Skip to main content
Hide Articles List

15 articles on this Page

Y RHYFEL.

News
Cite
Share

Y RHYFEL. Wrth daflu golwg ar weithrediadau y rhyfel, yn Bulgaria, ymddengys y bydd i'r Rwsiaid gyfarfod- -ftURWy o Wasgfa yn ngwrs yr wythnos hon Bag y maent eto wedi deimlo er dechreu y rhyfelgyrch presenol. Ar y llaw aswy o Sistova ymestyna eu byddinoedd lawr gyda glan y Danube i gymydogaeth Rnstchuk, yr hwn le sydd yn meddiant y Twrc, ac cddi yno heibit) Rasgrad i Gabrova wrth odreu y Balkan. Ar y llaw ddeheu eto, cyr- haeddant gyda glan y Danube heibio i Kicopolis, fiC oddiyno i Gabrova yn bghyfeiriad y Shipka Pass, yn y Bal- kan. Felly, y mae y tir a ddaliant yn bresenol an agos a bod yn drionglog— Jiustchuk yn bwynt terfynol ar y naill Jaw, Nicopolis ar y llaw arall, a'r Ship- ka Pass yn b *ynt eithafol yn y canol- barth. Ar yr ochr ddeheuol iddynt y ttiae Mehemet Ali Pasha gyda byddin fawr o dros gan mil o wyr ynen bygwth, ac y mae eisioes wedi gwneud ymosod- iad ar eu cyleh allanol yn nghymydog aeth Rasgrad. Amddiffynid pentref fcychan yno gan ryw 3,500 o'r Rwsiaid dan lywyddiaeth y Cadfridog Loneff, ar y rhai yr ymosododd deuddeg mil c'r Tyrciaid, y rhai, arolymladd poeth am saitb awr, a gymerasant y lie. Cy- iQerwyd ac adgymerwyd y pentref hwn chwech gwaith ac yn y diwedd, ar ol tlangos ystyfnigrwydd diail i amddiffyn y lie yn erbyn y fath fwyafrif anferthol, Jhoddodd y Rwsiaid ffordd, ac encil- *asant yn ol mewn trefn i Gebrova, flarperir ar gyfer brwydr fawr a phen- derfynol. Ar en Haw ddeheu etc, y blae Osman Pasha, yr hwn sydd yn I'levna gyda byddin yn rhifo oddentn Wwar ugain mil o wyr, wedi dechreu Jmosod arnynt yn Pelisat. Yn yr am- gylchiad hwn, gyrwyd y Tyrciaid yn ol 1 Plevna. Bernir fod Osman Pasha ar Y naill law, a Mehemet Ali Pasha ar y Ilaw arall yn deall eu gilydd, a'u bod 3r wneud ymcsodiad unol a chyffredin- ol ar y Rwsiaid cyn y cyrhaedda yr Imperial Guards hwy, y rhai sydd ar lett taitli tn. g atynt yn Honmania. Cred- lr fod y cadfridogion Tyrcaidd ar Wneud ymdrech egniol a phenderfynol lwyr orthrechu y Rwsiaid cyn y ier- fcyniont y cyfryw adgyfnerthion. Nid Ðelil gwybodaeth sicreto pa faint y mae y naill na'r Hall o'r ddwy oohr wedi eu |colli yn yr ymosodiadau hyn o eiddo ac Osman Pasha ond gelhr deall nad ydynt ond dibwys at y brwydran sydd ar gael eu hymladd Sanddjnt, os yw y Tyrciaid yn pen- derlynu gwneud ymosodiad, fel y cred- lr en bod. Y brwydrau pwysicaf sydd Wedi eu hymladd hyd yn hyn yn y rhyfelgyrch presenol yw, y brwydrau ymladdwvd yn ddiweddar yn y Ship- ka Pass. Dywed gohebydd y Times fod y Tyrciaid wedi colli o leiaf dwy fil ar-hugain yn eu hymosodiadau ar y fynedfa hon, ac fod y Rwsiaid wedi Colli tua saith mil wrth ei hamddiff/n. Yn ystod y ddau ddiwrnod cyntaf, 4IYddian Mawrth a Mercher, gwnaeth Suleiman Pssha 30 o ymosodiadau af- t^yddianns ar front y Pass, gan fwr- ladu gyru y Rwsiaid yn ol ond yr iddynt wedi en sefydlu cystal, ac yn lneddu magnelau mor dda, fel yr oedd- 0 "YIlt yn medi y Tyrciaid fel y deuent yn 1nlaen. Gyda fod un gatrawd yn c^ympo, Doidiai arall i lanw ei lie gyda ^hyfelyb ganlyniadau dinystriol dro ar !? .fro, megys ag y cwjmpwyd y Rws- **id yn yr ymosodiadau annoeth yn levna. Wedi parhau felly i ymladd j|yda phenderfyniad a ffyrnigrwydd am uuu ddiwrnod a rhanau o ddwy nos, aafyddodd y cadfridog Tyrcaidd mai er oedd ei waith yn ymosod o'.r pwynt hwnw. Dydd Ian, ymosododd gyda gallu lluosog ar aden aswy y Rwsiaid, pryd yr ymladdodd y ddwy ochr gyda ffyrnigrwydd ofnadwy;, ac yr oedd yr olaf ar roddi ffordd o flaen y Tyrciaid, y rhai oeddynt gymaint yn lluoSocach, pryd y daeth y Cadfridog Radetzky i lyny, yn mhoethder y frwydr, gydag adgyfnerthion, a gyrwyd y Tyrciaid yn ol gyda cholled drom i'r ddwy ochr." Wedi hyny, cyfnewidwyd agwedd yr ymdrech. Drwy ddytais Suleiman Pasha, llwyddodd y Tyrciaid i gymer- yd meddiant o fynydd bychan, yr hwn oedd yn rhedeg yn gyfochrog a ffordd y Rwsiaid rhwng y Pass a Gabrova. Canfyddodd yr olaf bwysigrwydd y symudiad olaf hwn o eiddo y Tyrciaid, y rhai oeddynt erbyn hyn mewn safle i atal en trafnidiaeth, a thori eu cysyllt- iad a phrif gorff y fyddin Rwsiaidd. Yn awr, gorfodwyd y Rwsiaid i ymos- od yn lie amddiffyn. Dirmygent y llethrau serthion heb rith o gysgod rhag tan y gelyn, yr hwn oedd'yn eu tori lawr fel glaswellt 1, Adnewydd- wyd yr ymdrechfa dro ar ol tro gyda chyffel>b ganlyniadau^ Weithiau ewympid haner adran cjm cyrhaeddai yr haner arall ben y bryn. Meddyl- iwyd unwaith fod y gwaith wedi ei gy- meryd ond yn y cyfwng hwnw, daeth catrodau newyddion o'r Tyrciaid i fyny, a threchwyd y Rwsiaid dewrion oadd- ynt wedi ymladd fel llewod yn erbyn yr anfanteision a'r rhwystrau a'u gwrth- wynebent. Amheuai rhai oeddynt yn llygad-dystion o'r ymdrechfa, a oedd cymaint ag un o'r Rwsiaid oeddynt wedi cyrhaedd pen bryn wedi dy- ya fyw "*r |Madib i -fr-y: hanes. Dyna, yn ddiweddar, oedd sef- yllfa y Rwgiaid yn y Shipka-Pass. Dal- ient afael gadarn yn amddiffynfeydd y fynedfa; ond y perygl oedd, iddynt gael eu hamgy}chu—Fw cysyllfclad a Gabrova gael ei dori. Byddant felly yn analluog i gaelllnniaethnadefnydd- ian i ymladd, ac o angenrheidrwydd, o ddiffyg yr adnoddau hyn, byddent yn rhwym o roddi eu hunain i fyny, neu gael eu newynu yn y Pass. Dywedir fod y Tyrciaid yn cyflym adeiladu cyflegrfeydd ar lethrau y bryn a nod- wyd ac ni fyddai yn un rhyfeddod clywed fod y Rwsiaid wedi cael eu hamgylchu. Medda Suleiman Pasha yn agos i 80,000 o wyr, tra nad yw y Rwsiaid, yn ol y cyfrif diweddaraf, yn rhifo 15,000 yno. Yr hyn sydd yn brawfo sefyllfaddi- frifol y Rwsiaid yn Bulgaria yn bres- enol yw, fod dymuniad wedi ei wneud ar ohebwyr y gwabanol newyddiadur- on, y rhai ydynt yn gysylltiedig a'r fyddin Rwsiaidd, i beidio cyhoeddi rhif na ileoliad y gwahanol adranau, yr hyn na cheisid ei gelu yebydig amser yn ol. Yr amean yw, peidio rhoddi hysbysrwydd o hyny i'r gelyn. Y mae rhai brwydrau wedi eu hym- ladd yn Asia, ond dim yn bwysig a phenderfynol. Yn ol y newyddion diweddaraf, ym- ddengys fod y Shipka Pass yn ddyogel CY gan y Rwsiaid. Hysbysir fod Sulei- man Pasha wedi tynu ei filwyr yn ol. Tacnir ei fod wedi ei roddi i fyny fel gorchwyl anobeitliiol ond credai go- hebydd y Daily ,¡Ve10S mai wedi tynu yn ol i adffurfio ei rengau toredig y mae, ac y bydd yn debyg o wneud ym- drech arall i'w feddianu. CadaTnheir yr hysbysiad hefyd fod byddin Osman Pasha, neu y rban hono o horsi a ym- rsododd ar y Rwsiaid yn Pelisat a ZI-alince, wedi eu trechu, a'u bod wedi colli o ddwy i dair mil o wyr, tra nad yw colled y Rwsiaid ond pump cant YDO. Dywed y gohebydd a nodwyd, yr hwn oedd yn llygud-dyst o'r frwydr, fod y maes wedi ei orchuddio mor dew gan gyrff y Tyrciaid, fel iddo ef rifo saith o honynt yn gorwedd ar lai na deg troedfecld o dir. Darlnnir y fr ,vydr > fel un b'r rhai .ffyroicaf a ymladd wyd erioed. ''J •

1....'"'".'.,; , Y NEWTN YfflNDIA.…

TANCHWA GiOFAOL DDI-NlYSTKilOL.

. MARWOLAETH1 DDISYMWTH YN…

,—+— TAN DINYSTRIOL YN PONTYPOOL.

DAMWAIN ANGEUOL.

—<• Y FASNACH A'R CYNAUAF.

IGWEITIIFAOL A MASGAC, I j.

METHIANT Y DOUBLE SHIFT.

. OYFARFODUNDEB Y GLOWYR YN…

MARWOLAETH M. THIERS.

,ABERDAR.

NEWYbDION DIWEDDARAF.

Family Notices

Advertising