'YCHYDIG UWCH.'|1895-10-30|Baner ac Amserau Cymru - Welsh Newspapers Online
Hide Articles List

12 articles on this Page

COFIANT Y DIWEDDAR DR.I JOHN…

'YCHYDIG UWCH.'

News
Cite
Share

'YCHYDIG UWCH.' FOKBDDIGION, Awyddfryd natuliol mewn dyn ydy w myned yohyd ig uwch?' Am hyn, nis gellir ei feio; ond yn hytrach, dylid meithrin y duedd hon, tra y byddo yn cael ei chadw ar dir teg. Ni ddylai un dyn foddloni ar y lie y mae ynddo yn gymdeithasol na ohrefyddol. Creadur wedi el gynnysgaeddl1 ft gallu I gynnyddu ydyw dyn. Fel y mae efe yn cynnyddu mewn oorph, dylal befyd gynnyddu mewn meddwl eangu yn ei wybodaeth; addfedu mewn barn; esgyn yn uwoh o hyd. Y mae ffordd anrhydedd yn llydan a rhydd i bawb. Nid oes berygl i'r naill sathru tcaed y Ilall soy mae dynion o'r dlnodedd mwyaf, ao o amgylchiadau isel, wedi 04gyn yn uchel. esg/: :dy:h; hoffi dyrchafiad pawb, ac yn edmygn yni Uawer un, Nid ydyw uchelgais teg i'w feio, en d r.:i :dwyid Ond yr u:]g;:s ;d;ei' :ono demnio ydyw, y ffordd anghyfreithlawn i fyned ychydig yn uwch. Yn mysg gweitbwyr Cymru, y mae llawer un wedi eagyn yn uwob, end y ffordd y gwnaeth hyny oedd sathru llawer cydweitbiwr i'r hawr. Creadur ydyw dyn sydd yn agored iawn i gyfeiliorni, Be yn agored i anffodion bywyd yn ogystal; end y mae rhyw fodau uohelgelsiol, yn ddiddiwedd, am esgyn yn uwoh; a'r llwybr a gymmerant ydyw, bradwriaetb, neu lwgrwobrwyaeth; ae y mae meddwl am genedl gref- yddol, mewn enw, yn llawn o fradwriaeth, ac o uohelgais o'r fath yma, yn waradwydd o'r mwyaf. Daw y bradwriaeth i'r golwg, yn fwyaf mynyoh, mewn chwedleua. Un o nodweddion mwyaf llwyddiact y brenln da, Dafydd, oedd troi chwedleuwyr ymalh- 'Toraf ymaith yr hwn a enllibio ci gymmydog yn ddirgel.1 A'r Cristion teilwng ydyw—'Yr hwn ni dderbyn enllib yn erbyn ei gymmydog,' Ond, nid dyma nadwedd amlyoaf swyddogion ein gwlad ni yn y dyddiau byn. Na: derbynwyr chwedlau ydynt; a'r dynion sydd yn esgyn yn uwch ydyw y rhai sydd yn llunio y chwedleuon mwyaf wrth eu bodd. Buaswn i yn meddwl mai sefyllfa annymunol iawn fyddal eafle uchel ar draul darostwng dosbarth o weithwyr eralll; un dyn yn cael saig frfts ar draul newyrra teuluoedcl lawer, hwyrach. Pa sawl Cymro unplyg ei feddwl sydd wedi gorfod gadael ei wlad, o herwydd fod rhyw adyn uohelgelsiol wedi ei gymmeryd yn sarn dan ei draed i esgyn yehydig yn uwch ei hun. Un dyn yn aberthu yn wirfoddol er lies el gyd-ddynion, a rhywuu arall yn llawn bradwriaeth yn llunio ei arch! Onid ydym wedi bod yn ymbwylJgori lawer tro gyda rhyw amcanion i wella ein hamgylchiadau ? Ond ein I ni orphen cario ein cynlluniau i oleuni teg, pa sawl gwaith y gwelwyd hwy wedi eu rhag-hysbyau ie, wedi eu drwgliwio? A mynych y digwydda fodty rhai nad oes fodd ganddynt i lwgrwobrwyo yn gyf. oethog mewn ystrywiau a dichellion. Gresynus ydyw meddwl fod y chwedleuwyr hyn weithlau yn defnyddio y pellebyr i'w galiuogi hwy eu hunain i esgyn yn uweh, ao I sathru rhywrai eraill yn is. Pa sawl deiseb a ffurfiwyd yn erbyn, ac o blaid, llawer peth, a gwrth- wynebwyr y deisebau yn cael eu gweled gan ragrith- wyr? Yn ddiweddar, gwnaed cais am dynu trwydded tafarndy mewn lie neillduol. Arwyddwyd deiseb; ac wedi ei chwblhau, yr oedd perchenog y gwestty yn ei chael yn fradwrus i'w law i edrych drosti ac 3nddi yr oedd enwau rhai na ddisgwylid iddynt fod, ac eraill allan o honi na buasai yn syn gan neb eu gweled ami. Yr oedd yfwyr cyhoedduB wedi gommedd ei harwyddo, tra yr oedd aelodau o gymdeitbasau dirwestol yn bleidiol, a'u henwau yn llawn wrthi. Ar olwyniou pwdr llwgrwobrwyaeth y mae llawer un wedi esgyn i saflo o bwys ac ymddiried. Nid o herwydd gallu a chymmhwysder, ond trwy ei frih; ae eiaill wedi esgyn yn unig o herwydd rbyw gyssylltiadau an- nheg a gwaedoliaeth afiaoh Gresyn fod cyfoetbogion ein gwlad yn gwrandaw ar chwedleuwyr sydd â'u hunig amcan am fyned ychydig yn uwch. A chei,- dynion sydd yn blaenori yn oym- meryd eu prynu; ac felly, yn-gwerthu eu dilynwyr. Pa bryd y daw y dydd y derfydd y fath dwyll, ao y cydnabyddir dyn am ei werth? Yr eiddoch, &c., Y FAcHwEN.

PABYDDIAETH.

I CAROLAU NADOLIG. I

I PREGETHU DISTAW. I

[No title]

A, bolpgiab B IM, aog. 1

-, - - -I FFESTINIOG.

-LLANBRYNMAIR.

BET H E S D A.,I

CAERNARFON.

[No title]