhagor.' Cymerodd y cadben ei le drachefn, gan droi at Alfred de Nord, ac yna siglodd ei ben gydag arwyddion o bryder a gofid. 0

EISTEDDFOD NADOLIG CALFARIA…

Y GONGL AMERIOANAIDD.

Y FASNACH LO.

DAMWEINIAU.

Family Notices

PETHAU DEDDFYDDOL.

PJiTHAU MEDDYGOL.

PETHAU YSTADEGOL.

TANCHWAAU MEWN GLOFEYDD.

Advertising

Y PARCH. JOHN ELIAS.