Hide Articles List

15 articles on this Page

I YR YSGREPAN. I

IDADORCHUDDIO COF-GOLOFN.…

News
Cite
Share

I DADORCHUDDIO COF-GOLOFN. DANIEL ROWLANDS. LLAN- GEITHO. I bob Cymro, y mae enwan y Bala a Llan- | geitho byth yn anwyl, Tra y mae y cyntaf yn an wahanol gyaylltiodig a'r anfarwol Charles, sefydlyddyr Ysgol Sabbothol yn Nghymru, ac yagt gydd y G/mdeithas Feiblau Frytanaidd a Thramor, y mae yr olaf yn cael edrych ato gyda graddaa o anwyldeb fel mangre genedigaeth a gorweddfan yr Efengylydd enwog, ac un 0 gychwynwyr Methcdistiaeth Galfioa-'dd, y Parch Daniel Rowlands. Tra y mae y Bala erbyn hyn wedi cael ei gwneyd ynjuncCion1 amryw reilityrdd, y mae Llangeitho :yn parhau yr nn, a'i dawelwch cynhenid yn feddiant iddo eto. Yn herwydd hyn, nid oedd yn rhyfedd o gttbl i nifer, fawr gymeryd mantais ar y cyfle presenol i dalu ym- weliad a'r fangre brydferth hono. Yr oedd y ffoidd o Pontllanio i Langeitho yn ceel ei brithlo gan gerddedwyr a cherbydan, y rhai oeddynt oil yn cyfebio at fSn fechan bedd Rowlands. Yr oeld gweled yr olyefa yn ddigon i ben I ddyn sylweddoli yn weddol gywir T1 adeg pan y byddai y Gogleddwyr a'r Deheuwyr yn ymdeithio ar beterindod i gyfarfodydd poblogaidd Llangeitho yn amser Rowlands. Wedi dlod i ben y bryn diweddaf.cyn cyrhaedd y Ile.daw i'r golwg bentref ag y mee ei enw yn noiedig fel y man y cynhelid yr hen Sasiynau ynddo. Yn ngodreu y bryn y mae y maes ar yr hwn y traddodid y pie- gethan i gynnlleidfaoedd o tuag ugain mil neu ddeng-mil-ar-hugain o bobl o bob parth o'r Dywysogaeth. Wedi pssio drwy y pentref, a chroesi yr afon Aeron, denir at yr hen eglwys He y pregethodd Rowlands am amryw flynyddcedd, yn y fynwent yn nglyn 3'r hon y gorwedd gwedd- iilion y dyn mawr hwnw. O'r fynwent gellir gweled y capel eang lie y bu Rowlands yn yatod y rhan olaf o'i oes yn gweinidogaethu, a'r hwn, fel y dywedir, a fu unwaith yn sefyll ar yr un llecyn yn union ag y mae y gof-golofa yn sefyll arno yn awr. Yn y boreu pregetbwyd yn y capel gan y Parch Dr 0. Thomas, Lerpwl, a Joseph Thomas, Caino. Oynhaliwyd cyfarfod ddadoichuddio y golofn yn y prydnawn. Teimlwyd cryn siomedigaeth pan ddeallwyd na byddai dim un o'r aelodau Seneddsl ya breaenol, a'r dybiaeth ydoedd eu bod wedi myned i fwynhau eu aeibiant, yr hwn gellid tybied oeddynt yn llawn alw am dano. Yn mhlith ereill yr oedd yn bressnol y gweinidogion a'r l'eygwyr canlynolParchn Dr Edwards, Bala; Dr 0. Thomas, Lerpwl; Joseph Thomas, Carno Thom. as Charles Edwards, M.A. prif-athraw Coleg Aber- ystwyth J. R. KUsby Jones, Llanwityd; Proffes- wr Henry Jones, M.A. A. Morris, (B.) Aberyst. wyth; T. E. Penry, a T. E. Williams, (B.), Mri R. J. Davies, U.H., D. Jeckin Davies, U.H., D. Tudor Evars, Caeidydd; ac ereill. Lianwyd y gadair gan y Parch T. Levi, Aberystwyth. Wedi adroddiad maith gandds ef, galwyd ar Dr Edwtrds anerchydorf. Tra. ddododd aiaeth odidcg, yn yr hon yeyfeiriodd at gysylltiad | Rowlands a'r Eglwys Sefydledig, a dadganai ei iam fod Rowlands yn cam yr Eglwys yn anwyl hyd ei faiwolaeth; ond, ebai y llefarydd, nid oedd yr Eglwysây pryd hwnw, beth bynagâyn deilwng ohono ef. Y siaradydd nesaf ydcedd Dr Thomas, Be ar ei ol ef siaradwyd ychydig elriau gan y Parch Joseph Thomas. Y Parch T. Charles Edwards a ddywedal y byddai yn dda ganddo ef, os y gallai, dynu ychydig addyl-giadau i ddynion ieuainc Oymrn oddi wrth hanes y pregethwr enwog yr oeddynt yn anrhyd- eddu ei soffadwiiaeth. Yr oedd Daniel Rowlands yn gynyrch el oes. Yr oedd pregethwyr mawr wedi bod yn Nghymru o'i fiaen, ac ni fuasal efe yr hyn ydoedd oni buasai am y gwaith a wnaed gan Griffith Jones, Llanddowror. Y mae'n wir fod elfeneu goreu ei oes wedi cyfazfcd yn gyflawn yn Daniel Rowlands. Yn mysg pregethwyr mawr efe oeddy mwyaf, ac iddo ef yn benaf y mae Method istiaeth Cymru yn ddyledus am ei bodolaeth a'l nodweddion neillduol. Nid ydym i teddwl ddarfod iddo astudio ei oes yn athronyddol, ac yna iddo fabwysiadu yn ymwybodol egwyddorion arbenig am eu bod yn egwyddorionjy cyfnod hwnw. Dy- wedwn iddo eu teimlo yn hytrach na'u deall. Ymhyfrydai yn ei geaedlaeth ac oblegid hyny Jeallodd pa beth i'w wneyd a pha fodd i wneyd hyny. Nid yw mot bwysig i ni yn y dyddiau hyn ein bod yn meddu dirnadaeth ath- ronyddol am yr adeg yr ydym yn byw ynddi ag ydyw fod ein calouau wedi eu cyfeirio mewn serch atein hoes, ac mewn cydymdeimlad at y ihai sydd yn byw o'n hamgylch. Drachefn, 11 oedd Rowlande, er yn adlewyrchu ef oes, eto yn ddiwyg- iwr. Gwnaetbpwyd ef gan ei oes; yr un pryd, gwnaeth yntau ei oes yn rhywbeth amgenach nag y cafodd hi. Diiu ei fod yn ddyn mawr, so nle gellwch roddi cyfrif llawn am ei ymddaagosiad 80 am el waith oddi eithr i chwi gydnabod ei fod yn meddu grym neillduol yn el berson ei hun nad yd- oedd ereill yn feddiannol arno. Y wers ydyw hon-y dylem ddysgwyl dynioa mawr, ao os na ellir en cael, dylem ddys wyl iddynt wneuthur eu hymddangosiad. Nid ydyw yn wir y bydd i gant o ddynion dinod wneyd i fyny y golled o un dyn gwir fawr. Unwalth eto, yx oedd Daniel Rowlands yn cyflawni gwaith nad ydoold efe el hun ar y pryd yn amgyffred ei natur nel derfynau. Y mae caniyniadau el fywyd a'i waith i'w gwaled yn sefyllfa bresenol Oymru. His gallai efe ragweled hyn, eto rhaid i ni dybied y buaaai yn ffyddlawn Pr egwyddorion sydd ai byn o bryd yn cynhyrfu meddylgarwch ein gwlad. Y mae rhai wedi bod yn dadlen y cwestiwn pa un | ydoedd, Eglwyswr ai ynte Ymneillduwr. Mewn gwiritmedd, ffolineb ydyw gofyn cwestiwn o'r fath. Tyfiant dilynol ydyw Ymneillduaeth; er iddo gael el gychwyniad gan y gwaith a gyflawnodl y diwygiw* hwn. Os dymuuem fod yn ddilynwyr i Bowlands, peidiwn a Ohoislo gwneyd ei waith ef; bydded i ni wneyd ein gwaith ein hunain, a hyny heb ddeall ei ganlyniadau. Terfyowyd gan y Parch Griffith Parry, Aberys- twyth. Traddodwyd pregethau yn yr hwyr.

Advertising

! YR ANQHYDFOD RHWNG FFRAINCI…

Y BRADWYR YN GLASGOW. I

COLEG NEWYDD Y DEHEUDIR.

BARN Y TLODION AM BYSGOD.I

ICANLYNIAD DIFBIFOL EIDD.…

Advertising

I CYHOEDDIADAU SABBOTHOL.

USTUSIAID AEFON A'R FFYRDD.

YN Y TREN- I

NEWYDDION DIWEDDAR.,

Advertising

I Y GYLOHDREM-,