Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

Pobl a Phethau yn Nghymru.:

AMERICAN CONSULS FOR WALES.

Gohebiaethau.

News
Cite
Share

Gohebiaethau. [Nid ydym mewn un modd yn gyfrifol am syniadau ein gwahanol ohebwyr.] COFGOLOFN LLEWELYN. At Olygydd y LONDON WELSHMAN." ANWYL SYR,—Yr wyf yn hollol gytuno a'ch goheb- ydd Glyndwr ei bod yn warth i ni fel cenedl nad oes golofn o un math yn nodi y fan lie yr huna tywysog olaf Cymru." Yn sicr ddigon, felly y mae, ac yn wir mae bron yn anghredadwy meddwl sut y gallem, fel cenedl, gyda'n holl ymffrost o wladgarwch, orphwys yn dawel trwy yr oesau a'r gwarthrudd hwn yn gorwedd ar ein cymeriad. Mae yn wir i am. gynyg gael ei wneyd ar wahanol adegau i godi rhywbeth teilwng i goffadwriaeth y dewr ond anffodus Lewelyn, ond methiant a siomedigaeth ddybryd y troes pob ymgais allan hyd yn hyn. Tua'r flwyddyn 1859, os ydwyfyn cofio yn awr, cych- wynwyd symudiad i'r perwyl hwn gan Ab Ithel" ac ychydig wladgarwyr eraill, a chafodd yr ysgrifenydd y fraint o geisio hyrwyddo rhyw gymaint ar y symudiad trwy gyfrwng ei ysgrifell. Casglwyd rhyw gymaint o arian at y pwrpas a rhoddwyd hwynt yn Ariandy Aber- honddu, a dyna'r diweddaf a glywyd am danynt. Ychydig flynyddau yn ol gwnaed ymgais arall i'r un perwyl, a phenodwyd y Parch. J. Gwynoro Davies yn ysgrifenydd y symudiad. Cychwynwyd gyda rhagolygon disglaer dangoswyd llawer o frwdfrydedd, a llwydd- wyd i gael nifer dda o wyr dylanwadol a galluog yn bleidwyr ac yn noddwyr iddo. Cynhaliwyd amryw gyfarfodydd llwyddianus yn rhai o brif drefydd y Gog- ledd, a chredid yn ddiddadl y coronid y symudiad a Ilwyddiant diamheuol yn ddioed. Casglwyd swm lied dda o arian hefyd, ond cwbl annigonol at yr amcan o godi cofgolofn deilwng o'r genedl ac o'r gwron y dymunid ei anrhydeddu. Os nad wyf yn camgymeryd, defnydd- iwyd yr arian hynny i ffurfio ysgoloriaethau yn rhai o'r prifysgolion, a diau y bydd yn dda gan Mr. Gwynoro Davies roi goleuni pellach ar y mater hwn. Mae y symudiad hwn, fel llawer eraill ysywaeth sydd wedi bod o flaen y wlad, yn amlygiad digamsyniol o un o'n nodweddion ac o'n gwendidau fel cenedl, nid amgen brwdfrydedd a sel o'r fath fwyaf canmoladwy am dymhor, ond dim o'r penderfyniad a'r dyfalbarhad hwnnw sydd yn anhebgorol i'w ddwyn i derfyniad llwyddianus. Yr eiddoch, &c., Llanfairfechan. GLAN MENAI.

Advertising