Hide Articles List

16 articles on this Page

YR UNDEB oYNULLEIHFAOL A'R…

[No title]

| . MR. JAMES TAYLOR YN EDINBURGH.I…

News
Cite
Share

MR. JAMES TAYLOR YN EDINBURGH. MAE y gwr hwn, yr hwn sydd a'i enw mor ad- nabytidiis mewn cysylltiad a. Chyindeithasau Tir Rhyddfeddianol, wedi bod yn traddodi araith yu ninas Edinburgh. Mae ei sylwadau mor racy !OS gall rhai o'n darllenwyr gvDeithu y gair hwn y mae cyOfiwn jcoesaw IddYTlt, fel nas ga?wn ymattnl rhag eucyfleu ger bron ein darllenwyr Meddai: M! d?vNN-e(laf 1 But y dechreuodd y syiiiud iad Tirfeddian' 1 yma yn Birmingham, mor bell ag y mae a wue!vyt fi ag ef. Yn 1847 yr oedd genym etnoliad cyffrodinol yn swydd Warwick Ogleddol, ac amy waith gyntaf erioed mi bleid- leisiais i yn yr etholiad. Yr oeddwn wedi gweled boneddigion ag oeddent vii ifjqoqi4 jrrwsTdaus; ondi yr oeddwu yn gweled dvnion cystal a hwythau yn sefvll o'r tu allan, y rhai nad oedd gariddynt bieidleisiau a tharawodd y peth i ty nieddwl, pe gal'wn gael y dynion hyn Yll Rbyddfeddiaijwyr gallent gerdded i mewn i'r I etholfa a phleidleisio llawn mor ddeallus a'r bon- I eddigion hyn. (cymeradwyaetb) Aethum at gyf- aill i mi, a dywednis,-Dyma uifer mawr o ddyn- I ion yn sefyll o'r tu allan i'r etholfa beth sydd i'w wneyd iddynt ? Os cyfarfyddwch fi yn y Tem- perance Hotel (obWidr yno y darllawyd yr holl ddrwg yma,) meddwl y gailaf ddangos i-ehwi parodd y gellir gwneyd hyn. Wei, ni gyafrfftasom 'l,'y' nghyfaill oedd fy nghadeirydd, <cyrtleradwyaeth) oblegid yr oeddwn yn barnu ei fod yn bur angenrbeidiol gwneyd pob peth mewu trefn. Cynygiais i y cynygia.d cyntaf, (cymeradwyaeth)âBod y cyfar fod hwn yn barnu ynddoeth i roddi eiddo 'i freinio y dosparth gweithiol trwy foddion y rhyddfedd- ianau deugain swllt. Cefais y fraint hefyd o eilio y cynygiad hwnw. Cododd y cadeirydd, a gosododd ef o ffaon y cyfarfod mewn modd trefnus a chariwyd ef yn unfrydol. (Chwerthin a chv- meradwyaeth) Ycynvgiad nesaf ydoedd "Bôcl gweithrediadau y cyfarfod hwn i gael eu hysbyeu yn y Buminyham Journal y foru." Rhoddodd hwn hefyd at y cyfarfod, a chariwyd ef, ac arwydd- wyd y ddau benderfyniad gan y cadeirydd. Ys- grifenais lythyr byr ar gynhyrfiad y foment, yn galw ar y dosparthiadau gweithiol i gymeryd gofal o'u harian, ac i brynu tir rhyddfeddianol fel y gallai fod gauddynl lais yn ughynrychioliad y sir. Cymerais y llythyr ia'r penderfyniad at olygydd y papur, ond cefais nad oedd genym ddigon o arian i dalu am danynt; ond gadewais hwynt gydllg ef pa fodd bynag. Dyna cedd diwrnod cyntaf yr etholiad, a chollasorn y^arr.i, n> nydd can. lynol collasom hefyd. Digwyddodd y golygyclti fod ar du y rhai a gollasant, a'r dydd canlynol daeth allan yn ein papur nid yn unig ein pender- fyniad a'n llythyr, ond erthygl olygyddol faith ar y symudiad. Ni theimlais fy hunan wedi cael fy ngwneyd gymaint yn fy mywyd erioed. Aeth- um at gadeirydd y cyfarfod a gofynais iddo a oedd. wedi clywedy newydd. "Nac wyf," meddai, "beth yw'r mater?" Mawr," meddwn, os nad aroswn cawn ein hunain ynNhwr Llundain." (Chwerthin) Yr oedd f) nghyfaill yn gwisgo berwig, a phan wel odd y papur, a phan glywodd yr hyn a ddywedais wrtho, gwelwn ei ferwig yn codi ac yn disgyn ar ei ben (chwerthin) "Beth sydd i'w wneyd?" meddai. Dywedais wrtho fod yn rhaid i ni fyned yn mlaen a gorphen yr hyn yr oeddem wedi ei ddechreu. Aethum at y wraig oedd yn cadw y ty lie y cynaliwyd y cyfarfod. a chefais fod pobl wedi bod yno yn holi am y Gymdeithas Tirfedd- ianol ac am y cyfarfod a gynaiiwyd yno. Yr oedd hi wedi bod yn dweyd wrthynt nad oedd dim cy- farfod wedi ei gynal, ond dywedais wrtbi am beidio dweyd hyny ar un cyfrif, ond i'w hvspysu y cynelid clfarfod eto yn bur funn. Wel cyhoedd- asom bapurau yn cynwys cynlluniau y gymdeith- as, a chynaliwvd cyfarfod mawr ar y mater. Bu genym gyfarfod ma.\vr ar ol hyny yn y Town Hall, He y cefais yr anrhydedd o weled o naw i ddeng mil o'm cjrd-drefwyr yn bresenol, a'r rhai a ymrwymasant i fyned yn mIaen gyda'r symudiad yn Birmingham. A pba beth yw y canlyniad ? Y mae genym yn awr bump o Gymdeitbasau yn Birmingham i gyd yn blodeuo; ac y mae yr ael- odau yn talu JE 10,000 ,am bwrcasiad tir, ac y maent yn cael y ti hwn yn y modd rhataf trwy foddion y cymdeithasau hyn. Yr oeddid yn dweyd fod hwn o duedd wrthryfel- gar. Ond yr oedd yn bobpeth ond hyny. Honai etc mai y mesur mwyaf ceidwadol o'r holl syn- iadau politicaidd. Nid oedd dim ary ddaear a all greu ymlyniad mwy mewn dyn at ei wlad na bod ganddo ddarn o'r ddaer hono ei hunan ac yr oedd ere yn gwbl avgyhoeddedig os byddai i rywbeth fwgwth ein gweithwyr C) ffredill-Y rhai hyny o honynt o leiat ag a hrynai ryddfeddianau ây byddent yn barod i aberthu pob peth yn hytrach na choili yr hyn yr oeddynt wediei bryuu mor ddiud a'i brisio mor uchel. Wrth driu man- teision daionus meddiant o'r etholfraint dywedai âY tro cyntaf y gwelais fy enw yn mysg v rhestr o etholwyr, nis gallaswn flai na dymuno, er gwaethed oedd y meddwl y byddai un o'n haelod au yn derbyn y Chiltern Hundreds, neuyn gadael y byd hwnânid oeddwn yn malio nemawr pa un ond i ni gael etholiad. Yr oeddwn wedi bod yn un o'r creaduriaid anhapus hyny ag a fyddai yn sefyll ar feinciau tafarndy, yn gwaeddi am y six pints tra yn yfed tri chwart, ac yr oe^iwn yn byw mewn cwrt bychan; ond cyn i'r etholiad gy- meryd lie yr oeddwn yn alluog i adeiladu t\ bychan yr hwn a elwir Temperance Cottage." (cymeradwyaeth) A phan ddaeth yr etholiad nis gallasant gael hyd i mi ato beth amser, oherwydd y oyfnewidiad 111 fy ohrigfan. Y diwrnod cyn yr) etholiad daeth boneddwr at fy nhy, a dywedai ei fod wedi bod yn chwilio am danaf am dri diwr- nod. Nid oedd boneddwr erioed wedi edrych am danaf o'r blaen. (chwerthin) Yr oeddwn braidd yn dychmygu ei neges, a phan ofynais, dywedai, Yr wyf wedi dyfod i ofyn am eich pleidlais a'ch cefnogaeth 1'1' Anrhydeddus Hwn a Hwn." Dy" wedais,-wel, efe yw y goreu o honynt, er fod llawer o le iddo yntau wella, ac o ganlyniad mi roddaf fy milleidb.is iddo." Ymgrymodd y bon- eddwr hwnw i mi. L,iuiad) Nid ytrt--)-iti- odd neb erioed i "dd o'r blaen. Meddyliwch am h ? -1 i/Ttrf vmostvnganticr ? '??"' Dranoeth daet drachefn tua phump o' ?ododd fi o'm gwely rrii wasaftru ychydig o hyny. l, oeddwn yn ly P^n gtin- ddd eloch x, d mile gun] hyddfeddianwyr glychau "t'1 ell drysau ). ( cytyieradwyeeth-) Daeth ry machgeu bach i mewn gan waeddi y mae cerbyd wrth y drws." Aeth fy ngwraig i edrych, a rhedai fy holl gymydogion i wybod-pa beth oedd y mater. Y mater oedd, fod eisiau James Taylor, Ysw." i fyned i bleidleisio. Ond I nid oeddwn am gymeryd iy llwgrwobrwyo trwy gael fy nghario, ac oherwydd hyuy aethum at y drws a dywedais, "Ni ddeualayda chwi: mi gerddaf bob cam ac y mae yrwhaid i mi yn gyntaf fyned i'r siop i orphen fy ngwaith." Wet, rhywfodd, mi orphenais fy niwrnod gwaith y diwrnod hwnw erbyn amser ciniaw. Daethuip adref, a chymaint oedd fy awydd i ymddangos fel tirfeddianydd, fel y gofynais i'm gwraig estyn i mi y coler mwyaf ystitf oedd ganddi. (chwerthin a chymeradwyaeth) Ar y ffordd i'r etholfa gwel- ais rai o'm cydweithwyr y rhai oeddent yn gwneyd yr hyn yr oeddwn i ty hunan yn rhy fynych wedi ei wneyd, sef gwario yr arian hwnw ar ddiod, yr hwn pe buasid yn cymeryd gofal o hono fuasai yn eu gwneyd yn rhyddfeddianwyr a theimlais yn ofidus wrth weled hyny. Y mae meddianau rhyddfeddiant yn dyrchafu y gweitbiwr ac yn peri iddo deimlo yn ddyn hollol wahanol. (cymerad- dwyaeth) Yn yr un etholiad sirol pleidleisiais gyda seneddwr y bu awenau y Uywodraeth yn ei law fwy nag unwaith, a'r hwn oni buasai ei farwolaeth sydyn ac anffodue fuasai yn eu dal yn ei law drachefn,- Syr Robert Peel wyf yn ei feddwl; (cymeradwyaeth) ac er nad oeddwn ond gweithiwr tlawd, ac yntau yn meddu tiroedd eang, teimlais ei fod y diwrnod hwnw wedi dyfod i lawr at James Taylor, neu fod James Taylor wedi codi i fyny ato ef, mor bell ag oedd a fyno y peth a phleidleisio, oblegid yr oedd efe a minau am un- waith ar yr un lefel. Y mae genym wragedd priod gyda ni yn Birmi. ng- ham, llawer o ba rai sydd yn y gymdeithas yn ddiarwybod i'w gwyr. Y maent yn dweyd nas gall boneddigesau gadw cyfrinach ond yr wyf fi yn credu y gall rhai o honynt. Daeth gwraig i weithiwr i'n cymdeithas ni a dywedai fod arni eisio ymuno heb i'w gwr wybod. Esboniais nas gallai gwraig briod, yn ol eyfraith y wlad hon brynu tir. Yr oedd yn deall hyn oil; ond dy- wedai, Y mae fy ngwr George mewn cymdeith- as adeiladu, ac y mae efe yn meddwl nad wyf yn gwybod ond yr wyf yn gwybod, ac yr wyf yn gwy hod hefyd ei fod yu bwriadu dyfod ataf rai o'r dyddiau nesaf yma a dweyd :â' Mari, dyma i ti arian i adeiladu ty ao y mae arnaf finau eis- iau bod yn alluog i ddweyd wrtho, wel, George, dyma i ti dir i'w adeiladu arno Wedi apelio yn hyawdl at y dosparth gweithiol, eisteddai i lawr yn nghanol arwyddion cyffredinol o gymeradwy- aeth.

Family Notices

AMRYWIAETHAU.!

[No title]

[No title]

[No title]

[No title]

ELIVERPOOL 1,,"

MARCHNAD LLUNDAIN

uAAULbttlaiAL /i.

I BRITISH WOOL MARKET.

LOJSDUiS CATTLE MA L{K KT

Advertising

a - YR WYTHNO«R,-...-,