Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

BWRDD IECHYD YSTRADYFOD

News
Cite
Share

BWRDD IECHYD YSTRADYFOD- WG.—GAIR AT ETHOLWYR Y PLWYF. ANwYL GYDETHOLWYR.—Yn gymaint ag fod yr adeg yn ymyl pan y gelwir arnom i ethol deuddeg o bersonau i gyf- ansoddi y bwrdd uchod, efallai y goddef- wch i mi daflu allan rai awgrymiadau a fyddant yn fuddiol ar amgylchiadau mor bwysig a chyffrous yn ein hanes. Mae yn amlwg eisioes fod ymdrech yn cael ei wneud gan gymydogaeth, a dosbarth o etholwyr yn y plwyf, i fynu, os gall, gael mwy na rhan gyfiawn a theg yn y gy- nrychiolaeth. Pa beth, os nad hyny, yw amcan y cyfarfodydd a gynaliwyd yn y Pentre, Treherbert, Heolfa^h, a Tonypandy. Y mae pump wedi eu henwi yn yr Heolfach, pedwar yn Treherbert, ymgais am bedwar yn Tonypandy, ac nis gwyddom y nifer a geisir gan y Pentre, ond tebygol iawn y gofynir am bedwar yno hefyd. Nid yw gwerth trethol (assessed value), nifer y trigolion a'r etholwyr, nag unrhyw ys- tyriaeth deg arall, yn cyfreithloni y naill na'r llall o'r lleoedd uchod i cfyn am y fath ran o'r gynrychiolaeth. Ni fydd aelodau y bwrdd o'r holl blwyf ond deu- ddeg ac a yw gwerth ardrethol rhan- barth Treherbert, Pentre, neu Tonypan- dy, neu ynte nifer yr etholwyr yn unrhyw I an o'r lleoedd hyny, yn un rhan o dair dt holl blwyf 1 Neu ynte a yw yr Heol- fach yn un ran o bump o'r holl blwyf 1 Pe rhoddid tri i etholwyr rhan uchaf y plwyf, mor isel ag Abergorci tri ereill i ttholwyr Treorci, ac i lawr hyd at bont y Pentre; tri ereill i etholwyr ochr ddeheu yr afon Rhondda. i lawr i Ffrwdamos; a thri ereill i etholwyr ochr y Haw chwith i'r afon i lawr i'r Porth, ac i fyny i Blaenllechau, bnasii pob rhanbarth o'r plwyf yn agos yn cael ei ran gyfiawn a theg o'r gynrychiolaeth. Ar ol ethol y bwrdd, a rhanu y plwyf yn wards, xeir gweled mai rhywbeth felly a fydd. Peth arall sydd yn amlwg iawn ydyw, fod ein masnachwyr yn ceisio mwy na'u rhan yn y gynrychiolaeth. Gyaag un neu ddau o eithriadau, masnachwyr yw yr oil sydd wedi eu henwi. Na ato Duw i mi ddweyd gair yn fychanus am un masnachwr yn y plwyf; ond nid yw ond gweddus a boneddigaidd i fasnachwyr Ystradyfodwg i adnabod eu lie. Nid yw swm y trethi a delir gan ein masnachwyr ond. rhan fechan o swm swerth trethol y plwyf-, am byny ar 03. dir yr hawliant hwy fwyafrif y gynrychiolaeth. Y mae assessed value y plwyf yn'&wr yn £ 174,000, ac y lllfle:tuå £140,()()() o hyny yn disgyn ar y glofeydd, y rheilffordd, &c., yn gad- ael gweddill o £ 34,000 i ddisgyn ar an- eddau y plwyf. Os rhoddi y flaenorifieth i un dosbarth, y dosbarth hwnw ivdd yn talu y trethi trymaf ddylasai ei gael. Ond y mae'n dygwydd, er mai y glofeistri sydd yn talu mwyaf o drethi, mai gweith- wyr a masnachwyr yw y rhan luosocaf o lawer o'r etholwyr, ac felly dylid rhanu y gynrychiolaeth yn deg rhyngddynt. Peth arall sydd yn amlwg yw, fod ein tafarnwyr yn ceisio llawer mwy na'u rhan yn y gynrychiolaeth. Y flwyddyn o'r blaen yr oedd pump o chwech o'n gwarcheidwaid yn interested yn y beer traffic; eleni y mae pedwar o'r chwech. Pa sawl tafarnwr sydd ar y Bwrdd Claddu, a pha sawl tafarnwr sydd yn llygadu am sedd ar y Bwrdd Iechyd 1 Gallasai dyeithriaid feddwl, yn gymaint ag fod y tafarnwyr yn fath favourites yn y plwyf, mai mynycljwyr y tafarndai yw mwyafrif yr etholwyr. A yw hyny yn gywir 1 Nag ydyw ddim. Ond pa- ham y rhoddir lie i dynu camgasgliadau ? Yn awr carwn awgrymu y pethau can- lynol:— 1. Gofalu fod pob rhan o'r plwyf yn cael ei gynrychioli ar y bwrdd. Ni chaiwn i weled mwyafrif yr aelodau yn cael eu dewis o'r un gymydogaeth, hyd yn nod pe dygwyddai hono fod y gymyd- ogaeth yr wyf yn byw ynddi. 2. Gofalu fod pob dosbarth o etholwyr y plwyf yn cael eu cynrychioli yn deg. Ni charwn weled mwyafrif y gynrych- iolaeth yn syrthio i ddwylaw un dosbarth, serch i hwnW fod fy nosbarth fy hun. 3. Gofalu fod y dynion g rreu a mwyaf cymhwya yn cynrychioli pob dosbarth. Bydd ein dyogelwch ni yn ymddibynu ar hyn. Os etholir bwrdd o drethdalwyr ysgeifn, gall y canlyniadau fod yn bwys- ig; ond os gofelir ethol y trethdalwyr trymaf o bob dosbarth, wrth ofalu am eu llogellau eu hunain, gofalant am yr eiddom ni. Gan obeithio yr ymSdiosgir o bob teimlad personol, Ileol, a dosbarthiadol, ac yr etholir y mwyaf gwybodus, goriest, a gofalus yn ein plith, gorphwyaf, Yr eiddoch, TRETHDALWK.

Y LLWYNOG.

PROGRAM O'R FFORDD I DDYFOD…

[No title]

HELYNTION TREFORIS.

Advertising

■ + BOSS CWMAMAN. :;