Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

YR ESTRON.I

Bywyd ac Anturiaethau Cadben…

COLEG Y GWEITHIWR.

Pwy yw John Dunn ?

News
Cite
Share

Pwy yw John Dunn ? Llawer o son sydd wedi bod am y gwr uchod yn nglyn a Cetewayo, y cyn-frenia Zaluaidd, yr hwn sydd yn awr yn y wlad hon. Gan i mi gael tipyn o foddhad yn narlleniad hanes y John Dunn hwn, efallai na fydd yn annyddorol gan y rhai hyny o ddarllenwyr y Gwiadgabwr, nad ydynt yn gwybod helynt y dyn pwysig uchod, gael byr-nodiad am dano. "Ganwyd John Dunn o gylch y fiwydd- yn 1838, yn Nhrefedigaeth y Penrhyn (Cape Colony). Ysgotiaid oedd ei rieni. Y mae wedi bod yn byw yn gymdeithasgar iawn yn mhlith cyn-frodorion Affrica, ac yj oedd am flynyddau lawer ar delerau cyfeill- gar a Cetewayo. Y mae yn siarad yr iaith Zuluaidd mor hawdd ag y parabla yr iaith Seisnig, ac y mae yn deall y deddfau, y rheolau, yr ymarferion, a'r rhagfarnan. Zuluaidd yn drwyadl. Am hir amser, cy- hoeddai drwy gyfrwng newyddiaduron Natal ei fod ar fin cychwyn ar ei daith helwrol, a'i fod yn barod i gymeryd o dan ei dywysiaeth ychydig o foneddigion oedd- ynt yn dymuno cael eu cyflwyno i helwr- iaeth Zululand am bris penodsdig o hyn a hyn y mia-fod Dunn yn ymgymeryd a darbod wageni, gyrwyr, a chynorthwywyr brodorol. Nid oedd byth uarhvw achwyn- iadau mewn cysylltiad a'i ddull o gario allan ei ymrwymiadau. Holai i'w gws- meriaid yn fynych, pan yn nghalon y wlad helwriaethol,' pa fath helwriaeth oeddynt yn awyddus am ddyfod o hyd iddynt, ac os byddai rhywogaethau o'r anifail hwnw yn bodoli yn y gymydogaeth, yr oedd John Dunn yn sicr o wybod lie yr oeddynt i'w cael. Dangosai ei ddewrder yn ami, a chlywyd boneddwr estronol unwaith, yr hwn oedd yn ei gwmni yn hela, yn dweyd, 1 Yn fy ngwlad i, y mae dyn yn barod i farw am anrhydedd; ond ymddengys i mi fod John Dunn yn barod i farw am y peth lleiaf yn y byd.' Y mae John Dunn yn ddyn o gorff cadarn, cyhyrog, o daldra canolog, gydag ymddangosiad Sais wedi ei eni a'i fagu yn Lloegr, oddieithr fod lliw ei wyneb yn haul-losgedig, ac wedi dyoddef oddiwrth y tywydd. Y mae ganddo farf llawn, ac y mae yn feddianol ar bar o lygaid craffus yr olwg. Mewn ymddygiad, y mae yn nodedig o ddystaw a diymhongar, ae yn gymedrol yn ei arferiad. Am flynyddau lawer, y mae wedi amgylchynu ei hun a chwmni o Zuluiaid dysgybledig, wedi eu harfogi a llawddrylliau cymeradwyol, y rhai, sydd wedi eu dysgu i saethu at nod, ac fel helwyr; ac y mae wedi cael ei glywed yn, dweyd y bydd iddo, os coda amgylchiadau ag a wnaent ei drigfan yn Zululand yn mhellach yn anmhosibl, chwilio am breswyl- fa mewn rhyw ardal farbaraidd arall. Am beth amser sydd wedi pasio, y mae John