Hide Articles List

24 articles on this Page

I FtWMR h a'???M?n.

Y, SYMUDIAD YMOSODOL I

AMAETHYDDIAETH A'R FYDDIN.

Advertising

DiRWY DfiOM Aa GEIDWAOSI ^…

News
Cite
Share

DiRWY DfiOM Aa GEIDWAOSI HELWRlAETH. [ Cymerwyd dyddordeb mawr yn aehos Rt. George Savage, ceidwad helwriaeth Arglwydd Ilaxle,ch, ar Ystad y Glynn, Talsarnau, yr hWll gyda-'r is-geidwad, Wm. Jones, a gy- huddwyd gan yr Arolygydd Laird, Dref- newvdd, ar ran Oymdeithas Atal CreuloTideb at Aniieiliaid, o achosi poen diangerurhaid I trwy sae.thu ac anaiu gast ddefald i Mr Thomas Griffith, Cefngwyn, Talsarnau, Tach- wedd 17eg. Erlynwyd ar ran y Gymdeitha.s, gan Mr. Guthrie Jones. Dolgellau, ac ymddanghosodd -Air. John Humphreys, Porthmadog, ar ran y diffynyddion. Tvstiodd Mr. Simon Hughes, llythyr- giudydd, Talsannau, ei fod y diwrnod dan jivlw yn mynad gyda'r ilythyrau. a phan yn ci-oetsi y Warren gwnhingod, sylwodd ar gi yn gorwedd, aeth ato a gwelodd ei fcid mewn magi. Nid oedd wedi ei ana.fn. Meddyliodd am ei oiiwng yn rhydd; ond yr oedd arno ei ofn, ac aetli i ddweud i Cefngwyn. ei fod yn meddwl fod eu gast ddefaid yn y fagl yn y Warren. (gwelodd Wm. Jones, tua 250 lath oddiwrtho. Ni alwodd arno. Y dydd Mawi-th canly>iol arolygydd i'r fan lie y gwelodd y eÃ. Yno gwelodd y tywod wedi ei orchuddio gan waed. Yr oedd Mr Tho- mas Griffith a'r Rhiirgyll Davies hefyd yn 'bresenol. IMewn croeslioliad dvwedodd ei fod hob am- sei- yn credu fod y ciperia'.d yn greulon wrt-h gwn a cha-thod. Ni a llai ddweud fod gan Jones ddryil. Yr oedd y fa.gl wedi ei gosod ar ymyl y llwybr, sef yr hen lwvbr cyhoedd- us. Nid oedd wedi clvwed foil defrid wedi eael eu 11 add wrth geisio imyned diros y clodd- :au o'r warren Mr. Thomas Gr:ffith. Cefngwyn. a dystiodd mai efe oedd bia yr a_=t. Cofiai Hughes yn dod i'w hvsbvsu. a darfu iddo anfon ei fab W. Pterfe Griffith i'r warren i chwilio am j yr ast. Daeth yr ast adref ac aeth i orwedd i'r tv gwiir. Yr oedd mewn evflwr ofn- adwy, gyda thwill miawr yn ochr ei phen,, a'[ gen isaf wed'; ei mahmo. Yr oedd ei throed fiaen wedi chwyddo ychydig. Yn ei fa-m ef I yr oedd wed- ei fiaethu a hyny yn agios ati. Ni allai i'\vyta, yr oWI4 y bwyd yn dod allan trwy friw yn ei gwddf. Hvsbvgodd YT Hedd- Ju. Daeth yr Arolygydd a'r Rhrngvl! Dtavies yno. ac aethant gyda Simon Hughes i welerl y lie. Mewn atebiad i Mr Humphreys, ni ddarfn iddo ganfod bwlfdi vn -r Yr oedd o'r farn fod v hriw we<li cael ei achosi trwy iddi .!Z-q ol ,.i »aethu. Yn ol yr ymgom dpaHai oddi wrtli W*Ili,),m Jones ei fod wedi cael gorch- ymvn i ddinvstrio pob ci welid yn y warren. Tyvtiodd W. Pierce Griffith iddo fyned i chwilio am yr ast; ond methodd ei chael. ond tvbiai iddo ei E^veled yn myned ar draws v caeau adref. Eychwelodd vn ol, a chafodd hi yn gorwedd yn v tv gwair. mewn cyflwr ofnadwy. Gwelodd Savage a Jones yn y warren, yn dal cwninsjod. W. Williams, Forest Cairn. Trefaldwyn, a dystiodd ei fod yn v G1yn mewn giwasanaeth bvd Taehwedd 17eg, ac aeth i'r warren y rliwrnod hwnw gvda'r ddau geidwaid. Ar, ferai ef gysgu gyda Jones yn y ty oedd yn y warren.. Yr oedd gan Jones ddryil. Cad- wai ef ar brydiau yn v warren a thro arall adref. Elai Jones aTan ym gsyntaf yn v boren. /gyda'r dryll. Caa"iai Savaige ddiryll bob amser. Yr oedd y fagl dm sylw wedi ci gosod gan Sa-to,,e rhvw dridiati cyn i'r ast gael ei da!. Yr oedd Ravage wedi dweud wrtho y lladdfeii tob ci ddelid yon y mrugla.t1. Arferent wylio am nil trawl y ewn cvni gosod y niaglau vl'u gosod hwy i'r pwrpas o dldaJ y I cwn. Yf Arolygydd Laird a ddesgi'ifiodd y ni- wieadiau oedd wedi eu hach.osi i'r a.st. Yr oedd twll trwy ei .gwddf, ac wedi ei dallu. a rhan o'i chlust dde wedfi ei chwythii ymaith, ac ar ei gymgor ef bu i Griffith orphen yr ast allan o'i. phoenau. Yr oedd yn sicr fod y I niweidiau wedi eu haehosi gan ergyd o ddryil. Ar y cychwyn gwadai Savage nad oedd gan- ddo ddryil, ond) wedi pwyso arno dywedai fod .gjanddo un y diwmod blaenorol. Chwiliwyd y lie, y gwelwyd yr ast, a chanfuwyd fod yrto lyn o waed. Nid oedd gwaed na. briw ar yr ast pan welwyd hi gan IIugLes I Yn mhellach, dywedodd yr Arolygydd fod Thomas Griffith wedi dweud wrth Savage mai hwn oedd v pedwerydd ci iddo ci a d:ym.a'r cyntaf iddo ei gael. Dywedodd Savage fod v ciperiaid bob aroser N-n, cael y fcai am a.ehosion fel hyn. Galwodd yr Arol- ygydd sylw fod yn anmhosibl i unrhyw gi allu dod yn rhydd o'r fag] hono heb gyn- orthwv, pryd y dywedodd Jones read oedd yn gwybod am vr un wedi dod yn rhydd heb gyn- orthwy. :Dywedodd Savaige "Chwi wydd- och. Mr. Griffith, fy mod vn ami wedi goll- wns; eich cwn o'r mawlau. "â"Dim ond un- waith. a hyny fl^vnyddau yn ol." Dywed- odd yr Arolvgydd fod y fail wedi ei giosod i'r 3 pwrpas o ddaJ cwn. ga.n fod darn o wnhingen wedf ei osod yn ymyl, ac hefyd fod y He yn ytmyl wedi ei fwydo gan waed, ac wedi oi guddio a thywod. Savage a atebodd nja-i gtwaed dwv fran a ddaliwyd gan y bachgen yn y fagl dro yn o! ydoedd. Yr oedd y fagl wedi ei gosod flwyddyn yn; ol. Dywedodd Jones nad oedd wedi eario ers 2' mlynedd, ond fod gwn ei fab yrcghyf- craith ganddo vn, y Tv. iCymheHodd yr Arolyjyrdd i'r d'dlau gipar fyned i weled vr P-st i Cefngwjm. Gwrthod- odd Savage, ond fe aeth Joneo;, at hrwn pan we 1 odd v c1" a ddywedodd mai gwaith creulon oedd, ac i'r raweidiau ga,4 ei wnevd gydag erfyn. Crybwvllodd Savage wrtho am y diigwyddiad dvdd Llun eanlynol. Mewn akbid i Mr. Hurnph.reys dywedodd yr Arolvgydd ididb chwilio y lie ajn fwledi. ond methodd a chanfod yr un. ond yr oedd ol rhai yn ngfhorph y ci. Anmhosibl gweled rhai yn y fan a'r lie gan mai tywod vdoedd v tir. Cidirn>ha^wd' y di.*ftiolaeth tichod sa.n v Rhin11 L. R Davie. VT hwn a dybiai fod y ci wedi ei saethn a. hyny vn agos ato. Dadleuai 'Mr. Humphreys nad oedd ganddo achos i'w a-teb. gan nad oedd t,vsf,iolae i brofi ma., oedd wedi ei saethn. Yna gi.lwodd: ar Georere Savage, yr hwn a dd^vedodd ei fod vn brif treidwad helwriaeth i Arglwydd Harlech, ar Ystad y Glynn. Tal- sarnan, er's pum' mlvnedd. ac yn. vstod y ;ov,fnod yna n'd oedd wedi sa.ethu ci a'i orchytmyn i'r dHmion oedd sol'wnor vn rhydd bob ci ddelid yn v fasrl. Nidi i d oe?ct ( I yii r w  rbod fod yr nn o'r dynion wedi saethu nwhvw ;g,. Yr oedd1 Tv v warren rhyw 600 llath oddiwrth v fan He yr oedd v ci. Y jliwrn"d dan wlw yr oe-ld vn hwvr vn mmd at ei waith, a newidiodd ei dd.iTad yn y ty yn y warren, a chndwodd ei wn )-no, ac aeth i helpu Wm. Jones gydA'r own in god. Nid oedd wedi gweled v ci o gwtbl. Yr oedd vi cloddiau o gylch v lie vn ucheL a'r do WPfF I ei wneyd yn y fath fodd na al-ai creaduriaj'd hnd a dod o'r lie. Gwelodd geffvl wedi ce'sio neidio drosodd. ac wedi faro ei lien vn y do nes v bu farw. hefyd dwy ddafsd wedi ? eu !1add i,r "n mMd ac vr o?dd o'r farn fod v ci wedi derbyn ei niweidiau yr nn fod v ei wedi aknbyn ei Iliwei4d,illl vr 111, Gofvnodd Mr. Guthrie Jones iddo a oedd o ddifrif yn awgryrmj i'r Ynad<m fod v ci wedi ei nafu wrth geis;o mvnfl tros y clawdd. Nid oedd ef yn awgvymu dim, ond dwetid ei farn. j Ai am eich bod vn irwybod m¡¡; cli-ivi ,,efli- odd v ci v darfu i chwi omedd myired i Cefn- wvnf-X: ond fe aeth Jmieq. )0n!d oe?M hynv ?'n rheswm crvfach n?m v dvVeh f\-ned?âX'? oedd yn tybio ei fod yn d,,Oeeb fN-ne(]?-N-l oe(ld vii elfod vTl A ddaru i chwi ar^hwilio v clawdd i weled a oedd yno waed?âNaddo. Ymhellach dywedodd nad oedd yn cofio iddo er'oed f/in am ddinistrio y cwn ddelid yn v warren. Pa.m v 011 1 chwi ar yr c\Titaf wadn wrth yr 4rn.]v!<n-dd na.d oedd ff«rr.nvch wn?âDwend a. dd^rfum md oeddwn wedi cymervd y gown gyda mi i'r warren. Gosodwvd v fagl' i ddal p;rf;d, Yr oedd v fag1 dian svlw â gosod fiwyddyn yn o1. ond bu iddo ei hail osod v di wrrsod hNvnw. Pam v bn i chwi ei hail o«od?âCanfod bran faAvr ddarfuin yn y fagl ar Sadwm Tachwedd 18. Y Cadeirydd: Felly dyma y trydydd ader- vn a ddaliwyd. Dia.meu y ceir e-sboniad am y llyn gwaed yn y He (chwerthin). Yin mhellach gwad'ai iddo liysbysu yr achos i'r Swyddfa yn Croesoswallt cyn i'r Arolyg- ydd ddod i vmlioli ynghyleh y peth. Mewn atebiad i Mr. Humphreys,âNi allai v ci fod wedli myned i'r fagl hono ac ni wel- od'd y ci yn y waiten o gwbl. Yiia galwyd ar William Jones, yr is-gipar, a thyetiodd nad oedd ganddo wn ar Tachwedd ]7eg, ond yr oedd ganddo un y diwrnod blaen- orol. Gwelodd y Ilythyr-gludydd yn edrych ar rywbeth vn y warren. Yr oedd tua 380 o la,theni oddiwrth. Daeth Savage ato i helipu gyd'a'r cwningod ac ni chlywodd neb yn saethn yn y cyffiniau. Boreu ddydd Llun y clywodd gyniaf am yr helynt. Mewn atebiad i :1r. Guthrie Jones, gwadai fod y ma,-Ilau hyn yn cael eu gosod i ddal cwn. Yr oedd wedi ei osod cyn iddb ef fyned i'r Glyn. flwyddyn yn ol. Nid oedd yn cofio gweed Savage yn ail osod y fagl. Addefodd iddo weled darn o wnhingen wedi ei gosod yn abwyd gerllaw y fagil, a chytuiia) na allai y ci fymed yn rhydd heb i rhywun (-?, i ollwn, C-,Ol?CL øi ollwng. Gorchest galed; iddo ef fyddaj gosod y fagl ZLn mor gref ydoedd xi wel- odd y ci dvdd Gwener. ac ni eoniodd Savage am y ci wrtho ef. 'Mr. Guthre June^: Bu i chwi ddweud wrth yr Arolygydd nad oeddych wedi cario gwn er's 25 mlynedd.âNaddo. Dweud ddarfu mi n,ad oeddwn wedi gollwng erg^'d o wn ers 25 mlynedd. z, Beth oedd eich pwroas i ddweud fud genych wn. y dydd hlaenQTol ?-Rhywheth oedd yn aflonyddu ar yr ie:r. a meddwl eael ergyd ar yr a.flonyddwr yr oeddwn? (ehwerthinl. Xid oedd Williams yn dwe-vd y gwir ei fod yn myned a.?a.n Q"nh'' -nvn yn. :v boreuau. Bu ?dd<o 'é (y tyst) fvned i weled v ci. ac yr ef (v tvst) f?,-n? d i "lea v ei. a,- vr ?nt v cafodd ei niweidio. al'iai d d weit d Yr oedd yn addef na ddarfu i Savage son fod bran wedi ei dal yn y fagl foreu dydd Sadwrn. Ymneilltnodd yr Ynadon, ac ar eu d'ych- wel:ad dywedodd y Cadeirydd eu bod yn cael 'Savaige yn euog. ae yn ei ddirwyo i'7p yn cvnwyp v costan a thynwyd y cvhuddiad vn erbyn Wm. Jones yn ol.

CANADA A GORFOD-II AETH.I

Y SEFYLLFA YN GERMANI.

Y BRENIN I AGOR Y SENEDD.

"SARZIWE" BLOOD MIXTURE I

CONGL Y BARDD

[No title]

Advertising

I YSCOL SIR BETHESDA.

IGWELL RHESWM A COMMON SENSE.…

[No title]

Advertising

iCYLCHWYL TAN RALLT.

AMSER A'I SETLODD. ]

[No title]

-BYRDDAU -A3 GHyNCHORAU.

PORTHAETHWY

PENMAENMAWR.

LLANIESTYN

Advertising