Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

.ELWIN WYN:

News
Cite
Share

.ELWIN WYN: NEU HELBULON An LWYBR GONESTRWYDD. PEN. 1Y. Pechod yn goddiiceddyd. Ymsefydlodd ein harwr mewn galwedigaeth Imchus yn nhref M-, lie y bu am bum mlynedd ya barchus lawn gan bawb all had- waenal; ond elddlgeddodd rhai wrtho, a phenderfynasant wnejd ai frad. Dywedwyd el fod yn anffyddlawn i'w feistr, yr hya ni chIedai el feistr ar y dechctu, oud drwy ystryw a dichell, gorfodwyd ef i gredu celwydd, a gyiwya ela harwr dros y drwa heb awr o rybudd—si chafold "gymalot o amsar ag i gas^lu ei ddlllad, ond gyrwyd hwy ar el ol 1 d;9" 3-tmydog. Nid hir y bu cyn cael lie gan fasnachydd cyfrlfol a'i hadwasnal yn dda, ac yr oedd yntau wedi dyfoi yn feddiauol drwy gynildeb ar ychydig o buuoadd. Bu am ddwy flynedd gyda'r maanachwr hwn yn c.el cvfl.03 dda ac wrth fodd ei galon yw. Dadh dyn o'r wlad i'r dref, yr hwn a'i hadwaenal pan yno, ac a ddywodgdd hea helyntion ei ymada-siad odd! yno, yr hyn a wnaeth i'w hen feistr i'w el ddrwgdybio yn fwy, a phanderfyaodd wein- yddu cosp aino. Atifonodd ljthyr ato, yn cynwys yr hyn a ganlyn. Rhoddwn gyfielth- iad o hono yma:— Tref M- Awst 18fed, 1861. ElwIn Wyn. Sl.-Yr wyf wedl clywed eich hancs cyn i chwi adael gwla.d etch g3ned!ga<:th. Gorfu arnoch adael yno am drosedd gwara&wyddus, a rhyfedd fel y llwyddasoch ar^raffu ar fy meddwl eich bod yn ddyn da a gonsst. Tebyg oich. bod wedi gweitha llawer o'm nwyddau a gwario fy arian; ond. am y pum punt diwed&af a a-.th ar l;oll, os na ddychwol- wch hwynt cyn ncs heno, bydd raid 1 chwi fy ngbyfaxfcd mwn man-nad hoffech. Ydwyf, eich. hen felstr, T. THOMSON. Nid oxld gau Mr. Thomson dystion with law i dystlo fod eio. harwr yn llo!d?, ond meddyllai t-i twydo i ddychwelyd pum puut, ac yna profai hyny ei euo?rwydd yn y feu. Nlwaaeth Elwin Wyn un sylvv o'r 11 j thyr hwn, ond dangosodd ef i'w felstr xiewydd, ac a ofynodd os causal fyned i'r wl&d i weled ei rieni am wjthnos, yr hyn a ganbtawyd iddo. anforodd air at at rieni i'w hysbysu o'i ddyfodi&d. Cychnycodd borcu dydd* Llun, ac yr oedd gaitref erbyn y? hwyrcos, Yr oedd yn awr wodl tyiu yn ddyn llawn faint- ioli. Ni adnabyddo.'d ei dad a'i f*in ef ar yr olwg gyntaf, ond wadi dvchreu siarad adna- byddasaRt ef yn y fau, a roawr eu liawenydd. Ni wnatthant gysgu llawer y ncsou hono g&n gyrcalnt y liav/taydd. fo'eu dranoeth meddyliel em dala ymwel- lad a'i hen feifctr; ond cyn ei fod wedi cael br.siufwytl, dasth cymjdog i'r ty, a gofynai pwy oedd y bonsddwr hwnw osdd yuo, yntau heb'gymeryd arno ei adsabod a wnatth arwydd ar el fam i beidio a dyweyd pwy ydoedd. Yna galwodd y cymydog ar ei fam o'r neilidu, gan awgrymu el fad. am slarad gair a hI. Galwodd hlthm ef i mawn i'r parlwr. "Wal," meddai, "gwyddoch fod Dafydd ni yn wael lawn, mae bron a'n gadael, ac y mae yn ein poni beuaydd am gasi gwelad Elwin, eich mab cyn marw, gan hyny yr wyf yn dy- muno arnoch i adoi1 am dano." "Elwin yw y dyn dydthr yna; ydych chwl ddim yn ei adnabod 1 Dewch i fyny." Wedi siarad cynes gydag ysgwyd Haw yn galonog, dywedodd y cyraydog wrtho, eWe], Elwin Wyn," meddai, "yr wyi yn dymuno arnoch i ddyfod i'n ty ni, y mae Dafydd yn wael lawn, ac y mae am eich gweled yn fawr. Mae xhywbeth rhyfedd yn gorphwys ar ei feddwl eisleu ei ddyweyd wrthych." "Yr wyf yn myned i roitro am fy hen felstr heddyw," ebai yntau, "mi alwaf wrth ddyfod If yno. "Diolch i chwl," ebal ynte, "boreu da." "Boreu da," ebal ein harwr. Ymholal ei fam pa beth allasal fod yn gwasgu mor drwm ar feddwl Dafydd. "Nid wyf hsb feddwl rhywbeth," atebal Elwin, "ond dyna, rhaid bod yn adietaw, csir clywed maes o law." Aeth Elwin a'i dad gyda'u gllydd I weled y cl&f; ond, ebai Elwin, "gadewch i gael galw yn Tanyra-ltwen gyda fy hen felstr, dichon y daw gyda ni." Cydsyniodd ei dad, ac aethant helbio. Yr oadd y boneddw? allan yn yr ardd. Cyfarchwyd ef yn slriol gan ein harwr, ond teimlai fod ei hen feistr yn fwy swrth nag y disgwyliai idlo fod. "Er pryd yr ydych wedi dyfod afoef, Elwin, a pha beth a'ch cymhellodd i ddyfod ar yr adeg bresenol. Pan,y mae y cynhauaf ar waith, y mae pawb mor ddiwyd fel nas gallant roddi gwahoddiad i chwi i ymweled a hwynt; ond, dyna, y mae achos i bob peth." "Oes y mao," ebal ein harwr, dan y dyblaeth ei fod yn telmlo yn oer tuag ato. "Mae hwn a hwn wedi galw gyda ml hedd- yw ebal Elwin, "ac y mae am i mi fyned acw 1 weled Dafydd; tebyg ei fod yn wael lawn erys llawer dydd." "Felly yr ydwyf wedi clywed," ebai y bon- eddwr." "Carwn yn fawr," ebai Elwin, "pe deuech gyda nl acw, y mae yn slcr fod ihywbeth o bwys mawr ganddo cyn ei fod yn gyru am danaf." Hwyrfrydig fu y boneddwr cyn cydsynio ag ef; ond aeth ihwng bodd ag anfodd. Wedi cyrhaedd lie y preswyllal y claf, a chyfarch eu gllydd, (ft oedd yn hawdd I'r craffas ganfod fod rhywbeth o bwys neillduol yn gwasgu ar feddwl Dafydd,) torodd allan I wylo yn hldl, a dywedoaci, "Wel Elwin, mae yn dda lawn genyfaelch gweled cyn fy marw, er mwyn gofyn etch maddeuant am yr hyn a fawr droseddais i'ch erbyn." "Beth oedd hyny?" ebal Elwin, er el fod yn tybied rhywbeth, a meddyllai fod adeg of ryddhau o'r cyhuddiad yr hwn a barodd iddo adael ei wlad. Wel" mflddal, a'r dagrau yn 111 dros ei luddiau, "mae yr hen wlrionedd hwnw wedi el wirio mewn cysylltlad a chwi a minau, Cenfigen a ladd ei pherchenog.' Yr oeddwn i wedi ceafigeoi withych chwi flyn- yddoedd yn ol, pan aethoch i Tanyralltwen a chael sylw y boneddwr. Yr oeddwa yn tjlualo fy mod o deulu mwy urddasol na chwi, a'm tad yn ddeiliad fel yr ydycl; yn gwybod, 8C yr oeddwn yn meddwl pa gallsswn gael fich gwared chwi oddiyno y buas?,i yn lIe brat i mt Bum yn cypllunio ddydd a nos yn eich erbyn, ac mi gyflawna's y weithrod hono am yr hou y caws ;ch chwi eich cyhuddo o honl, a liwydd- ais i gadw pobpsth yn ddirgel hyd yn hyn; ond y mae ya esrnw) thad i mi gad cyfacldef fy ical 'cyn fy myned ac na byddwjf mwy.' O! ELwin, muddeuwch 1 mI." Yr oedd pawb wedi eu taraw a syndod gan y cyfaddefiad. "Ond," ebal ein hatwr, mewn llsis mwyn a thoddedig, "Dafydd bach, nid yw fy maddeu- ant i o fawr pwys i chwi, am nad. oes genyf ddim dlgofaiit atoch. Kid yn fy erbyn i y pachaaoch, ond yn erbyn eich Gwneutburwr. Gwlr i mi gatd tsimlad chwerw yn herwydd elah drygioni, ond yr wyf a'm holl galon yn dymuno gwoddio drosocb." frsa syithiodd eia harwr sr fel lual«u, a gweddiodd yn ddwys am faddenant i'r hwn osdd mor agrs 1 sngeu j ac yr oedd yr &ri?raff a gafodd yr amgylchiadau ar feddyliau y gwyddforloJicD. yn fawr, yn enwedig y gwr o TTanyralltwea. Mae i ti, ddarllenydd, wers bwysig yn yr amgylchiad a nodVyd, s-^f cofio bob amser fod y pechodau mwyaf dirgel 1 giel eu dadblygo. yn hwyr nea hwviaoh, a dysga fadden, fei ein harwr, l'r gelya mwyaf sydd senyt, os o^s genyt eiyn o gwbl. With fyned adref, dymuuodd ei hen feistr ar ein harwr 1 ddyfod >:ydsg ef i gimaw. Oyd- syniodd yntau, ac aeth el dad adref i adrodd yr haaes i'w fam a'r t ;ulu. Yr oedd yn 11 a ganddynt glywed fod Elwin yn xhydd o'r c1 huddiad a ddygwyd yn el erbyn, er fod yn ddrwg ganddyst am y sawl odd yn y carn- wedd. Bu fanv Dafydd o'r C boreu dranocth, ac yr oedd arwyddion amlwg o edifeirwcb. i'w gweled arrJo. Dilynwn eln harwr i Tanyrallts-en. Yr oedd yn iach ü1 galon am el f-jd wedi ei rydd- hau o'r c/huddiad a barodd gymaint o ofid iddo gyda'i fcexthynaaau; do g-^yddal fol cy- huddlad trail yn ei erbyn, ond Did oedd wedi dychymygu fod neb yn yr ardal yn gwybod am y cyhuddiad a gafodd yr wythnoa flaenorcd cyn g^'dael tref M ond nid hip v bu cyn gweled yn wahanol; canys ar ol cislaw, gofyuodd el hen ft-istr iddo a cedd rbyw gyhuddiad wodi ei ddwyn yn ei erbyn yn ddlweddar. Oyfnewldiodd gwedd Elwin Wyn yn fawr, a dywedodd," oes yn wir, syr; ond uid gwaeth gor»fst er ei chwilio, daw amsar a hyny \'t goleu ito." "Daeth yma ljthyr heddyw,ebal y bon- eddwr, "oddiwith fasnachydd y buoch yn ei wasar,a' th am y pum mlynedd diwacidaf. Y mae wedi ei gyfsirio attf fi, ac y mae yn dy- muno gwyocd geayf a ydyck wedi dyfod yn ol i'ch hen ardal; end dyna, cewch weled y 11j thJl, cyfiaith{»d o'r hwn sydd fed y canlyn Tref M Awst 21a!n, 1861. Mr. L Syr.—Gan eich bod yn ynad heddweh yn eich ardal, a tod Elwin Wyn wedi bod yn etch gwasanaeth, yr hwn fu ya fy agwasanaeth iuau am bum mlynedd, yn yr hwn ni chefais yr un bai hyd yn ddiweddar. Ymddiiiedwn bob peth iddo; ond yr wyf wedi cael allan ei fod yn ileldr, &c. Gan fy mod wedi ei roddi yn Haw fy nghyfreithiwr, dymunaf amoch reddi gwybod i mi o barthod i'w gymerlad blaenorol, canys yr wyf wedi clywed ei fod wedi gorfod ffoi o gartref am gyfhwni ihyw weithred anfad. V mae wedi ffol o'r gymydogatth hon er boreu ddoe, ond nid yw yn rhy bell i gael gafael ynddo. Byddwch c; stal a chyflawni fy nghais hwn atoch, a byddaf dra diolchgar i chwl. Yr eiddoch, syr, T. THOMSON. Mr. L-—. Wedi i'n harwr ddarllen y llythyr, dywed. odd yn dawel ddigon, "Mae Mr. Thomson wedi cael el arwain i gredu celwydd am danaf." "A gaf i anfon llythyr ato," ebai y bon- eddwr, Hi'w gynghori i fod yn araf el symud- iadau o berthynas i chwi." "Diolch yn garadig i chwi," ebal yr ta. "Yr wyf wedi gwasacaethu Mr. Thomson yn ffyddlawli am yr amaar y bum gydag ef, ac yr wyf yn hollol ddieuog." Yr oedd el wen dyner pan yn adrodd yr uchod yn ddigon i argy- hoeddi yr hea foneddwr ei fod yn ddyn rhydd. (I'w barhau.)

[No title]

EISTEDDFOD YR ALLTWEN.

MASNAOH HAIARN A GLO.