Hide Articles List

6 articles on this Page

I . POB OCHR FR HEOL.1

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

I POB OCHR FR HEOL. 1 (1) Pwy yw awdur yr emyn mawreddog, Bydd myrdd o ryfeddodau ? Nid oes enw neb wrtho yn y Caniedydd,' a methasom a chael fawr cyfeiriad ato mewn mannau eraill oedd yn taflu goleuni ar ei awduraeth. Ond yr wythnos hon digwyddem fod yn Llanartlmey gyda chor y Tabernacl yma, ac mewn ymddiddan a ficer y lie, y Parch. J. Jenkins, B.A., B.D., cawsom ar ddeall fod bedd ym xnynwent yr Eglwys gerllaw, ac ar y garreg y geiriau hyn 'Awdur" Bydd myrdd o ryfeddodau." Euthom yno'n ddioed, a gwelsoin rnai David G. Jones o Gapel Dewi oedd wedi ei gladdu yno yn 1879, yn 98am mlwydd oed, ac mai efe oedd awdur yr emyn anfarwol, yn ol y bedd-argraff. Holai Mr. Jenkins a wyddetti ni rywbeth i'r perwyl, ond hon oedd y waith gyntaf i ni ddod wyneb yu wyneb ag lIllrhyw honiad o berchenogaeth neb yn neilltnol o'r enyn. A oes gan rvwun arall wvbodaeth i'r perwyl ? Os mai David George Jones o Dirwann yn y gymdogaeth uchod yw'r awdur, llwyddodd gwr hollol anad- nabyddus ei hun i gynhyrchu un o'r emynau mwyaf adnabyddus a fedd ein cenedl. Gyda llaw, yn eglwys Llanarthne3, y priodwyd Peter Williams yr esboniwr-Awst 3oain, 1748, a Mary Jenkins, merch John Jenkins o'r Gors. Gwel- som y cofnod mewn llaw gain ar ddalen o groen yn yr Eglwys. r §} (2) Cyhoeddwyd 11a fr yn dvvyu y teitl 1 avo- cations gan y Parch. W. G. Davies, Cadeirydcl y Genhadaeth Kfengylaidd yn Iwerddon. Ar- fera Mr. Dayis ymweld. fi Deheudir Cymru yn flynyddol, bellach, i gasglu tanysgrifiadau tuagat y mudiad Protestanaidd hwn Vug ngwlad" y Gwyddel, Brawd liapus a llaw en ei chwedl yw yn wastad. Gellid tybio iddo dalu sylw arbennig i ifurf-weddiau agoriadol ar gyfer odfeuon, ac y mae'r Invoca'lious hyn yn brydferth a gldti a chwaetlnis oil yr iaith yn dda a detholedig, ) brawddegau wedi eu llunio gyda gofal, ac mewn ambell ymadrodd y mae dyfnder o feddwl cyf- oethog. Byddai llyfr fel hwn yn y Gymraeg 311 fuddiol, pe y ceid ef wedi ei gyfansoddi gan wr o feddwl defosiyiiol. Ar ochr defosiwu y mae ein llenyddiaeth fel Cymry waim at, er fod digon o bregethau wedi eu cyhoeddi. Ond uid oes ddim ymron tebyg i'r gweddlau agoriadol hyn yn cael eu harfer yn yr addoldai Cvniraeg. Dichon mai diwygiac1 fyddai eu cael. Rhy foel yw ein hodfeuon. (3) Mae gweithiau y diweddar Barch. D. Lewis (Dewi Medi), Llanelli, yn clcbyg o gael en ey- hoeddi eyn hir. Gwyr ei Enwad fod Dewi 3-11 emvnydd ac englynwr allan o'r. cyffredin. Gad- awodd. doreth o gynhyrehion anghyhoeddedig ar ei ol, a theimla. cyfeillion eglwys y Dock yn awyddus am en gweld mewn argraff, os gellir. Traul fawr yw cyhoeddi llyfrau yn awr, hyd yn oed rhai by chain ond os ceir enwan idfer lied, dda o danysgrifwyr, gellir anturio yn rhwydd., a chredwn y gwna eglwysi Annibynnol y cykh hwn gryn ymdrecli i gefnogi'r autuiiaeth. Yr oedd Mr. Lewis yn flfafrvn mawr gyda liwv, a gwyddant ei fod wedi gadael cyfausodcliadall gwerthfawr ar c-i ol. Ni fwriedir cael llyfr mawr, ond dethol y darnau goreu a mwyaf nodwedd- iadol o'r awdur. Emynau, caniadau byrion, ac englynion, ynghyda phregetli a darlunâdyua, mae'n bosibl, gynnwys y llyfrâhynny yw, os try pethau allan yn fanteisiol i'w ddygiad drwy'r wasg yn wyneb y rhyfel, a phrinder papur, a phris =:< (4) Y mae dirwestwyr y ddwyblaid, a'r rÃaill a'r llall yn cynnal cyrddau yn y cylchoedd gweithfaol yn y De. Yr wyth- nos ddiweddaf yr oedd cyfarfod cyhoaddus yn Llanelli ymhlaid prynu'r Fasnach Feddwol, a'r wythnos nesaf bydd cyfarfod yn erbyn y prY,11. Mae'r Parch. D. M. wedi -), l ?v y c t ,?,, -,Aredi dechreu dod i'r golwg fel areithydd ymhlaid y prynu. Bu mewlI cyfarfod mawr yn yr Albert Hall, Abeitawe, dro yn (1 a'r wytln.os ddiw- eddaf yr oedd yn y d.ref lien. Doniol a hwylus a ffraeth ydoedd ei anerchiad yma ynghanol areithiau pur drymaicld rhai o'r siaradwyr eraill. Yr oedd tan yn ei ciriau hefyd, a rhuthrai 3-mlaen gyda hyawdledd mawr weithiau, nes yr agorai llawer gwr o enwadau eraill eu llygaid mewn cryn syndod, gallen-i feddwl. (5) Rhifyn eitliriadol gryf yw'r tiii presermol o'r Traethodycld. Y mae'r ysgrifau'n gryfach nag arfer, ac ni theimlir ar ol eu darllen fod yr amser o gwbl wedi ei wastraff 11. Y mae'n ainlwg fod lliaws o weinidogion ieuaiuc a chanol oed y Corff vn credu mewn gweithio a ineddwl a darllen eyii ysgrifennu. Y mae eu Cymraeg hefyd yn profi fod ymdrech yn cael ei gwneud i sicrhau iaith dda a gallu i Ylllradocldi'n fyneg- iadol. Hyfryd yw gweld pethau fel ly-n a.c er i ni orfod ysgrifennu ycltydig yn f-v-in-iadol i'r Geninen am gynnwys a nodweddion ein cylch- gronau-prif lenyddiaeth Cymru hedd3-wâda iawn geiiiiyni ddwyn tystiolaeth sydd yn gaumol i gyd pan fo rhywbeth gwir deilwng yn dod, i'r arnlwg. Y mae llenorion ieuainc Cymru'n talu mwy o sjdw i'r iaith nag erioed ond odid a beth bynnag fo tynged iaith lafar y wlad, bydd ein lien Yl1 fuan yn d.angos byd o wahaniaeth rhyngddi a lien Cymru chwarter canrif yn ol. (0) Ni wnawn un cyfeiriad atgas at lythyr 3' Parch. W. Evans, Llanidloes, cr y credwn iddo rywfodd gainddeall rhediad eiai nodiadau am America. Coiiwn bethau gwell am dano ef ac er i rai ofyn i ni pa beth, tybed, oedd yn ei gynhyrfu i ysgrifennll fel y gwnaeth, eto i gyd edrychwn ein hunain tua'r gorffennol at W. Evans arall a adwaenem-r-gwr arferai sefyll yn syml dros egwyddor ac iawnder, ac a gashai lasdwr fel eiddo'r oraclau sydd byth a beunydd yn difrio eu gwell yni Mabilon a Chanaan.

I Talybont-ar- Wysg.

Advertising

Rhymni.

I Rhoi a Chymryd.

DYFODOL ADDYSG CYMRU.