Welsh Newspapers

Search 15 million Welsh newspaper articles

Hide Articles List

10 articles on this Page

CORRESPONDENCE.

PENCOED NOTES.

.BRIDGEND PETTY SESSIONS.

YSTRAD POLICE COURT.

ALLEGED FALSE 3 PRETENCES…

- OONGL Y CYMRY.

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

OONGL Y CYMRY. [DAN OLYGIAETH LLWYDFRYN.J DADL RnWXG Y CYBYDD A'R MEDDWYX. DADLEUWY2: IDRIS Y CYBYDD. ROBIN Y MEDDWYN. Robin.—Os dim cywilydd arnat ti, Idris, i dd'od i ddadleu dros gybydd-dod o fiaen lot o ddynion mewn dillad mor wael ? Idrh.—Gwell genyf ddadleu dros gybydd-dod mewn dillad gwael na thros feddwdod a thrwyn coch. Ond ni ddylit ti ddweyd yr un gair am ddillad gwael: mae yr eiddot £ ti yn ddigon bratiog. Yr unig wahaniaeth rhyngom yw dv fod di yn gorfod gvvisgo fel yna 0 herwydd dy fod yn gwario dy arian ar oferedd, a fy mod inau yn dewis gwaeyd hyny o gynildeb. Yr wyt vn cofio yr hen ddiareb Gymraeg, "CwlllJ dy afraid erhymh/ raid," a'r dfliareb Saesneg, "Take care of the pence and the pound* will take care of themtefoes" Yr wyt yn cofio yr aduod, IJaw y dhryd a rvjfoeihoga ac yr wyf yn treio ufuddhau i'r gorchymyii Dwyfol hwnw, Cesgltoch y briufuyd ffweddill, fel 1W choll-er dim." Ilobin.—Cynildeb yn wir Y dynion cynil yw yr haclaf fynychaf. Pan ddywedodd Crist wrth y dysgyblion am gasglu y briwfwyd gweddill, cofia ei fod wedi porthi pum' mil o wyr yn rhad tra. nad wyt ti wedi rhoddi crwstyn i gardotyn tlawd erioed. Rhagrith sydd yn gwneyd i ti feddwt mai gwr cynil wyt. ldrys.—Rhagrith yn wir! A wyddost ti fy mod wedi bod yn aelod ffyddlon yn y capel er yn ieuanc, ac yn flaenor er's dros ugain mlynedd. Ni fuais dan gerydd erioed, ac y mae fy ymanveddiad wedi bod yn ddifryclieulyd o flaeii y byd. Ni chymerai yr un eglwys yn y byd ruo ti yn aelod ynddi, :tc os byddai i ti gael dy gymeryd yn aelod mewn lie dyeithr, buasent yn dy dori mas yn lied fuan ar ol gwel'd dy ymddygiad nosSadwrn, pan fydd swllt neuddauyn dy boced. Robin.—Ie,ie, dos yn mlaen i ddiolch nad wyt ti fel y publican ffiaidd. Mi gredaf yn eithaf hawdd fod dy ymarweddiad wedi bod yn ddifrycheulyd o flaen y byd a.vna'r hyn sydd yn gwneyd cybydd-dod yn bcchod mor ffiaidd. Mae yraddygiad allanol y cybydd mor ddiwall fel y mae yn gallu yn fynych dwyllo ei gyd-ddynion, ac weithiau ef ei hun, ond cofia na elli dwyIlo Duw. Jdrys.—Beth bynag, nid yw cybydd-dod yn gwneyd i'r wraig a'r plant ddioddef eisieti bwyd, tra mae'r gwr yn y dafarn yn gwario ei arian. Nid gwario arian y mae, ond y mae yn gwerthu bywyd a iechyd a chysur ei wraig a'i blant am lamaid o gwrw! Nid yw cybydd-dod yn gwneyd dynion yn segurwyr nac yn darostwngdyn yn is na'r creadur direswm. Ond y mac meddwdod, nid yn unig yn mocheneiddio cyrff dynion, ond yncythreuleiddio eu heneidiau, nes ydynt yn l'hy gyfl'redin yn ger.feintiau gorphwyllogyn yinruthro dros ddibynau dinystr i ddyfnderoedd pob math o drueni. Robin.—Siarad am focheneiddio'n wir! Mae cyb- ydd-dod yn gwneyd dyn yn eithaf mochyn—mae yn Robin.—Siarad am focheneiddio'n wir! Alae cyb- ydd-dod yn gwneyd dyn yn eithaf mochyn—mae yn werth llawer yn rhagor yn farw nac yn fyw. Mae gwraig a phlant y cybydd yn gobeithio am ei farw, am y gwyddant y cant ddigon o f wj'd a dillad ax ol iddo fyn'd,os na chant tra fydd byw. Idrys.—A yw gwraig a phlant y meddwyn yn cael digon o ddilla.d a digon o fwyd? Cyn fy meio i, edrych tua gartref, fra wd. Cyn yreeled y brycheuyn yn llyyad dy frawd, tyn all-an yn gyntaf y truiest o'th lyyad dy hun." Robin.—Yr wyt yn credu na allaf fi ddweyd yr un gair 'nol wrthyt os deui ag adnod o'r Beibl yn fy erbyn. Ond 'rwyf yn cofio fy mod yn darllen yn rhywle pan yn grwt adnod fel yma: Ni elltech was- anaethii Duw a Mammon." ldrys.—Os wyf fi yn gwasanaethu Mammon, yr wyt ti'n gwneyd duw o dy fol. Os wyf fi am yr arian i gyd, yr wyt ti am y cwrw a'r segurdod. Yr wyt ti yn gwneyd pob petli yn ddarostyngedig i dy fol: yr wyt yn gwario y cyfan-y tai a'1' tiroedd, yr aur a'r arian, heddwch teuluaidd, cysur meddwlj a bywyd tragwyddol, er mWYll cael cwrw a gwirod. Robill.-Os wyf fi yn/foddlon gwerthu y cyfan er porthi fy mlys at gwrw, yr wyt tithau yn foddlon gwerthu y cyfan am arian. Ti a werthet enw da dy ricni, anrhydedd dy wraig, ac etifeddiaeth dy blant ie, pe bai gwerth arno, ti a werthet dy gymeriad dy hun, os cawset arian am danynt. Os yw fy mlys i am garw yn ddiderfyn, mae dy wane di am gyfoeth yn fwv diddiwedd fyth. Ar ol cael un cant, mae eisiau'r Half: nid yw un mil ond yn creu awydd am y Hall. Mi gaf fi ddigon o gwrw mewn diwrnod, ond ni chei di fyth ddigon o arian. Nid wyt yn gwneyd lies i neb. Yr wyt yn wasgarp-dig, Y" drymaidd, ac yn annedwydd dy hun: nid wyt yn foddlon mwynhau un eiliad o fvwyd rhag ofn i ti golli cyfle i wneyd arian yr wvt yn gwneyd dy deulu yn anhapus gyda thi. Ni chollai neb ddeigryn ar lan dy fedd, nialarai un car na ehyfaill ar dy arch. Dyn i ti dy hunan wyt, ac felly ni elli ddis- gwyl cydymdeindad oddiwrth' neb. Os nad wyf fi yn gwneyd lies i'ni gwraig a'm plant, 'rwy'n gwneyd lies I r dafarn wraig, beth bynag ac 'rwyf yn credu pan y byddaf farw, y bydd i ambelli un, a'r dagrau ar ei rudd, i ddweyd gair caredig am yr hen Robin. Ond mae cybydd-dod yn bechod mor adgas fel na esgyn yr un ochcnaid pan fyddi di mavw. hlrys.—Wei, os yw cybydd-dod yn bechod, nid yw yn bechod mor ffiaidd a dinystrio] a meddwdod. Pwy all ddweyd na meddwl pa sawl llongddrylliad, pa sawl ty a vsbeiliwyd, pa faint o werth a gollwyd ac o aruma wasgarwyd, pa sawl byddin a orohfygwyd. pa sawl dyn a lofruddiwyd, pa sawl gwddf a grogwyd, pa sawl calon a dorwyd, a pha sawl enaid a ddamniwyd o achos meddwdod ? Robin.—Ie, mae meddwdod yn damnio'r enaid ond cofia hefyd, gyfaill, beth ddywed y Gair, Ni chaijj' na chybydtiion na meddieon etifeddu tet/rnas nefoedd." Jdrys.—Wei, yr wyt wedi gwneyd dy hun yn ffiaidd genyf, a gwelaf mai rhagrithiwr wyf wedi bod erioed. Diolch i ti am fy argyhoetldi mewn pryd, os gellir twyllo ein cyd-ddynion, u Na reaftrarer Dti/r." Af gartref yn union, a phrynaf ddigon o fwyd a dillad i'm gwraig a'm plant, a chyfranat yn fwy haelionus at bob achos da yn y dyfodol. Robin—'Rwyf finau yn penderfynu gwella. Kidyn unig mae dy eiriau ùi, ond mae gwynebau gwelw a llwyd fy ngwraig a'm plant, er's llawer dydd yn fy nghyhuddo. Gan hyny, mi ardystiaf ddirwest heno, a'r tro nesaf y cwrddi a mi, cei weled y rhiban glas yn fy nghot. Jilryg. ') -vr ,i Robin. ^0S da> CYMDEITHAS DDIWYLLIADOL GYMRAEG PENBYONT-AR-OGWY. Cynaliwyd cyfarfod wythnosol ynglyn a'r gymdeithas uc'aod nos Lun, Rhagfyr y 14eg, yn ysgol y Tabernacl, y brawd Evan David yn y gadair. Yr oedd yn dda gan fy nghalon weled cynifer o'r aelodau yn bresenol. Amcan y sefydliad gwladgarol hwn ydyw adfywio yr hen Gymraeg yn ein tref a'r cylchoedd drwy i bob aelod wneyd ei oreu i ymarfer a siarad ar bob cyfle ben iaith loyw, berseiniol Gwalia ac, yn wir, wrth glywed y brawd Morgan Lewis, o'r HenGastell, yn siaraùmor # ddoBiol a plrur ar u Wir Fatvredd nos Lun diweddaf, a'rbrodyrD. Samuel, J. Lewis, D. Pughe Morgan, W. Powell, — Roberts, — Thomas, W. Davies, a W. Powell, — Roberts, — Thomas, W. Davies, a W. Thomas yn beirniadau, teimlais y gallai hen Gymry penwyn Morganwg gymeryd cysur, am y ffaith fod yna lawer i fachgen cryf a'i ysgwydd dan yr olwyn, a'i flerau wedi eu nerthu dan ddylanwad teimlad calon i godi yr hen iaith yn ei hoi." Trwy ddiwydrwydd y daw llwyddiant; gan hyny, bvddwch ddiwyd, frodyr, gan gofio yn wastad "Mae nid da lIe gellir gwell."

REVIEWS OF PUBLICATIONS.

Advertising

[No title]

PENARTH POLICE COURT.