Skip to main content
Hide Articles List

12 articles on this Page

..'Y RHYFEL. A

News
Cite
Share

Y RHYFEL. A T mae y Llywodraeth Dyrcaidd, dydd Llun diweddaf, wedi penderfynn anfon Server Pacha, ei Gweinidog Tra. mor, a Namyk Pacha, fel cenadon i bencadlys y Grand Due Nicholas, i ymgynghori ar gadoediad, er cael am- ser i benderfynn ar amodau heddwch. Dywedir fod ganddynt gyflawn hawl i fytuno ar ran en llywodraeth. Cafodd yn ei awgrymu gan y Grand Dnc, yr hwn sydd wedi myned i Kezanlik, He y mae y cynrychiolwyr Tyrcaidd i'w gyfarfod. Y mae yn wiry cyrhaedda y cynrychiolwyr i Adrianople mewn ychydig oriau, acoddiynoi Kezanlik— pedwar ngain milldir yn mhellach mewn dan ddiwrnod arall. Bernir y bydd i'r pleidian felly ymgyfarfed prydnawn heddyw. (dydd Mercher). Y mae y Rwsiaid wedi enill buddug- oliaeth sydd mewn rhai golygiadau yn rhoddi mwy o anrhydedd iddynt na chymeryd PlevDa, ac un sydd yn sicr o effeithio yn fawr ar ddyfodol y rhyfel. Y maent wedi cymeryd y Shipka Pass, ac wedi gwneud yn garcharorion yr holl allu milwrol a'i hamddiffynai-P Ieiaf 16,000 o wyr. Nifer y gynau a gymerwyd oeddynt 60, yr hwn ydyw y nifer fwyaf a gymerwyd y naill ochr na'r llall yn Ewrop, ond yn Plevna. Y mae manylion pellach wedi cyr- haedd mewn cysylitiad ameddianiad y Shipka Pass a'r galla milwrol a'i bam- *ai gan y Cadfridog Radetzky. 4 ffA y iT'rrf^1 fi1i tl Trmti mtiid te- mynedfli wedi dan ddiwrnod o • .Ad—yr 8 fed a'r 9fed. Y diwrtfod cyntaf, colofn y Tywysog Mireky a ymladdasant, pryd y cymerasant ddau wn a 100 o garcharorion. Cyrhaedd- odd y Cadfridog Skobeleff yn y pryd- nawn. Yr ail ddiwynod cymerodd brwydr boeth Ie, yr hon a derfynodd «jn bedwary prydnawn, pryd y rhodd- odd y Tyrciaid i fyny ymladd. Yn nniongyrchol wedi hyny, daeth cenad oddiwrth Skobeleff fod y Tyrciaid wedi rhoddi eu hunain i fyny. Cymerodd Colofn y Cadfridog Skobeleff fedaiant,, <> ddwy gaerfa, a deuddeg. gw», yn nghydag amryw fanerau. CdBodd y Rwsiaid 6 o swyddogion, a 294 o fil- wyr, yn nghyda 58 o swyddogion, a 1,190 o ddynion wedi en clwyfo. Os oes cred i'w roddi i dystiolaeth Russim Pacha, yr oedd byddin y Shipka. Pass yn llawer mwy nag yr oeddidat y cyntaf wedi tybio. Cynwysai 25,000 o wyr., Y mae y Rwsiaid yn awr wedi sef- yditt eu hunain yn gadarn yn ddeheuol i'r Balkans. Y mae gan y Cadfridog 50,000 o filwyr goreu Rwsia, tra y mae Chakir yn encilio o'i flaen mor gyflymed ag y gall, ac nid yw yn debyg o.aros nes cyrhaedd Philip- popolis. • Dydd Gwener diweddaf darfa i Risen, yr hon a chwareuodd y fath ran flaeiillaw yn erbyn Servis yn 1875, roddi fyny i'r Serfiaid. Y r oedd yn Ie o bwysigrwydd mawr i'r Tyrciaid cy- hyd ag yr oeddynt yn allaog i gynal gallu milwrol yn y rhan hono o Bul- garia. J&r yr adeg yr amgylchwyd hi gan ySerfiaid; yr oedd yn amlwg ei bod yn rhwym o syrthio yn fuan. Oddeutu pymthegnos yn ol cynygiodd y swyddog llywyddol roddi y lie i fyny ar yr amod ei fod ef a'i wyr i gael myned allan, ond nid oedd amodau o'r fath yn bosdbl, ac am y pum' diwrnod olaf bn yno gryn lawer o ymladd. Y mae cwymp y lie wedi rhoddi; i'r Serfiaid nifer. mawr o garcharorion Tyrcaidd, ac wedi gollwng yn rijydd rhwng 30,000 a 40,(500 o Serfiaid i leoedd ereill. Y mae y MontenegriaicL o'r diwedd wedi cymeryd yr amddiffynfa Dyrcaidd Amtivari, porthladd ar yr Adriatic, yr 5 :U jjiQH y maent wedi bod cyhyd yn ei ■pea) <Jiae. Trwy na ddaeth y cy- fno; tii,wy addawedig i'w swyddog llyw- yddol, rhoddodd i fyny y He yn an- amodol i Dywysog Montenegro; boreu dydd Ian diweddaf. Dywedir y bydd i'r gwarchaewyr yn awr swmnd yn erbyn Scutari. Y mae y Weinyddiaeth Dyrcaidd wedi rhoddi euswyddi i f?ny, ac ereill wedi en hethol yn eu He. Y mae Server Pacha yn aros yn Weinidog Tramor. Dywedir fed y Weinyddiaeth bresenol yn ffafriol i heddwch. Y mae y Rwsiaid yn ymddangos i symnd yn frysiog yn mlaen ar yr ochr ddehenol i'r Ba)kans. Dywed hysbys- iad. 0 GonstaD tinople fod colofn o fil- wyrKwsiaidd, ddydd Sadwrn ddiwedd- af, wedi cyjhaedd Yeni-Zagra, ar lin- ell reilffordd Yamboli ac Adrianople. Dywedir hefyd fod cyfanswm mawr o gerbydau reilffyrdd, &c., wedi dyfod i feddiant y Rwsiaiid yn Yamboli, y rhai. os parha y rhyfel, a fyddant o wseanaeth mawr iddynt. Y mae yn ym<Mangos jruai rhilipp9pplig ydyw prif nod gwithrediadon milwrol Twrci yn awr, athyniad ei holl filwyr yn dde- henol i'r Balcaus tuag yno.; Yn or- Ilewinol i'r, Ile, hwn y mae^atar-Baz. ardjik, lle y cymerodd gwrthdarawiad bywiog le ddydd Sadwrn diweddat,-ac yr eaciliodd y Tyrciaid. Y mae sefyllfa amddiffynol Adrian- opie yn bWllc o ddyddordeb mawr ar hyn o biyd. Dywedir fod amddiffyn- feydd y lie wedi eu. cynllnnio yn rhag- wedi fcu J ( mile yn angenrheidiol cael 0 leiaf 80,000 i'w hamddiffyn. Y mae hyn. yn bwysig ar yTrladeg presenol pany mae y gelyn yn p^rflymn yno yn gynt nag y gall y Tyrciaid gasglu yn nghyd eihamddiffynlu. Y mae awdnrdodau milwrol Adrian- ople, yr hon nid yw ond 80 milldir o Hezenlik, wedi cymeryd golwg bry- derns ar ddynesiad y Rwsiaid, ac wedi gorchymyn y boblogaeth i adael y dref. Adrianople ydyw ail ddinaa yr atnher- odraeth, a chyn dechreu y rhyfel yr oedd ynddi boblogaeth o 150,000. Y mae y galluoedd Serviaidd a Roumanaidd a apwyntiwyd i weith- redu yn erbyn Widdin, wedi dyfod i ymuniad a'ti gilydd o fiaen y cyfryw le. Gof^irwyd i amddiffynla Widdin i roddi y lie i fyiiy, ac os gallwn gredu y brys- hysbysiM sydd wedi ei dderbyn, yr oedd y Llywodraethwr Tyrcaidd yn barod i ufyddhan os caniateid iddo ymadael, a'i filwyr i fyned allan a'u harfau gyda hwynt. Os ydyw y rhyfel i barhau, y mae Widdin i syrthio tel y gwnaeth Sofia a Nescb. Y mae y Serfiaid wedi cymeryd gy Kurschmula, yr hwn le, er i'r Tyrciaid ei adgymeryd, a fethaeant ei ddal yn eu meddiant. Y maent hefyd wedi cymeryd Vianja, tref oddeutu 14 o filldiroedd o Nescb. Dywed gohebyddo Sebastopol fod y llynges Tyrcaidd wedi bod yn tanbel- eni trefi diamddiffyn Eupatona a The- odosia. i Gohebydd o Giurgevo, a ddywea e fod ef yn argyhoeddedig fod y Tyre- iaid yn dyoddefyn fawr o berwydd ysgaindra dillad, tra y mae y Rwsiaid a gwisgoedd clud am danynt. Dywed hefyd fod wyth o filwyr Tyrcaidd wed. rhewi i farwolaeth yn agos i Kustchnk1

..' MR. HENRY RICHARD YN ABERDAR.

HYN A K LLALL YR WYTHNOS.

..,'.', MR. MACDONALD, A.…

t MARWOLAEEH BRENIN ITALI.

t MR. BRIGHT .YN BIRMINGHAM.

r';•;rOT MARWOLAETH BYCHHYN-L)…

. GWEITHFAOL A MASNACHOL.

." PONTARDAWE-TANCHWA.

. OBAPYRAU AMERICANAIDD.

,EISTEDDFOD WISCONSIN.

[No title]