ο»Ώ I i AMF.IDIAU-AMR'IWIOL. I .I|1915-01-30|Herald of Wales and Monmouthshire Recorder - Welsh Newspapers Online
Hide Articles List

15 articles on this Page

EIN IAITHJ EIN GWLAD, .A'N…

NEWYDDION LLEOL AI CHYFFREDiNOL.…

I MINION AMAN.

CWMAMMAN. 'I

Advertising

I i AMF.IDIAU-AMR'IWIOL. I…

News
Cite
Share

i AMF.IDIAU-AMR'IWIOL. I Yr oeddem wedi meddwl, pan welsom I y tostun oedd y Parch. R. Silyn liobecrts, Oaerdydd, i siai-ad arno yn ddi- woddar, yn Llyfria. Hydd Abertawe, 6ef Cymru F-ud, Cymru 1'arw," mai profi a wnai fod ein gwlad ar ddariod am dani o ran cad,.wecligaetb ei Ixiaitb a'i hysbryd ce-nedlaetbol. 5* Ond o fudanrwydd a marwobxet-h 'i d-estun, daeth i'r arnlwg hyawdledd" a bywyd Cymru. Profodd nacl oedd hi wedi bod yn fud yn ei Hen vddiaeth-fod honno oddiar y canol oesoedd yu cerdded yn ei blaen yn foneddes ddeuiadol ac etl'eithiol, a bod miloedd yn ei hanwylo I a'i mawrhau. Dywedodd fod llenyddiadh yn ddangosi?^ o t'ywyd cenedl, a dadleuai Jod y genedl a i ngh-ohad ei iiiaith yn genedl farw. Oddiar broiiad a gwvbodaeth tyst- iolaethai fod y Cymry feistroiasanu y ddwy ia-ith yn meddu -ar well, Saesneg na'r Sais eyffredin. Credai fod yr laith Oymraeg hoddyw yn fwy byw nag erioed, &c. Da iawn, Silyn! Ond ma(\n wir, er hynny, fod nifer liosog o Gymry ifenc arwynebol a balcb yn oodi yn ein plith, ac fod tipyn o ymgom yn Gvmraeg yn rhywbeih 60 very awkward iddynt, lie am ysgrifennu llythyr yn Gymraeg, o wel, y mae yn too ridiculous"! A da chwi, na ofjiiwcb i'r dosbarth hwn a yw wedi bod yn darllen rhyw lyfr Cvmraeg yn ddi- wedda.r. Y mae'r peth yn too absurd ac yn insulting." Wel, er enghreifftiau blin fel hyn, drwy ddylanwad bywyd y Cymrodorion a chefnogwyr iddynt fel Silyn fe lwydda'r hen Gymraeg i fyw i weled marw holl dylwyth Die." ( «Ba('helo tea and dance." Gwelais yr hysbysiad hwn yn ffenestr siop. Per- thyn i'r Eglwys Wladol y mae'r wledd a'r ddawns! Pwy oedd yr }J.<;gob hwnnw ym- firostiai yn ddisail fod 70 per cent." o'r gwirfoddolwyr newyddion sydd wedi ym- restru a'r Fyddin Brydeinig yn I)erthyn i'r Kglwya Sefydlerlig! Os felly, ai trwy gynnal gwloddoedd a dawnsfeydd y mae bachelors Eglwysig sydd heb ymono yn myned ddangos eu parch a'u cymer- .dwyaeth i w brodyr isydd heddyw yn ym- ladd dros eu gwlad—oannoedd o honynt, feallai, yn laddedigicn a chlwyfedigion y rhyfel hwn? Dylai J-tyria,eth ddifrifol, a chydymdeimlad pur, o'r sefyllfa y mae ein gwlad ,Ù' gw ledydd ynddo heddyw, fod yn ddigon, mi gredaf, i roi atalfa ar i facbelors i ymwneud a'r fath ysgain- der plentynaidd! Gwledda a dawnsio, yn wir! Ai amser i beth felly yw hi heddyw, faehelors ? Os nad 005 gennycb am- genacb gwaitn T'w wneud, Webwch yr alwad o enau Kkchener a'n gwladwein- wyr—" I'r Gild," fechgyn, os ydych am gadw ein gwlad annwyl rhag myned yn samfa dan draed a cbledd y dialydd ba.r- baraidd—y Ceisar! Dywodir mei vcbydig iawn o gwsg y mae Bren-in Prydain wedi ei gael oddiar ddech reu y rhyfel. iNi welir ef yn awr yn marchogaeth ei farch yn y Pare. Bwyd syml geir ar fwrdd y Brenin y dyddiau byn, ac nid yw efe yn cymervd dim diodydd meddwol ar byd y dydd, oddi- gerth ginio. Frenines yn'lhvyr ymwi-thod a diodvdd meddwol. v, # Dyma'r modd yr ysgrifennodd un i'r wasg:—" Credwn mai doeth iawn fuas-ai galw sylw yn awr at yr arier sydd yn bod gan grefyddwyr 0 gynnal gwleddoedd o wahanol ia-thau. Gwelsom fod un neu ddau o leoodd wedi dechreu eu cynnal eleni. Mae rhai cymdcitbasau yn coel dawns bet yd yr un adeg. Y"n sicr, ni all neb sydd yn ^ylweddoli yn iawn y eyflwr yr ydym fel gwlad ynddo gymeryd rhan yn y fath betbau. 2\i ellir disgwyY i dadau a mamau y meibion dawr sydd yn ymladd ar faea y frwydr roddi eu preseimldeb yn y fath leoetVl, ac yn ddiddadl ni ddylai y bobl vr brwvdrai- gan v dewrion hvn svdd yn colli eu bvwydau wrth y rmlo«dd fwynhau eu hunain a gwario arian y wlad yn y fath fodd! Dy- wedir wrtbym yn y eyfarfod gweddi am vmostwng o flaen yr Arglwydd mewn sach- lian a lliidw, ac ar deriyn y oyiariod gwa- hoddir ni ir social' er budd yr achos, wrth gwrs. Yn bendifaddeu dylid Thoddi pob math o wiecldoedd o'r fatb baibio ar hyn o bryd—pa un bynnag ai achos crefydd ynte rhyw giwb politicaidd fo yn ei ] y rm ddo. # # vn Y mae'r ?Ham wladg:uolvn Hosg'i mor  gryf ym Mynwc-?t.u perchenogion rhai o he wyddiadJi ron Ubegr heg v- wdi penderfynu adeiladù croes goSadwriaetbol gerflnniol o tUll dw:d'Of:.dfedd-a-l"-hymth" o uchder, ac ar ei choryn lun coron Prydain, yngbyd ag eiddo'r hrenin a'r frenines, a lie ynddi i gerfio enwau y gvr- oniaid fuont feirw dros eu gwlad. "Goftodir y grop! gofi'adwriaethol lion yng ngbonol y pentief sydd a'i boblogaeth o dan bum mil rodd-odd fwyaf o' i d-d nion i ymladd dros ein gwlad yn y rhyfel hwu -kk w Plai. mewn un newyddiadur riiestr or pentredi ynghyd a nifer eu poblogaetb a niier y rh-fbi sjdd wedi ymrestru o bob un; ac mor belle-d lleoedd o'r enwau Wrostall (Isle of Wight) a Troedrbiwfuwcb, ym Morganwg, sydd ar y blaen. Allan o 270 o boblogaeth y mao'r cyntaf wedi rboddi co-nt 0'1 feib- ipn, a'r olaf, allan o 300 boblogaeth, wedi rhoddi 110, # Y mae un golygydd papur yn barnu mai efe yw'r bod truenusaf yn yr boll fyd, gan ei fed yn gorfod dioddef ei brofedig- aethau ei hun a charjo baich blind-f-ra.u pobl erailÍ." Derbyniodd lythyr y dydd o'r blaen oddiwrth ohebydd," a chan nad allai ei "gyhooddi yn llawn," gosododd y gylran hon i fewn yn ei bapur:—" Gwolir culni gwragedd a menywod yn rhoddi cpopso i'w oai-trefi i'w pertbynasau eu hunain, ond an a ml iawn y croesawant berthynassiu y gwyr. Y wraig i raddau pell yw arglwyddes y eartref, ac OCII na wna hi groesawi, lie cyfytig iawn fydd yno; eitbr dylai y v,-reig groesa.wi pertbynasau y gwr yn ogystal, oblogid fel rhool y mae gan y ddwy ochr yr un hawl yn y cartref." :¥( Y mae'r Drych U Americanaidd, fM yr ydys eisoes wedi rhoddi enghreifitiau, yn llym ei mangpli ar y Ceisar. Yn ycb- iranegol at y peleni poethionrhydd- iaithol a barddonol—y mae wedi yrru at ci ben llofruddiog, wele ddogn dda arall iddo:— Pam y terfysga pobl y byd? Y gelyn ymgynghoia'n nghyu. Bygyihia Brvdain nos a dydd A rhega ei gwa.reiddiad S'yddi tlnvy iiwi'v ac o dan y dwr Bygythia dd'i^ryw erdi, yn Ttwr-T. Dicb bwc-h bawb i'r Arglv/ydd lor Fod gerinyc-h a'i muiiau'n Ar dir mae'r Ceisar yn gminhau, lii uduw ac vntiiu'n fregus ddau. IMrychant awyr fry .A than y dwr am gvinorth cry, Grwgndcha Kid a'i lid us wep Gan wgu ard Syh a'i p, Biolcbwch bawb i'r Arglwydd lor Fod gennycb wlad a'i muriau'n for! Clyw yma, Ka.i! Gosodadd Duw Yzl ml"7yda:z Seion dynol ryw Xis gall na ychwaithu Jihrwpp 1)y Utlpulr Kaiser yafyd, tw»! Fe çJrwt)¡cld y 40 asi. beu dy wg. A'r diafi a v/awdia'tli dymer ddrw^j Dii-ilchweh bawb i'r Afglwj'dd Tor Fod goniiveh wlad a'i chaerau'n for."

[No title]

SIR EDWARD REY'SREPI.,:Y.…

JIMMY WILDE BEATEN.

EXCHEQUER GRANT.

[No title]

β€”; 1 β– " β–  .β€’ 'β– …

Advertising

FOOTBALL.

HOCKEY.