Hide Articles List

12 articles on this Page

- COMMISSIWN CREFYDD CiMRUj…

Advertising

COLLIANT YR AGERLONG -'MONK."…

News
Cite
Share

COLLIANT YR AGERLONG -'MONK." I ,) HEN BENNILLION DYDDOROL. I Yegrifena gohebydd:-Pan ar fy nhaith y dydd o'r blaen, deuais ar draws dwy Alar Gan, am golliant yr agerlong "Monk," ar Far Caer- narfon, Ionawr 7fed, 1845. Un gan Robert Prichard, Tydweiliog (Robin Lleyn), a'r llall is ,gan n. Williams (Dick Dywyll), ac ar gais nerthynasau y rhai a gollasant eu bywydau, yr W y i yn anion oopi ohonynt at wasanaeth yr "Herald." Yr oedd y print mor ddrwg tel yr oedd yn anhawdd gwneud llawer o gan R 'Williams allan, ond credaf pi bod yn agos i gywir. Wele gan Die Dywyll, a'r rhagymad- rodd I.ddi.- CAN ALAEUS. j Yn rhoddi hanes y modd y suddodd y "steam packet" a elwir y "fonk," o Lerpwl, ar Far Caernarfon ar brydnawn ddydd Sadwrn, Ion- awr 7fed, 1543, ac y coliodd ynddi ugain neu ychwaneg o fywydau. Chwech a achubwyd o'r rhai oil oedd ynddi. Yma y canlyn enwau y rhai -ichubwvd: -Owen Williams, masnaoh- ydd; Hugh Jones, engineer; Thomas Jones, Tai Dwr, Llaniestvn; Thomas Davies, Forth- dynllaen; William .Owen, Bodlas; Griffith Jones, Biyncroes. Yma y canlyn euvrau y i-hai a foddwyd, cyn belled ac y mae genym hanes âCai)t. Hughes a dwylaw y Hong i gyd ond un, Cape. Mat-hew Jamas, Porthdynllaan; John Jones, Penycaerau; Thomas Jones, Ty- cerig; John Griffiths, Tynllan; John Williams. Pencraigfawr; John Jones, Cefn Gwyn; Thomas Jones. Bronheulog: Richard Jones, Glanllwynau; James Harrison, Llan. gwnadle: William Thomas, Caernarfon; Ro- tert Own. Ty Mawr; Phylip Parry, Lelanies- tyn. Mesur: "Bryniau'r Werddon." Hyd vn. a vn dyrfa. dirion, Dowch, Gymiy, ffi'aethlon ffri, Yn bwyllog fy nghyteiliion, Da mwynion, attar 11. Mi draethaf i chwi'n ebrwydd, Mewn scbrwydd newydd syn, Ar seithfed non o Ionawr, Yw'r pryd yr hapiodd hyn. 8team packet ddasbh o Lerpwl, Y "Monk" oedd henw hon. Wrth feddwl am ei diwedd, Mae'n bruddaidd lawer bron. Ugeiniau fydd alarum, Arswydua ydyw son, Wrth gofio hyn, O! 'r'gofid Tra yn y byd y b'on. Dydd Sadwrn y cychwynodd Y llong o Boirthdynilaen, A meddwl cyrhaedd Lerpwl I Yn unol iawn a wnan. 'Roedd ynddi chwech ar hugain Yn gyfan, dyma'r gwir, A dyruon mwynion manol, l ilai doniol iawn ar dir. r Moch ydoedd llwyth y llestr, Aeth ar y dyfnder dwys, Ac hefyd ciau o fwchod, Mae'n bennod o fawr bwys. :Roedd gan un merchant gweddaidd, Yn rhwyddaidd ar ei ran, Werth pedwar cant o bunnau 0 tenyn yn y fan. Y Hestr oedd yn goUwng Wrth gychwyn, yn ddigudd. Holi destyn ein galaraad Sydd am eu protiad prudd. A'r tywyll nos yn nesu, Trwm oedd eu cledi clir. Gan drist-wefi mawr fe'i daliwyd, Och arbvyd poen a chur. Dieithr oedd y aynion I Far Caernarfon fawr. Eu pilot nid adwaenai Mor afon yma'n awr. A gwynt yn chwvfchu'n erchyll A "L1 tywyll nas gerliaw, A'r mor a'i donau'n codi Fel bryniau i beri braw. A'i hadwyth a ddechreuodd Cyn chwech o'r gloch prydnawn. Y liong aeth ar y tywod, Er llwyr ddychryndod llawn. A'u gwaedd oedd yn druenus, Arswydus ydyw r son, Cant ingol adyrncd angau I Wrth ochrau mwynion Mon. I rwy ddirnad y pryd hyny }' Faint oedd eu cledi clir? Cai> llestr ei gorchfygu A hyny cyn pen hir. Chwanegu 'roedd eu gofid 0 hyd yn ddiwahan, Y gwyntoedd a'u dychrynai, Diffoddai'r tonau eu tan. Yn nghanol eu trueni A'u cilni yn ddinacad, Pob ymdrech i gae-I bywyd Yn unfryd yno a wnaed R'hont gask a thar i'w losgi, Gan brofi cledi clir, Gallasid gwel"d y goleu FiiLdirau pell o dir. Rhoi goleu yn nhop y riggins Wna'i morwyr eywir cu. Pwy draetha'i faint eu hadfyd A'u gofid dybryd -au? Mev/n gobaith cael ymwared A nodded is y ne', Set cwch i ddyfod attynt 0 Landdwyn neu ryw le. Ond gwael i wyr y Lifeboat Wneud hynod drallod drud, Sef myn'd a'r cwch o Landdwyn, Ni goSwn hyn i gyd. Aeth ugain er ein galar I waelod dyfnder du, Cyn caffael 'un drugaredd, Nae, un amgeledd ga. O'r dyrfa gafodd -gystaidd Yn yr anedwydd nod, Nid oes ond ch-wech yn dystion, Y'r awrhon is y rhed, Ac ugain a fu farw Mewn chwerw garw gur, Bydd galar yn ein gwledydd O'u lierwydd amser hir. Chwiorydd am eu brodyr, Mae'n eglur yma'n awr, Sv'n canfod ami ac enbyd H yli ofid ar y Mawr. A thadau a mamau mwynion, Am feibion d-oathion da, A phlant a gwragedd gweddwon Sy'n diodde blina bla. Wrth ganfod liyll orthrymder Ar fvrder yn y fan, Gwna bedwar ientro eu bywyd Mewn cwch i fvn'd i'r Ian. Ac felly rhai'n a safiwyd, Naws hyfryd ydyw son, Dont ddau or gioch y boreu, I Abermenai, Mon. A thranoeth yn y Lifeboat, Peth hynod ydoedd hyn, Dau gawsant eu bywydau 'No.1 gwasgfa dalfa dyn. Boed iddynt felus fold. 'Nol bod yn profi braw R'hwn sydd a muriau'r moroedd A'i luoedd yn ei law. Pan ddaeth y gair o gwmpae, I Ar gySes hanes hon, Aeth" lTa'wer o ddrwg ddynion Fel Uadron yna'n Hon, Oan ddygyd y meddiannau, Mae'r geiriau'n ddigon gwir, Heb feddwl am v rhainv Fu'n profi cledi clir. Ac er mai boreu Sabbath '1 Caed wybod hyn i gyd, 'Roedd llawer yn lladrata Gan ddilyn llwybrau llid. Heb gofio mewn synybrwydd Fod gaix1 yr Arglwydd lor Yn gwaeddi gwae ddrwg ddynion I I Sy'n minion glan y mor. Trwy genad Brenin nefoedd F0 gaed o'r moroedd mawr, Gvrif un ar ddeg o ddynion, A gwaelion oedd eu ,gwawr. e-ra-ill dan y tonau, Och eida-u cietau clwy, Heb undyn o'i perthynas 'Wyr ddim o'u hanes nwy. Yn rhybudd bvddo'r hanes A'r ^yffes sydd ar gan, I ni ddvrchafu ein gweddi Ar Dduw'r goleuni glan, Fell pan ddarfyddo ein iechyd, A'r bywyd ddod i ben, Duw rano dv i'r enaid Dvmuned pawo Amen. R. Williams a'i cant, sef Dick Dywyll. Ymddenjys can Robin Lleyn yr wythaos nesaf.âG0L. â¢

Bwrdd Undeb Ffestiniog

'Cododd ei Gefn Poenus OtDlDIAiR…

Cynghor Uosparth Deudraeth

Advertising

BLATCHFUKP AI GREFYDDI

1 -.L).L)i ilti Y 1).D i CYLCHGBAWN…

Y GYMKAES.

Meddyg Mewn Penbleth

Advertising