Hide Articles List

7 articles on this Page

ARDDANGOSFA AMAETHYDDOL I…

MESUE YR ETHOLFRAINT. -1

Advertising

CYHOEDDIADAU SABBOTHOL.

Family Notices

LLIFB GWEDDI IV NGWRAIG. I

Y CYMRO FEL MASNACHIV-R. I

News
Cite
Share

Y CYMRO FEL MASNACHIV-R. I GAN p, M. EVANS, MILWAUKEE, WISCQNEI*. I Mae dyn, fel Vol rhesymol, wedi ei greu gan ei Greawdwr Mawr i ryw ddybenion neillduol yn eilywodraeth eang. Mae hyn hefyd yn winon- edd am bobpeth a graodd Duw etioed. Nis gallwn feddwl am dauo Ef yn galw pethau i tod heb fod rhyw amcanion arbenig yn y gawaa hwnw, ac fod y pethau a alwyd i gyflawm swyddogaethau pwysig yn ei greadigaeth ardderchog. 0 bob creadnr a grewyd gan Dduw, dyn ywy godidooat alr pwycicaf o honynt oil; canys efeyn unig a gynysgoeddwyd a gaUu a rheBwm, yr hyn sydd yn ei ddyrchalu oddi witb yr anifail. Mae y gallu hwn sydd wedi ei roddi mown dyn yn ei ddyrchafu i'r safle uchaf yn Ilywodraeth Duw. Hyn sydd ya el wneuthur yn lod cyfrifol i Dduw, iddo ei hun, ac i deittas, a'r gallu hwn sydd yn ei cyfadflasu i ymwneyd a gwahanol amgylchiadau bywyd. I gy fat fod i'r cymhwysderau hyn, darparodd Duw faesydd eang He y gall dyn ddefnyddio ei allu- oedd er cysur iddo ei hun ac i gymdelthas, a, r,o gwna yu unc I it'r goichy myn Dwyfol, er gogoiiant i'w enw Ef. Mae lie i ofni fod y bjd yn myned i edrych ar y pethau a ddarparodd Duw i gyfarfod ag angenion y ddycoliaeth fel yn dailliaw o ddynion yn unig-wedi eu dwyn i fod a'u sefydlu gan ddynion, ac yn colli golwg ar y ffaith fod y pethau hyny wedi eu darparu gan Eduw er budd a lleshad dynolryw yn gyffredmol. Mae y meddylddrych o fasnachu wedi ei roddi i'r ddynoliaeth gan Ddnw el hunm. Pan grewyd dyn yr oedd pobpeth wedi ei ddarparu yn barod ar eyfer ei gynhaliaeth, fel nad oedd ganddo ddim i'w wneyd ond defnyddio cynyrch y ddaear at ei wasanaeth. Felly y mae holl ftrwythau y maes, llysiau y ddaear, a'r trysorau sydd yn el chrombil, wedi eu darpatu i amcanion neillduol, set gwasan. aethu i angenrheidiau dyn ac anifail. Fel yr oedd amser yn treiglo, a dynolryw yn cynyddu ar y ddaear, yr oedd cyfundrefnau newyddion yn cael eu dadguddio a'n hamlygu i ddyn tuag atgyfarfod ag angenion cynyddol y byd. Un o r cyfun- drefnau hyn ydoedd yr egwyddor fawr fasnachol, yr hon sydd yn rhedog er pan el sefydlwyd gyntaf hyd y dydd heidyw, yn enill nerth, ao yn dwyn mwy o gysur a dedwyddweh yn barhaua i'r ddyn- oliaeth, fel yn foreu iawn y daeth yn un o brif anhebgorion bywyd a chynsdaithas. Mae yn debyg mai dull gwreiddiol nell. gynteftg y byd o fasnachu ydcedd cyfnewid eiddo am eiddo. Yn y Dwyraii: y mae hyn wedi parhau, i raddah helaeth, yn arferiad hyd y dydd heddyw a cheir yr un peth befyd, ond nid i'r un graddau, yn myag holl geneclloedd gwateiddiedig y byd. Felly, ni gred. WI1 mai y meddylddrych gwreiidiol am fasnachu ydyw cyfnewid un peth am beth araU cyfwetth. Pan nad oedd arian wedi cu darganfod, dyna yr unig fidull naturiol i fasnachu; ond pan, yn nghwrs amser, y darganfyddwyd y nwydd sydd ei's oesoedd yn rhoddi gwerth ar bobpeth, yr oedd y dull hwn yn graddol ddarfod, ao yn rhoddi He i'r drefn ddiweddarach o fasnachu, drwy dalu gwerth mewn arian am yr eiddo y byddia yn eu pwrcasa. Bu d .dblygiad y gyfundrefn fasnachol yn yr oesoedd boreuol ya hynod araf; oud fel yr oedd y byd yn dyfod yn mlaen-yn cynyddu mewn gwybodaetb, angenion y ddynoliaeth ya oynyddu, a dyuion yn dyfod i ddeall natur; darpariadau Duw mewn natur ar eu cyferyn cael eu dwyn i oleuni drwy gyfrwng galluoedd dyn i ddwyn y pethau hyny i weithrediad er budd cymdeithaa yn gyffredinol-yr oedd ruasnach yn ymagor ao yn ymeaugu ar bob cyfeiriad. Daeth rhai o hen genedloedd y byd, a hen ddiaasoedd y Dwyrain, yngynarynenwogam eumasnach; ac ernapharha- odd haul llwyddiant i lewyrchu ar y eyfryw, er i'w hettwogrvvydd cuasnachol ddiflanu, yr hyn a à daeth aruynt fel barnedigasth oddi wrth Dduw am eu bywyd balchaidd ac annuwlol; eto pathaodd masnach i ymeangu ac enill cryfder o gaurit i gan rif, er pob chwyldtoad a chyfnewidiadau, i lawr hyd y bedwaredd ganrif ar bymtheg, pryd na welodd y byd erioed y gyfundrefn werthfawr mor berffaith a llwyddiannus, mor eang ei therfynau, a chymaiut 0 gysur yn deilliaw I ddynolryw oddi wrthi. Yn ydym yn cael rhai o ddynion enwocaf y byd, o'r oesoedd boreuaf hyd yn awr, mewn eyaylltiad a masnach a thebyg nad oes yr un sefyllfa yn nghylch cymdathas ag sydd yn gofyn am fwy o dalect a gallu na "thrinybyd" yn ei ystyr fasnachol, yn enwedig yn y blynyddoedd dl. weddaf hyn, pan y mae wedi eyrhaedd safle mor nchel, pprffaitb, a dylanwadol; pan y mae y gyfundrefn wedi enill y fath allu cymdeithasol, rhaid ca3l mwy na dyn cyffredlu i allu trin y byd yn llwyddiannus yn y dyddiau hyn. Yn awr maa y gyfundrefn fasnachol wedi dyfod yn allu drwy yr holl fyd adnabyddaa, ac yn myag pob cenedl wareiddiedig, yprif allu cymdeithaeol; canys drwy fasoach dygir gwlad a chonedl i gy. ffyrddiad uniongyrchol a'u gilydd. Nis gall y naill wlad fodoli heb ymddibynu rhyw gymaint ar wlad neu wledydd ereill. Hon yw yr egwyddor fawr ar yr hon y mae holl wledydd gwareiddiedig y byd yn ymddwyn-mae y naill yn gwneyd diffyg y Hail i fyny drwy y gyfundrefn o ftsnachu. Mae yr un peth yn wirionedd am bersonau unigol; ym- ddibyua y naill ar y llall-y gwerthwr ar y pryn- wr, a'r prynwr ar y gwo-thwr; felly, o angen- I rhoidrwydd, y mae cyayiitiaaau eymaeiiuasoi agos rhynddynt ila gilydd. Un o brif aehoaion cad- wraeth heddweh rhwng teyrnasoedd yw y gyfun- drefn fasnachrl. Pan y byddo person neu genedl yn ymddibynu i raddau ar eu gilydd, y mae mwy neu lai o gyfeillgarwch yn rhwym o fodoli rhyng- ddynt. Ma9 y daioni a ddeillia oddi wrth fasnach gydgenedlaethol yn gyfryw nas gellir ei brisio, oblegid y mae ya achosi i olwynion masnach droi, yr hyn, pe na byddai y naill wlad ym prynu ac yn gwerthu gan eu gilyd I, a barai ddvynch yn am gylchiadau y gwledydd hyny, i raddau helaeth, ae a daflai y dosbarthiadau lluosocaf o'r trigolion i dlodi ac angenoctyd. Yr un modd, drachefn, y mae wrth edrych ar fasnach me-wn TAu wlad yn unig. Nid oes yr un ffordd ag y mae gwahanol ddosbarthiadiu o bobl yn dyfod i gyffyrddiad mor agos a'u gilydd a thrwy y gyfundrefn fasnachol. Yma ceir y tlawd yn ymddibynu ar y cyfoethog, a r cyfoethog, i raddau, ar y tlawd; y gweithiwr, ar y masnachwr, a'r masnachwr ar y gweithiwr. Mae masnach, yn ei gwahanol agwcddsu, yn dyfod a r holl ddynoliaeth yn ngbyd] i ymddibynu y naill ar yJlall; a chan hyny, y mae yn achos o les cy- ffrcdincl. ^ae a wnelo egwyddorion masnach lawer a dedwyddweh cymdeithas a beddweh y byd. Masnach yn cael ei chario yn miaen at egwyddor- ion anghyfiawn, pa at bynag ai rhwng cenepll a chenedl, al rhwn dyn a dyn, sydd bob amser yn afcbosi drwg deimlad a diffyg ymddinedasth. Mae egwyddorion moesol masnach yn sylfaen- edig ar eirwiredd a goneetrwydi-dyma y ddwy gareg sylfaen ar ba rai y dylai y gyfuudrefn hon. fed yn aylfaenedig. Os yn amddifad o r egwydd orion uch"l hyn, y mae pob ymdrafodaeth fas- nachol yn troiyn gribcUeiliaeth, a gwneuthur elw bydol, drwy unrhyw fijrdd, jn dyfod yn brif am. can y masnachwr. Mewn ymdrafodaeth fasnachol rhwng dyn a dyn, fe ddylai y cwbl fed yn sylfaea- edig ar eirwiredd a gonestrwydd, oblegid nia gal dyn weilyldu cyflawnder tuag at eigyd-ddyn heb fod ei eiriau yn cirwir a'i weithredoedd yn gyflawn a goneet Mae'n debyg na cheir mwy o fanteision mewn unrhyw gylch mewn bywyd i ddyn ddaugoa ei wir gymeriad na'r cylch mas. naihol; ac ni cheir yr an safle mewn b/wyd ag yr edtychir yn fwy ati na'r lie y mae y masnachwr yaddu, With gwis, yr ydym jn dyweyd hyn gan jymeryd gwedd fydol ami, Gall gweioidogion yi Efengyi, a ph tsonau ereiil sydd mewn cylchoeid crefyddol, fod yn fwy pwysig na bywyd y mas- nachwr, a chym ryd gwedd grefyddol arco, gan eu bod hwy fel cenadon anfonedig gan Danw at ddyn i amlygu iddo ei feddyliau, ac i ddyweyd wrtho am drefn y cadwedigaeth drwy ci KVJ ef. Gall bywyd y gwleidyddwr pario mwy o ddylanwad ar ryw ddotbatth o bobl; ond yn gyBteam, pid yw y dosbaith hwn yn gaUu eyrhaedd pob than o gym- deithas ag y mae a wnelo y masnachwr a hwynt. Rhaid iddo eftfeddu cymhwjsderau i cl!u gwein- yddu i bob dosbnth o I-obi-y tlawd fel y cyf- oethog. Clywir condemnio y masnachwyr yn ami o herwydd rhyw gamymddygiadau (yn ol meddwl eu condemnwyr) o'u heiddo, yn nygiad yn mlaen eumesnach. Only mee garddynt i ymwneyd yn eu hymdrafodaeth a chynifer o ddosbarth- iadau 0: ddynion fel nas gellir dysgwyl iddynt allu boddhaupawb; asymse cafel masnachwr yn gallu gwneyd hyn yn oreli st lied fawr. Dosbaith o bobl sydd yn gorfodderbyh "llawer ffonod" ydywy masnacliwyr. Ond oa cerir hi yn mlaen ya ol y rheol eureidd d wneyd i gymydog fel y buasent yn dymuno i'w cymydog wneyd iddynt hwythau â os bydd yn sylfaenedig ar onestrwydd, gall y maanachfl-r ff irddio gwenu ar yr holl felldithfou a fwrir arnynt yn ami. Un o gymwynaswyr y ddynoliaeth ydyw; person nas gallai y byd fyned yn mlaen hebddo. Oni bai fod dynion yn prynu ae yn gwerthu gan eu gilydd, dyiysaiholl gyfundrefn lywodraethsl y byd-äi pobpeth yn un ciynswth o annhrefD, ac nis gallai y ddycol- iaeth gael gwasanaeth y pethau a drefuodd Dtlw ar eu cyfer. Heb y gyfundrefn fassechol, dar- fyddai y cysylltiadau pwysig sydd rhwng gwa- hanol wledydd a'u gilydd; oblegid credwn mai ar fasnach gydgenedlaethol rhwng gwahanol deyrnasoedd a'u gilydd y gorphwys gwir gyfeill. garweh. Yr un modd hefyd gyda chyaderthaa, a chfda phersonau unigol. Pan y mae y naill, i raddau, yn ymddibynu ar y llall, y.mae teimlad o gyleillgaiwch a chjmdeithasiadi yn bodoli tbyngddynt a'u gilydd. Bellach awn yn mlaen i sylwi yn arbenig er nodweddion cytaariadcl y Cymry yn eu eyaylltiad & bywyd masnachol.