Skip to main content
Hide Articles List

5 articles on this Page

ALFRED, YR ARWR IEUANC. -

News
Cite
Share

ALFRED, YR ARWR IEUANC. PENOD XXIV. Yroeddyn h ~yr yn y prydnawn pan ymneillduodd Cttshner i'w lyfrgell, ac yno y dilynodd Alfred ef. AneTchodd y Due ef yn garedig. a cheisiodd gmddo eistedd. Yr oedd Casimer yn dawel a digyffro, ond yroeddA]frt-,dynanesmwftbiawn. Pan gafodd ein harwr ei hunan yn eistedd yn • mhresenolleb y Due o Rennns, a'r gor. chwyl dyt itbr yma ar ei ddwylaw, rhodd. asai law¿f pe bnassj rhyw slia careiig yn ei goli i fyny o'r ystafel5, a'i osod yn rhyw- le y tu allan i furiau y cisteli, lie y gallas- ai yr awyr par oeri ych dig ar ei ruddian. Pa obaith oedd ganddo ef am lwyddiant ? Pa hjwl oedd ganddo ef, mynyddwr tlawd, dienw, a digartref; i godi ei lygaid tnag at y foneddigrs o Itenres ? Pa hawl Oedd ganddo ef i agoshau &ti a'i gar- iad ? Pa foyaf y meddyliai am hyny, mwyaf grfiks yr elai, a pha fwyaf yr eisteddai yn y fan bono, mwyaf amlwg y delai ei ofi Gwel Jdd y Due yn eglur fod nngen cymh-nth ar y dyn ieuanc, a eh/nygiodd ef yn garedig iddo, 4 Alfred,' 4 y mae genych ryw- beth i'w ddweyd wrLhjtJ ol L.1 Neidioid y g) D ienanc fel pe buasai yn dilluno o freniawyd poeons. Nid oes eisiaa i chwi betmso ymd-iir- ied ynof. Y raae arnaf dJyledJ fawr i chwi.' Nid oes disron o ddyled arnoeh fsl ag i gyfiawc ~-bar< fy ymJdygiad wlth gymeryd y rhyddid wyf w;di fwiiadu ei gymeryd" Chwi gunisteweh i mi farnu byny.' Gw-n&i y Doc pan yn siarad, a theimlai Alfred yn fwy c-tlrlno- G -pr, fy arglwydd, nad oes iiawl genyf i agoshau abeh fel yr wyf yn myned i wneud yn awr, end yr wyf yn taflu fy hun yn hoilol ar eich trugaredd. Os tro- weh fi yruaith gyda gwrthodiad, chwi faddeuweh i mi ar yr un pryd.' 'Fy macbgc-n anwyl,' ebai Casimer, mewn tou gavelig, 4 yr wyf wedi maddeu yn mlaenllaw i cbwi. Siaradwch yn awr.' Yr oedd argen ei hon nerth ar Alfred, achvnyr agorai ei esan, ceisiai grynhoi ei feddviau yn nghyd. Fy arglwydd Dciuc/ dechreuai mewn toa isel, ond yn enill nerth wr(h fyned yn mlaen, I am,ylcbiadau nad oea genyf yr un llywyddiaetb arnynt a'm dygodd i ^ymdeitbas eich mercb, a gallaf ddweyd fod am >ylebia:1au fy n.,wasana(-tb ati hi yn hoilol anuibynol ar fy ewyllys rydd. Eto, acbabais hi rbag tynged ofcalwy, ao fel yr oedd yn natnrio), pwysodd arnaf fi am gymhvtfth. Beth a'laswa ei wneud ? Byllais yn ei llygaid dysglasr a thyner, a gwra-.dewals ar ei Ilais mwynaidd. Teiml- ais fy nghalon yn llama o ryw deimlad djeitbr. Maddeuwch i mi am siarad yn eglur. Teimlais byn, a gwyddwa mai cariad ydoedio. Dyweiold fy lheswm wrthyf y buasai y fath gari id a hwn yn ddiobaith, a phenderfynais ei lethn. Daethum gyda'r foneddiges i'ch casteH, ac aethum ymaitb heb feiddio coH fy llygaid at y gwrthddrych ar ba un yr oedd fy nghalon wedi sicrhan fy nghariad cyntaf a cbrjfaf. Unwaith yn rhagor, amgylch- .,Y iadau &'m dygasant yma; ac unwaith yn rhagor, cdfajs fy hun yn ei ehwnrai; ac yn awr, syr, credweh fi os gallwch—tynwyd dirgelwch fy serch allan heb unrhyw fwr- iad unioagyrcbol ar fy rhan. Ond dywed- wyd yr ystori-gwyddai y .foneddiges fy mod yn ei charu; a'r grediniaeth fendig- edig a roddwyd i mi, ei bod hithau yn fy ngbaru inan. Gwyddoch y cwbl yn awr, syr. Gallwch ddweyd y gair a'm hanfona ymaith gyda thoriad y wawr boreu yfory, lieu Neu gallaf ge'sio genych aros ychydig yn hwy yma, oeddych yn myned i'w ddweyd ?' Ie, fy arglwydd.' Nid oedd y Due yn rhyfeddu dim at yr hyn oedd wedi ei glywed. Alfred,' ebai, baoch yn fyr, ao yn eglur, a byddai finau yr un peth. Nid ydwyf yn dweyd wrthych yn awr y gell weh obeithio am law fy meroh, ac nid wyf yn ei gwrthod. Rhaid i mi gael amser i ateb ac yn ystod yr amser hwnw, dichon y geliir gsyceud liawer o bethan. Yn y lie cynt&i, nis g&llwn gaaiatan i roddi fy merch i un heb enw na serylifs., I Fellv, syr,' ebai Alfred, y mae'r ateb wedi cael ei roddi yn birod ?' 'Nid fdIy, fy machgen. Bhoddwch eich sylw i mi am ychydig o f/nydau, a chynorthw weh fi i chwilio i fewn i bwnc pwysig. Nid Marguerite ydyw eich mam. Bum yn siarad a Francesco, ac yr wyf yn eicr o gymaiut a hyna. Ond nis gallwn gael rhagor o'i enau ef. Y mae o dan lw i gadw y peth yn ddirgel.' I gadw yn ddirgel fy enw i ac enw fy rhieni ?' llefai Altred, gan godi o'i gadair. 4 Oymerwch bwyll, Alfred. Eisteddwch i lawr, a gwrandewch arnaf. Peidiwch a beio Francesco. Y mae genyf fwy o schof; i'w fendithio.' Oas y mae, fil o weithiau,' atebai ein harwr, gan eistedd dradhefn. Ond os gwyddent pwy oedd fy rhieni, pabam y cadwasant hyny yn ddirgelwch oddiwrth- yf fi ?' 'Y mae hynyna/ ebai y Duo, yn fwy nas gallwn ei benderfynu, gan nad yw Francesco na Marguerite yma i ateb. Rhaid i ni gyfyngu ein hnnain i'r hyn sydd o fewn ein cyrhaedd. Yr ydych wedi gosod eich hun mewn mwy o berygl yn awr, 8C os ychwanegaf at hyny, gwnaf ef am fy mod yn gobeithio y bydd y di- wedd yn foddiiaol. Gallaf ddweyd wrth- ych yr hyn wyf yn ei wybod, neu o'r hyn leiaf, yr hyn y mae genyf reswm cryf dros ei gredn. Ba farw eich rhieni pan nad oeddych chwi ond baban. Cwymp odd eich tad mewn brwydr, se ni fii-eich mam byw yn hir ar ol clywed am ei ikrvr- olaeth. Yn awr, gatla?ai eich tad fod o waedoliaeth nchel. Y mae byny yn f.y na thebyg ac os profir hyny, yn nghyda sefydia eich adnabyddiaeth chwi, ni phe- truswn roddi ilaw fy merch i chwi.' Syllai Alfred ar y Due yn ddidor. Nid oedd wedi nieddwl erioed am y fath rieni, ac eto nid oedd y syniad yu ei daro yn rhyfedd iawn. Yrnddangosai fel pe baasbi y ge-r;Aau wedi dihuro rhyw deimlad o foneddigeiddrwydd oedd o'i a fewn. Dywedwch wrthyf, fy macbgeo,—b. th pe baaseca yn llvTyddo i brofi fod eich rhieni o sefyllfa nchel, a hawliech chwi y sefyllfa byny yn gjhoeddus V i Gwnawn, syr. Os ot s y fath waed yn rhedeg trwy fy l-gwythienau, yr wyf yn ddyledus i goffawdwriaeth fy rhieni fod He genyf yn Llydaw. Y Fo/wyn y fath faes sydd yn agored o'm blaea. Beth fydd y diwedd ?' Gobeilhiaf y bydd yn dda. Beth bynag, nis gallai fod yn waeth nag ydyw.' 'H8. fy at gl wydd, yr ydych yn anghofio fod riolur y cwymp yn ol yr uchder a gyr- haeddwyd.' 1 Nid wyf yn credu fo<3 nn perygl a-n gwymp, Alfred. Pe buaswn yn meddwl am hyny, ni faaswn yn eich arwain mor belled. Nid oes tr.ald ynof i chwareu a'ch teimlalan crwi.' Fy ar.Lvyàd nduc. rhaid eich bod we-Ii clywed rhyvtbetb yn nghylch fv 1, ;hie&i?'' 01 i Dim ond yr hyn a ddywedais wf tbyeh.' 'Ond a ydych chwi wedi deall rhyw- beth yn rhagor ?' 'Rhaid i chwi beidio fy holi yn rhy far- wl, Alfred, gaa Dad wyf yn dewis eich arwain y ta bwr-t i'r hyn sydd sylweddol. Ni chlywais enwau eich rhieni gan Fran- cesco, ac os oes genyf dyb:a--th pwy ydynt, gwell i mi beidio dweyd hyny yn awr.' Gademob i mi edrych ain Francesoa a Margnerite, ar unwaiJh/ ebai ein harwr.' GweU i ni aros am dipyn,' ebai y Doc. i Os gadewch y mater yn fy Haw i, chwil- iaf ef i'r gwaelod, a gal'af eich sicrhau na eJlir cadKr y gwirionedd oddiwrthyf fl. Gwn pa Ie i edrych, a phwy i holi. A gadewch chwi y peth i mi ?' 'Wrth rheswm, syr, nis ghltaf W-,thCO.' Na eUweh; ac yn awr atebaf eich gofyniad cyntaf, Beu a dweyd yn iawn, ychwa- egaf at yr baaes hw.aw. Dywed- ais wrthych rad oeddwn yn gwrthod nac yn cvdsynio. Ac < Nid oes angen,' ebai Alfred. Gwn beth a ddytvedech. Os profir fy mod o waedoliaeth ticbel, gallaf ofyn am kw Rosaline. Ond Aros wch, fy machgen. Yr ydych wedi myned yn ddigou pell. Os profir eich bod felly, -gellweh geisio gan Rosaline i fod yn wraig i chwi. Os bydd rhaid i'ch enw aros fel y mae—os na enillwn rvw. beth yn ein hymchwiliad, rhaid i chwi beidio ceisic Haw Rosaline heb fy nghania- tad i.' I Na, fy arglwydd.' Cododd Alfred, a symudodd, ond trodd yn ol drachefn i siarad a'r Dnc. Fy arglwydd, eaaiafcewch i mi ofyn un gofyniad i chwi eto. Pa bryd y dechreu- wch ar eich ymchwiliad ?' 'Mor foan agy bydd yn bosibl, fy mab. Gwnaf fy mharotoadau yfory.' Diolchodd ein harwr iddo, aa yna aeth allan. >— 'Y Nefoedd daigarog T llefai y Due. Nis gallaf fod -yn camsynied. Y mae y "cwbl mor eglur^a'r hanl ganol ddydd. Pe bnasai fy Bghemder yn ol ar y ddaear, ac yn eyflwyno y bacbgen i mi fel ei fab, nis gallai fy argyhoeddiadau fod yn gryfach. Gallaf ddgongli'r mater, a gwnaf hyny hefyd.' Yn y cyfamser, ymneiilduodd Alfred i'w ystafell, Ile y treuliodd amser hir mewn myfyrdod gofidus, ae hyd yn nod wedi iddo fyned i'w wely, cadwai cwsg yn mbell oddiwrtho gan feddyliaa am y dyfodol. Y boreu canlynol oedd y chweched oddiar ymadawiad Francesco a Marguerite, a phan gododd Alfred, a d-'sgyn i'r llys, teimlai ei han mor iach ac mor gryf ag erioed. Yn mhen ychydig, ymnnodd y Due ag ef, Be a'i anerchodd yn gareiig. 4 Alt'red, yr ydych yn edrych cystal ag erioed.' Yr wyf yn leimlo yn IIawn cystsl hefyd, fy arglwydd.' Yr wyf yn myned i St. Aubin yfory.' (I weled Francesco a Marguerito gofynai Alfred. 4 Nid hyny yn hoilol. Digon tebyg y gwelf hwy, ond y mae fy ngwaith penaf gyda'r hen Abad. GGllwch chwi fyned gyda mi nen gellwch aros yma.' < Gwnaf fel ag y byddweh chwi yn dewis, fy arglwydd. Gallwn benderfynu yn ystod y dydd. Dichoa y gall. tbyw beth gymeryd lie i'n cynorthwyo ni i wneud ein meddyliau i fyny.' Cymerodd rhyw beth le hefyd, oni nid dim yn debyg i'r hyn oedd y Due wedi feddvvl.

[No title]

EISTEDDFOD NADOLIG CALFARIA,…

;Y PARCH. JOHN ELIAS.

CYPRUS.